REKLAMA

Hormony podwzgórza i przysadki mózgowej – jakie pełnią funkcje?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

29 listopada 2024

Publikacja:

11 grudnia 2020

Czas czytania:

2 min

Autor:

Redakcja

Czym jest podwzgórze i jaką rolę odgrywa układ podwzgórzowo-przysadkowy? Najważniejsze hormony podwzgórza to oksytocyna i wazopresyna, funkcją tej części międzymózgowia jest m.in. regulowanie popędu, preferencji seksualnych, rytmu dobowego. Podwzgórze ma wpływ na nasze emocje i kontroluje homeostazę wewnątrzustrojową (odpowiada m.in. za utrzymanie odpowiedniej temperatury i gospodarki wodno-elektrolitowej).

Układ hormonalny jest siecią gruczołów kontrolującą wszystkie funkcje fizjologiczne organizmu. Jego ważną częścią jest podwzgórze.

Podwzgórze mózgu – za co odpowiada?

Podwzgórze to część międzymózgowia, która kontroluje takie funkcje organizmu, jak:

  • rytm dobowy,
  • sen,
  • głód,
  • pragnienie,
  • temperatura ciała.

W podwzgórzu zlokalizowany jest ośrodek przyjemności, regulowany jest popęd seksualny oraz preferencje seksualne jednostki.

Hormony podwzgórza

Podwzgórze syntetyzuje około 20 związków o charakterze hormonów lub neuroprzekaźników. Do najbardziej znanych należą:

  • wazopresyna – odpowiada m.in. za zagęszczanie moczu i zmniejszanie diurezy (ilości produkowanego i oddawanego moczu) oraz wzrost ciśnienia krwi,
  • oksytocyna – wyzwala skurcze macicy podczas akcji porodowej i pobudza skurcze przewodów mlecznych.

Wazopresyna i oksytocyna to hormony, które są magazynowane w tylnym płacie przysadki mózgowej.
Pozostałe hormony podwzgórza to:

  • tyreoliberyna,
  • gonadoliberyna,
  • somatoliberyna,
  • somatostatyna,
  • prolaktoliberyna,
  • prolaktostatyna,
  • kortykoliberyna,
  • melanoliberyna,
  • melanostatyna.

Hormony te biorą udział w procesie regulowania wydzielania pośredniego i przedniego płata przysadki.

Podwzgórze: neuroprzekaźniki i neuropeptydy

Neuroprzekaźniki podwzgórza to:

  • noradrenalina,
  • seroptonina,
  • GABA,
  • dopamina,
  • acetylocholina,
  • glutaminian,

Neuropeptydy podwzgórza to:

  • tyreoliberyna,
  • neuropeptyd Y,
  • leptyna,
  • oksytocyna,
  • kortykoliberyna,
  • wazopresyna.

Zaburzenia hormonalne w podwzgórzu

Na zaburzenia pracy podwzgórza mogą wskazywać takie objawy, jak:

  • padaczka,
  • bezsenność,
  • moczówka,
  • zaburzenia widzenia.

Przysadka i podwzgórze

Hormony podwzgórza wpływają na pracę sprzężonej z podwzgórzem przysadki mózgowej – praca gruczołów jest więc ze sobą ściśle powiązana i od siebie zależna. Część podwzgórza reguluje wiele funkcji organizmu za pomocą przysadki mózgowej.



Autor: jot

ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

dr n. med. Anna Ostrowska-Nieścieruk

dr n. med. Anna Ostrowska-Nieścieruk

endokrynolog

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej