REKLAMA

Hiperkaliemia (nadmiar potasu) – objawy i leczenie

Aktualizacja:

05 grudnia 2024

Publikacja:

28 czerwca 2021

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Hiperkaliemia, czyli inaczej hiperpotasemia, to nadmiar potasu we krwi spowodowany zaburzeniami gospodarki elektrolitowej. Potas jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, jednak w nadmiernej ilości może prowadzić do poważnych skutków, na przykład do arytmii serca. Czym spowodowany jest nadmiar potasu? Jakie są objawy hiperkaliemii? Jak obniżyć poziom potasu we krwi?

rtaImage168.jpg

Czym jest hiperkaliemia?

Potas jest jednym z najważniejszych mikroelementów oraz elektrolitów w naszym organizmie. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Tylko 2% potasu znajduje się we krwi i innych płynach organizmu, cała reszta od razu transportowana jest do wnętrza komórek. Jego stężenie regulowane jest przez nerki.

Hiperkaliemia to nadmierne stężenie potasu w surowicy krwi. Norma stężenia potasu wynosi 3,6-5,2 mmol/l, chociaż, w zależności od laboratorium, liczby te mogą się nieznacznie różnić. Hiperkaliemię stwierdza się, kiedy stężenie potasu przekracza 5,5 mmol/l.

Hiperkalemia – objawy

Hiperpotasemię możemy podzielić na 3 kategorie w zależności od stężenia potasu we krwi:
  • łagodna hiperkaliemia (>5,5 mmol/l),
  • umiarkowana hiperkaliemia (6,0-6,4 mmol/l),
  • ciężka hiperkaliemia (>6,5 mmol/l).
Łagodna hiperkaliemia zazwyczaj nie daje żadnych objawów, dlatego może być łatwa do przeoczenia. Zauważalne objawy zazwyczaj występują, jeśli stężenie potasu dosyć szybko rośnie.

Najczęstsze objawy to:
  • osłabienie;
  • porażenie lub osłabienie mięśni, na przykład trudności w codziennych czynnościach i chodzeniu;
  • uczucie zmęczenia nawet po niewielkim wysiłku;
  • duszność;
  • bradykardia;
  • zaburzenia równowagi i problemy z koordynacją;
  • nieregularna praca serca.

Przyczyny nadmiaru potasu

Hiperkaliemia może być skutkiem poważniejszych chorób, ale również takich stanów jak odwodnienie organizmu czy nadmierna podaż potasu z dietą. Główną przyczyną nadmiaru potasu są przewlekłe choroby nerek, które prowadzą do niedostatecznego wydalania go z organizmu, a także zaburzenia jego transportu wewnątrzkomórkowego.

Do hiperkaliemii mogą prowadzić również niedotlenenienie, długotrwała hipoglikemia, kwasica metaboliczna, zespół zmiażdżenia, niedoczynność kory nadnerczy, hipoaldosteronizm czy hemoliza.

Jedną z częstszych przyczyn nadmiaru potasu we krwi są leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym, inhibitory ACE, blokery receptora angiotensyny, leki immunosupresyjne, przeciwdrobnoustrojowe oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Skutki hiperkaliemii

Ciężka hiperkaliemia, czyli stężenie potasu powyżej 6,5 mmol/l, może prowadzić do poważnych konsekwencji. Szybko rosnące stężenie potasu może doprowadzić do migotania komór, zatrzymania pracy serca, a następnie do zgonu. W takich przypadku należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Tak poważne skutki nadmiaru potasu świadczą o jego ogromnej roli w naszym organizmie. Dlatego jeśli występują u ciebie nawet łagodne objawy hiperkaliemii, najlepiej udać się do lekarza i oznaczyć stężenie potasu we krwi. Szczególnie jeśli cierpisz na niewydolność nerek bądź przyjmujesz leki wymienione wyżej.

Nadmiar potasu – leczenie

Leczenie hiperkaliemii polega głównie na zlokalizowaniu przyczyny tego zaburzenia oraz usunięciu jej. Pomocne może być odstawienie leków powodujących nadmiar potasu bądź stosowanie środków zmniejszających jego stężenie, takich jak beta mimetyki, wapń czy wodorowęglany. Korzystne może być również stosowanie leków moczopędnych, które pomogą w usuwaniu nadmiaru potasu z organizmu. Należy również unikać spożywania produktów zawierających duże ilości potasu.

Jeśli podane metody nie przyniosą efektu, lekarz może uznać, że niezbędna będzie hemodializa bądź dożylne wlewy glukozy i insuliny. Wlewy dożylne działają tylko przejściowo, jednak pozwalają zapobiec zatrzymaniu akcji serca w ciężkich przypadkach. Zawsze jednak najważniejsze będzie wyleczenie przyczyny.

Jak obniżyć potas?

Domowe sposoby na obniżenie potasu to stosowanie diety ubogiej w produkty zawierające jego duże ilości. Produkty bogatopotasowe to:
  • pomidory,
  • ryby (łosoś, dorsz, makrela, pstrąg, tuńczyk, szprot),
  • buraki,
  • ziemniaki, bataty,
  • orzechy,
  • szpinak, pietruszka,
  • banany,
  • brzoskwinie, morele,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • grzyby,
  • owoce suszone,
  • mak, sezam, pestki słonecznika.


Autor: Redakcja