Przyczyn bólu głowy u dziecka może być dużo – począwszy od infekcji, niewyspania, nieprawidłowego żywienia, a kończąc na tak poważnych przyczynach, jak guzy mózgu. Rodzice w żadnym wypadku nie powinni bagatelizować pojawiających się bólu głowy u malucha i zgłosić się na wizytę do pediatry, aby rozpocząć diagnostykę. Warto także obserwować, czy dziecko nie wykazuje innych objawów, np. bóli brzucha, zawrotów głowy, problemów ze wzrokiem itp.
Ból głowy u dziecka – możliwe przyczyny
Najczęstszą przyczyną pojawienia się bólu głowy u dziecka jest odwodnienie oraz mała ilość snu. Niewielka podaż wody w diecie może odpowiadać za pojawienie się bólu głowy, a więc w pierwszej kolejności należy obserwować dziecko i odpowiednio je nawadniać. Dodatkowo za bóle może odpowiadać także niska aktywność fizyczna i duża ilość czasu spędzonego przed ekranem telewizora czy telefonu. Dzieci nie powinny spędzać przed ekranem telefonu więcej niż 15-30 minut dziennie!
Na pojawienie się bóli głowy może wpłynąć także stres, a u mniejszych dzieci – płacz. Bóle głowy mogą pojawiać się w sytuacji, kiedy dziecko idzie do przedszkola i jest tym zdenerwowanego. Wtedy można podejrzewać, że bóle głowy mają źródło w stresie, a czasem pojawiają się dodatkowe objawy, np. moczenie nocne. W tej sytuacji warto porozmawiać z pediatrą lub psychologiem dziecięcym, jak można pomóc maluszkowi.
Czytaj więcej: Przeziębienie u dzieci – objawy, przebieg, leczenie i domowe sposoby. Ile trwa przeziębienie u dzieci?
Przyczyny bólu głowy niezwiązane ze stylem życia:
- wady wzroku – ten rodzaj bólu głowy najczęściej pojawia się u dzieci popołudniu lub na wieczór,
- urazy głowy,
- infekcje, zwłaszcza zapalenie zatok, infekcje układu oddechowego z towarzyszącym im katarem,
- migrena – migreny mogą wystąpić także u dzieci. Ich pojawienie się objawia się jednostronnym, pulsującym bólem głowy o dużym nasileniu. Mogą pojawić się nudności i wymioty. Bardzo często migrenowy ból głowy u dzieci jest poprzedzony aurą czuciową lub wzrokową,
- choroby neurologiczne: padaczka, guzy mózgu, wady wrodzone,
- nadciśnienie tętnicze krwi,
- kontakt z substancją chemiczną o działaniu drażniącym,
- zatrucie tlenkiem węgla,
- zatrucie alkoholem,
- choroby psychiczne,
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (inne charakterystyczne objawy to gorączka, sztywność karku, wymioty i zaburzenia świadomości).
Czytaj także: Grypa u dzieci i niemowląt – objawy, leczenie. Ile trwa i kiedy iść do szpitala?
Jak często występuje ból głowy? Rodzaje bólu
Wyróżnia się następujące rodzaje bólu głowy u dzieci:
- samoistne (bez uchwytnej przyczyny),
- objawowe (wynikają z toczącego się procesu chorobowego w organizmie),
- neuralgie nerwów czaszkowych,
- bóle niesklasyfikowane o niecharakterystycznych objawach.
Ból głowy może pojawić się nawet u bardzo małych dzieci, szacuje się, że nawet u dzieci do 3. roku życia mogą pojawić się tego typu dolegliwości. Wśród dzieci pięcioletnich już co piąty maluch doświadcza bólu głowy. U mniejszych dzieci rozpoznanie problemu jest znacznie trudniejsze, ale rodziców powinno zaniepokoić częste dotykanie głowy rączkami, pocieranie czoła czy ciągnięcie się za włosy. Dodatkowo mogą pojawić się objawy takie, jak niepokój, brak humoru, brak apetytu, problemy ze snem.
