Cytologia płynna – co to jest?
Cytologia płynna (ang. Liquid Based Cytology – LBC) to nowoczesny i dokładny rodzaj badania cytologicznego. W laboratoriach diagnostycznych występuje pod różnymi nazwami m.in.:
- cytologia na podłożu płynnym,
- cienkowarstwowa cytologia,
- cytologia jednowarstwowa,
- cytologia LBC,
- cytologia na podłożu płynnym.
Cytologia płynna pozwala wykryć zmiany w obrębie komórek macicy, które mogą przekształcić się w nowotwór. Z tego powodu jest badaniem rekomendowanym przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne jako jedno z metod badań przesiewowych wykrywających raka szyjki macicy.
Cytologia płynna jest uznawana za skuteczniejszą niż klasyczna cytologia w zakresie m.in. wczesnego wykrywania śródnabłonkowych zmian dysplastycznych wysokiego stopnia (HSIL). Metoda umożliwia szybszą oraz dokładniejszą ocenę pobranego materiału, a dodatkowo daje opcję prowadzenia dalszej diagnostyki na pobranym materiale (m.in. przeprowadzenia testu na obecność onkogennych szczepów wirusa HPV).
Cytologia na podłożu płynnym a klasyczna – różnice
Dwie najważniejsze różnice między cytologią konwencjonalną a płynną:
- metoda pobrania próbki – w tradycyjnej cytologii, lekarz pobiera próbki za pomocą szczoteczki, a materiał nanosi się na szkiełko mikroskopowe. W cytologii płynnej – pobiera się komórki z powierzchni tkanki, a następnie umieszcza w płynie konserwującym,
- analiza i interpretacja – w cytologii płynnej próbka przetwarzana jest różnymi metodami w laboratorium i proporcjonalnie rozkładana na szkiełku. W tradycyjnej cytologii – preparat tworzony poprzez rozprowadzenie komórek na szkiełku może negatywnie wpływać na równomierne rozmieszczenie komórek i późniejszą interpretację wyników.
Cytologia płynna – jak się przygotować?
Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań, a wszelkie rekomendacje i wskazówki przekaże lekarz zlecający badanie.
Przygotowanie do cytologii płynnej – najważniejsze zasady:
- unikaj stosowania preparatów i środków, które mogą wpływać na wynik badania – wszelkie leki i preparaty dopochwowe, środki plemnikobójcze itp.,
- przed badaniem ogranicz stosowanie antyseptycznych, perfumowanych środków – mydeł, kremów, żeli antybakteryjnych,
- unikaj przed badaniem stosowania tamponów, irygatorów, produktów do płukania pochwy,
- wybierz się na badanie w terminie, który zalecił lekarz – stosuj się do zaleceń. Im szybciej wykonasz badanie, tym lepiej,
- koniecznie skonsultuj się z lekarzem i zapytaj o wskazówki przed badaniem, ustal najbardziej optymalny termin, zgłoś wszelkie niepokojące objawy, poinformuj o stosowanych środkach dopochwowych i lekach przyjmowanych doustnie.
Polecamy: Wizyta u ginekologa – jak wygląda? Jak się do niej przygotować?
Kiedy wykonać cytologię płynną?
Najlepszy czas na wykonanie badania cytologii płynnej to kilka dni po zakończeniu miesiączki.
Badanie może być zlecone w różnych okolicznościach, m.in.:
- jako rutynowe, cykliczne wykonywane badanie – zalecane jest wykonywanie badania minimum co 3 lata, szczególnie u kobiet w wieku 21-65 lat,
- diagnostyka i wykrywanie raka szyjki macicy – lekarz może zalecić cytologię płynną w przypadku podejrzenia raka szyjki macicy i konieczności pogłębionej diagnostyki.
Polecamy: Zapalenie pochwy – jak rozpoznać? Przyczyny, objawy, leczenie
Cytologia płynna – czas oczekiwania na wynik
W zależności od laboratorium – czas oczekiwania na wynik cytologii płynnej wynosi od 3 dni do nawet 2-3 tygodni od momentu wykonania badania.
Cytologia płynna – koszt
Ile kosztuje cytologia płynna? Koszt (w zależności od laboratorium) to ok. 150-200 zł. Obecnie NFZ nie refunduje wykonywania cytologii na podłożu płynnym.
Uwaga! Cena badania może wzrosnąć, jeśli dodatkowo obejmuje wykrycie podtypów wirusa HPV.
Autor: Katarzyna Górska
Bibliografia
Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia płaskonabłonkowych zmian śródnabłonkowych szyjki macicy na podstawie wytycznych CAP/ASCCP; Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2016, tom 1, nr 3, strony 130–137
