Nie trzeba nikomu mówić, że odżywianie ma kluczowe znaczenie dla zdrowia całego organizmu, także układu odpornościowego. Dieta dziecka wpływa na budowanie jego odporności już od najmłodszych lat. U małych dzieci wraz z pożywieniem dostarczane powinny być wszystkie niezbędne do rozwoju maluszka substancje, przy czym musisz pamiętać, że dzieci do 5. roku życia mogą przechodzić wiele infekcji rocznie i jest to zupełnie normalne. W końcu ich układ odpornościowy musi się wykształcić, by dobrze sobie radzić w przyszłości. Zdrowa dieta nie zapobiegnie tym infekcjom, ale może przyczynić się do szybkiego powrotu do zdrowia poprzez dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości składników odżywczych, aby zwalczyć patogeny.
Czy Twoje dziecko nie ma apetytu w czasie choroby?
Nie martw się – organizm działa tak, że w odpowiedzi na infekcję układ odpornościowy aktywuje i wytwarza w dużych ilościach określone komórki odpornościowe i cytokiny, które pomagają w zwalczaniu choroby. Jednak wzrost cytokin prowadzi do zwiększenia poziomu leptyny we krwi, co w efekcie ma wpływ na zmniejszenie apetytu. Aktywacja układu odpornościowego obniża poziom witaminy A i cynku we krwi oraz zwiększa zatrzymywanie żelaza w wątrobie. Wszystko po to, aby szybko uporać się z infekcją.
W czasie choroby zadbaj o to, aby dziecko jadło choćby niewielkie ilości zdrowych pokarmów, dieta chorego dziecka powinna zawierać także produkty bogate w witaminę C – możesz podawać je w formie zblendowanej, aby ułatwić i umilić jedzenie.
A co zawiera najwięcej witaminy C?
- owoce czarnej porzeczki, agrestu, malin, kiwi,
- papryka oraz różne rodzaje kapusty, także kiszonej.
Jak dbać o odporność dziecka?
Pobierz Poradnik i poznaj najważniejsze zasady wzmacniania odporności u Twojego dziecka
Co powinno znaleźć się w diecie wspierającej odporność?
W diecie dzieci nie powinno zabraknąć ryb, które są dobrymi źródłami kwasów omega-3. Kwasy omega mają właściwości przeciwzapalne, zmniejszają wytwarzanie czynników prozapalnych w organizmie. Dlatego warto zadbać o to, aby oswajać dziecko ze smakiem ryb i sukcesywnie wprowadzać je do diety – a jeśli niemożliwe jest ich spożycie na odpowiednim poziomie, to warto porozmawiać z pediatrą o suplementacji.
W kwestii suplementacji – nie zapomnij o podawaniu dziecku witaminy D, która ma udowodnione działanie immunomodulujące (wygasza reakcje zapalne).
Ważna jest także wspomniana wcześniej witamina A, która pełni istotną funkcję w dojrzewaniu i różnicowaniu komórek układu odpornościowego. Witamina A jest również niezbędna w procesach metabolicznych odpowiedzialnych za widzenie, wspiera rozwój i wzrost organizmu maluszka. Produkty bogate w witaminę A to głównie artykuły pochodzenia zwierzęcego, takie jak jaja, masło, sery oraz niektóre gatunki ryb morskich. Z kolei prowitaminę A znajdziesz w:
- marchwi,
- szpinaku,
- natce pietruszki,
- botwinie,
- czerwonej papryce,
- brzoskwiniach,
- morelach.
A jakie znaczenie ma dla organizmu cynk? Otóż nasila on odpowiedź immunologiczną i stymuluje wzrost limfocytów. W pożywieniu znajdziemy go w dużej ilości w orzechach, owocach morza, pieczywie razowym, gruboziarnistych kaszach i nasionach roślin strączkowych.
Czytaj także: Jak wzmocnić odporność u dzieci? Leki, witaminy, domowe sposoby na odporność
Naucz dziecko jeść warzywa!
Kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych należy zacząć od samego początku. Dieta dziecka musi być bogata w wartościowe produkty. Ucz dziecko jeść owoce i warzywa, pić niegazowaną wodę – unikaj słodkich napojów i wystrzegaj się słodyczy. Owoce i warzywa są źródłem polifenoli, w tym flawonoidów, które mają pozytywny wpływ nie tylko na pracę układu odpornościowego, ale i na cały organizm. Zapobiegają stresowi oksydacyjnemu poprzez niwelowanie wolnych rodników.
Doskonałym wyborem w diecie będą owoce cytrusowe oraz jagodowe, takie jak:
- aronia,
- truskawki,
- poziomki,
- maliny,
- jagody,
- borówki.
Spożywanie warzyw zawierających karotenoidy np.:
- marchwi,
- dyni,
- pomidorów i papryki czerwonej,
także pozytywnie wpływa na system immunologiczny. Dlatego obieraj dziecku marchewki, ucz je jeść dynie i kanapki z pomidorami lub papryką.
Czytaj także: Czy suplementy diety działają? Definicja, wskazania, bezpieczeństwo, naturalne suplementy
Zdrowe jelita a zdrowie dziecka
Mikrobiota jelitowa odgrywa znaczącą rolę w utrzymaniu zdrowia dziecka, zapobiegając kolonizacji przez bakterie chorobotwórcze. Czy wiedziałaś, że nawet 70% komórek odpornościowych znajduje się w przewodzie pokarmowym? To w jelitach rozpoczyna się zwalczanie drobnoustrojów, a im więcej pożytecznych bakterii, tym lepiej dla organizmu.
Jak wspierać pracę jelit i mikrobiotę w nich bytującą? Przede wszystkim poprzez wysokie spożycie rozpuszczalnego błonnika, który znajduje się m.in. w:
- owsie,
- jęczmieniu,
- owocach (jabłka, owoce cytrusowe, banany),
- warzywach (ziemniaki, pietruszka, marchew, bakłażan),
- nasionach roślin strączkowych (groch, fasola),
- siemieniu lnianym,
- orzechach.
Spożycie błonnika stymuluje proces rozrostu pożytecznych bakterii – pełni on funkcję prebiotyków. Pracę jelit i mikrobiotę jelitową bardzo dobrze stymulują także kiszonki oraz fermentowane produkty mleczne, np. kefir.
Dieta dziecka a odporność – ważne wskazówki
Zdrowa i zbilansowana! Dziecko powinno mieć urozmaicone menu, z przewagą warzyw, owoców, chudego mięsa, a najlepiej ryb, nabiału bez cukru oraz pełnoziarnistych produktów. Do tego duża ilość wody niegazowanej – taka dieta, także u dorosłych, przynosi pozytywne efekty i jest uważana za element profilaktyki przed rozwojem chorób cywilizacyjnych.
Warto unikać słodzonych jogurtów, płatków śniadaniowych, wysokoprzetworzonych produktów, jak np. gotowe dania. Nie bój się tłuszczy – te pochodzenia roślinnego są jak najbardziej wskazane, w końcu wiele witamin rozpuszcza się w tłuszczach i przez to są lepiej przyswajane. Staraj się wprowadzać zdrowe nawyki żywieniowe już od momentu rozszerzania diety malucha. I pamiętaj – zamiast podać chipsy do oglądania bajki, obierz jabłka i marchewki lub zaproponuj garść orzechów!
Źródła:
1. Agnieszka Kozioł-Kozakowska, Żywienie dzieci w trakcie infekcji, Pracownia Dietetyki Pediatrycznej, Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
2. Ewelina Dymarska, Alina Grochowalska, Hanna Krauss, Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy. Immunomodulacyjne działanie kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy, Nowiny Lekarskie 2013, 82, 3, 222–231
Autor: Redakcja
