Odczulanie, inaczej immunoterapia alergenowa, to jedyna dostępna obecnie metoda leczenia przyczyn chorób alergicznych, będących efektem kontaktu pacjenta z alergenem. Pewnym rozwiązaniem byłoby całkowite unikanie alergenu, jednak w praktyce często nie jest to możliwe.
Proces kwalifikacji do immunoterapii to początek leczenia. Całościowe odczulanie może zająć od 3 do 5 lat. Generalnie w praktyce stosuje się dwie metody odczulania:
- immunoterapię podskórną − podajemy alergen w podskórnych iniekcjach,
- immunoterapię podjęzykową − alergen podajemy w postaci tabletek lub kropli pod język pacjenta.
Aby odczulanie przyniosło pożądane korzyści, pacjent musi regularnie otrzymywać stosowne dawki alergenu. W przypadku odczulania podskórnego odbywa się to w gabinecie alergologicznym. Niezależnie od stosowanej szczepionki odczulanie najlepiej zacząć w czasie najmniejszego narażenia na czynnik alergizujący, czyli na:
- pyłki roślin − w okresie jesienno-zimowym,
- alergeny całoroczne − w momencie najsłabszego natężenia objawów.
Dwa etapy odczulania
Schemat podskórnej immunoterapii obejmuje dwa etapy. Pierwszy polega na podawaniu pacjentowi coraz wyższych dawek alergenu aż do osiągnięcia dawki maksymalnej. Następnie w drugiej części terapii pacjentowi podtrzymuje się tę dawkę. W praktyce wygląda to tak:
- Pierwsza faza (leczenie początkowe) − przez pierwsze miesiące odczulania preparat jest podawany w odstępach 7–14-dniowych. Podawane dawki alergenu stopniowo wzrastają, aż osiągną wartość stężenia maksymalnego.
- Faza podtrzymująca − stała, podtrzymująca dawka alergenu jest podawana co 4–6 tygodni, a cała terapia trwa od 3 do 5 lat w zależności od osiąganego efektu.
Schemat immunoterapii przedsezonowej wygląda nieco inaczej, jednak w praktyce jest stosunkowo rzadko stosowany.
Rodzaj preparatu, schemat odczulania oraz pojedynczą dawkę alergenu dobiera indywidualnie lekarz alergolog podczas każdej wizyty.
Wizyta w gabinecie alergologicznym
Wizytę w gabinecie alergologicznym pacjent rozpoczyna od rozmowy z lekarzem. W jej trakcie zgłasza ewentualne działania niepożądane, które wystąpiły od ostatniej dawki oraz inne, istotne fakty, np. zmiany w leczeniu towarzyszącym.
Jeżeli nie występują żadne przeciwwskazania, lekarz kieruje pacjenta do pielęgniarki na podanie iniekcji. Po wykonanym zastrzyku pacjent powinien zostać w gabinecie do pół godziny, a następnie udać się do pielęgniarki lub lekarza w celu oceny stanu zdrowia.
Powikłania odczulania
Po przyjęciu alergenu trzeba czekać pół godziny, ponieważ podanie dawki alergenu może wywołać działania niepożądane, takie jak:
- pokrzywka,
- rumień,
- katar,
- obrzęk naczynioruchowy,
- zaostrzenie objawów astmy.
Najpoważniejszym powikłaniem odczulania jest wstrząs anafilaktyczny, czyli silna reakcja na immunoterapię. Może to zagrażać życiu pacjenta, dlatego tak ważne jest, aby po zastrzyku został on do 30 min pod obserwacją personelu medycznego.
Polecane artykuły:
Dieta w cukrzycy typu 2. – zalecenia i zakazy 
Dieta przy cukrzycy – zasady, przykładowy jadłospis na diecie redukcyjnej. Jakich produktów unikać? 
Niedokrwistość hemolityczna (anemia hemolityczna) – przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie 
Czy można stosować profilaktycznie globulki by zapobiec infekcji? 
