Występowanie leiszmaniozy
Leiszmanioza występuje głównie w krajach strefy tropikalnej i subtropikalnej – oprócz Australii i Oceanii. W różnych częściach tych stref występują różne postacie choroby:
- Bliski Wschód, Azja Środkowa, Azja Wschodnia, Afryka, Ameryka Środkowa – postać skórna;
- Ameryka Środkowa – postać śluzówkowo-skórna;
- Afryka, Azja Środkowa, Azja Południowa, Ameryka Środkowa – postać trzewna;
- Europa (basen Morza Śródziemnego) – postać skórna i postać trzewna.
Jak można zarazić się leiszmaniozą?
Chorobę wywołują pierwotniaki z rodzaju Leishmania, m.in. Leishmania donovani i Leishmania tropica. Do zakażenia najczęściej dochodzi na skutek ukłucia przez moskita. Możliwe jest także zakażenie w wyniku transfuzji krwi lub dożylnego przyjmowania narkotyków. Chora matka może przenieść zakażenie na płód (tzn. zakażenie wertykalne).
Leiszmanioza – objawy
Objawy leiszmaniozy zależą od postaci choroby i występują po kilku tygodniach lub nawet miesiącach od zakażenia.
Leiszmanioza skórna
W leiszmaniozie skórnej (nazywanej też owrzodzeniem z Aleppo) u chorego pojawiają się zmiany skórne – najczęściej na kończynach i twarzy. Proces ich tworzenia się przebiega w następujący sposób:
- Pojawia się czerwona grudka o średnicy maks. 2 cm.
- Grudka przekształca się w owrzodzenie z uniesionymi brzegami – zmiana może być pokryta strupami lub może sączyć się z niej płyn.
- Zmiany mogą być rozsiane po ciele, może towarzyszyć im powiększenie okolicznych węzłów chłonnych.
- W ciągu 2–10 miesięcy dochodzi do samoistnego wygojenia się zmian skórnych. Pozostają po nich blizny i odbarwienia.
Leiszmanioza śluzówkowo-skórna
Na początkowym etapie leiszmaniozy śluzówkowo-skórnej pojawiają się rozsiane zmiany podobne do tych, które występują w przebiegu postaci skórnej choroby. Zmiany skórne ustępują, ale po kilku latach u chorego mogą rozwinąć się zmiany na błonach śluzowych górnych dróg oddechowych. Najpierw pojawiają się krwawienia z nosa i niedrożność nosa; następnie powstają bolesne owrzodzenia. Zmiany prowadzą do destrukcji przegrody nosa, warg, podniebienia.
Leiszmanioza trzewna
Najpoważniejsza postać leiszmaniozy, leiszmanioza trzewna (inaczej: kala-azar, gorączka dum-dum, czarna febra), prowadzi do uszkodzeń szpiku oraz narządów wewnętrznych. Jeśli nie jest leczona, skutkuje śmiercią. Najczęściej choroba przebiega skrycie przez wiele miesięcy lub nawet lat. Jej objawy to m.in.:
- wysoka, nawracająca gorączka;
- hiperpigmentacja – ciemniejszy odcień skóry;
- biegunka;
- powiększenie węzłów chłonnych;
- obrzęki;
- osłabienie.
Zapobieganie leiszmaniozie
Podczas podróży do krajów endemicznego występowania leiszmaniozy należy chronić ciało przed ugryzieniami moskitów poprzez stosowanie odzieży ochronnej, repelentów i moskitier. Jeśli podejrzewasz, że możesz mieć leiszmaniozę, niezwłocznie zgłoś się do lekarza.
