Ospa wietrzna – co warto o niej wiedzieć?
Chorobę wywołuje wirus ospy wietrznej i półpaśca (varicella-zoster virus, VZV). Większość osób choruje na nią w wieku dziecięcym, zdarzają się jednak przypadki zachorowań wśród nastolatków i osób dorosłych. Ospa wietrzna charakteryzuj się wysoką zakaźnością – po kontakcie z osobą zakażoną (polegającym na przykład na przebywaniu z nią w jednym pomieszczeniu) choruje 80–90% wrażliwych osób. Po przechorowaniu ospy wytwarza się trwała odporność, jednak wirus – pozostający w stanie uśpienia w komórkach czuciowych – może się uaktywnić w późniejszym czasie, wywołując półpasiec.Zakażenie ospą u dzieci
Wirus ospy wietrznej i półpaśca rozprzestrzenia się na cztery sposoby:- przez bezpośredni kontakt z osobą chorą,
- przez kontakt z zakażonymi przedmiotami,
- drogą kropelkową – wraz z ruchem powietrza na odległość nawet kilkudziesięciu metrów,
- przez łożysko (ospa wrodzona).
Pierwsze objawy ospy
Pierwsze symptomy ospy dają o sobie znać po okresie wylęgania, który trwa od 10 do 21 dni (średnio jest to 14 dni). Należą do nich:- stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka,
- ból głowy i mięśni,
- złe samopoczucie,
- osłabienie.
Wysypka w przebiegu ospy
Po 1–2 dniach od wystąpienia pierwszych objawów pojawia się rozsiana na całym ciele wysypka. Wykwity powstają rzutami i znajdują się na różnym etapie ewolucji. Plamki, grudki i pęcherzyki występują w różnych okolicach równoczasowo – na tułowiu, twarzy, szyi, kończynach oraz skórze owłosionej głowy. Z czasem zmiany pęcherzykowe przysychają, a strupek odpada, pozostawiając małą bliznę, która ostatecznie znika (o ile zmiana nie była nadkażona).
Wysypka utrzymuje się od kilku dni do 2 tygodni, towarzyszy jej świąd skóry, może pojawić się także gorączka. W miarę możliwości należy powstrzymywać dziecko przed rozdrapywaniem zmian skórnych – takie zachowanie może skutkować nadkażaniem wykwitów i powstawaniem blizn.
Ospa u dziecka – postępowanie
Jeśli zauważymy u dziecka pierwsze objawy ospy, powinniśmy zgłosić się z nim do lekarza pierwszego kontaktu, który potwierdzi rozpoznanie.
U zdrowych dzieci ospa przeważnie przebiega łagodnie. Na ciężki przebieg choroby narażone są:
- niemowlęta,
- dzieci z zaburzeniami odporności,
- dzieci z atopowym zapaleniem skóry,
- osoby dorosłe.
Gdy choroba nie stanowi poważnego zagrożenia, zazwyczaj zaleca się odpoczynek w łóżku i leczenie objawowe, co w przypadku ospy oznacza obniżanie gorączki oraz łagodzenie świądu. Podawanie preparatów kwasu acetylosalicylowego jest przeciwwskazane. Jeśli chodzi o swędzącą skórę, ulgę może przynieść stosowanie na zmiany pudru płynnego. Ze względu na ryzyko powstania blizn i przebarwień pod wpływem słońca w okresie objawowym należy go unikać.
Czy można uniknąć zachorowania?
Osoby, które nie przebyły ospy (w tym dzieci), mogą zaszczepić się przeciw niej. Podanie 2 dawek szczepionki przeciw ospie zabezpiecza przed objawami i powikłaniami tej choroby na całe życie. Skuteczność szczepionki jest wysoka – przekracza 95%.
Jeśli szczepienie zostanie wykonane w ciągu 72 godzin od kontaktu z osobą chorą na ospę lub półpasiec, może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby.
Sprawdź i zarezerwuj e-wizytę:
Autor: Redakcja
Bibliografia:
Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika, Medycyna praktyczna, Kraków 2020