Polecamy: Ból głowy – rodzaje: ból napięciowy, ból klasterowy, ból migrenowy
Migrena u dziecka
Z badań wynika, że migrena może pojawić się już w wieku dziecięcym. Zazwyczaj ból migrenowy obejmuje okolicę czołowo-skroniową i towarzyszy mu nadwrażliwość na światło i dźwięki. Ból nasila się przy aktywności fizycznej, czasem pojawiają się nudności i wymioty. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia migreny są otyłość oraz częste kolki w okresie niemowlęcym. W przypadku podejrzenia migreny u dziecka należy udać się do neurologa dziecięcego celem rozpoczęcia diagnostyki. Migrena nie zagraża zdrowiu i życiu dziecka, ale może znacząco utrudniać funkcjonowanie, zwłaszcza wtedy, kiedy napady bólu występują często.
W leczeniu migreny u dzieci stosuje się leki. Dobiera się lekarz w zależności od wieku dziecka:
- ibuprofen,
- paracetamol,
- sumatryptan – u dzieci powyżej 12. roku życia,
- naproksen – u dzieci powyżej 5. roku życia,
- diklofenak – u dzieci powyżej 12. roku życia.
Więcej o leczeniu migreny: Leki na bóle migrenowe
Ból głowy i ból brzucha u dziecka – co oznacza?
Współwystępowanie bólu głowy i bóli brzucha u dziecka może wskazywać na obecność pasożytów w organizmie. Pasożyty wydzielają szkodliwe toksyny, który mogą powodować dolegliwości bólowe, problemy ze snem, zmniejszenie lub zwiększenie apetytu. W celu diagnozy należy wykonać badanie kału w kierunku obecności pasożytów. Leczenie opiera się na farmakoterapii – lekarz przepisuje odpowiednie środki, które trzeba brać zgodnie z zaleceniami. Kurację często trzeba powtórzyć po pewnym czasie, w zależności od rodzaju stwierdzonego pasożyta.
Czytaj też: Pasożyty ludzkie – rodzaje, leczenie. Jakie leki na pasożyty ludzkie?
Kiedy ból głowy u dziecka wymaga natychmiastowej pomocy medycznej?
Rodziców powinien zaniepokoić zwłaszcza ból głowy pojawiający się nagle, o dużym nasileniu. Jeśli towarzyszą mu objawy takie, jak sztywność karku, wysoka gorączka, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, senność, utrata przytomności, należy niezwłocznie wezwać pomoc.
Niepokojący jest także ból głowy pojawiający się rano i ustępujący po zwymiotowaniu – świadczy on o wysokim ciśnieniu wewnątrzczaszkowym. Warto także pamiętać, że ból głowy pojawiający się po przebywaniu na słońcu może wskazywać na udar i sytuacja taka wymaga pilnej konsultacji z lekarzem.
Urazy głowy u dzieci zawsze wymagają konsultacji z lekarzem.
Diagnoza bólu głowy u dzieci
Diagnoza bólu głowy u dzieci opiera się przede wszystkim o wywiad lekarski z rodzicami i dzieckiem – warto wiedzieć, ile czasu dziecko spędza przed ekranem, czy pije odpowiednią ilość wody, jaką ma dietę, czy ma odpowiednią dawkę aktywności fizycznej oraz czy w przeszłości pojawiały się bóle głowy. Ponadto dobrze jest dowiedzieć się w przedszkolu lub szkole, czy zgłaszane były przypadki pasożytów.
Lekarz bada dziecko – mierzy ciśnienie tętnicze, ogląda głowę, przeprowadza badanie neurologiczne. W razie konieczności zleca dodatkowe badania, np. rezonans magnetyczny i tomografię komputerową.
Leczenie bólu głowy u dzieci
Leczenie bólu głowy u dzieci opiera się na leczeniu farmakologicznym. Zazwyczaj dziecku podaje się ibuprofen lub paracetamol. Nigdy nie podawaj dziecku do 12. roku życia aspiryny! Przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego w tak młodym wieku może doprowadzić do wystąpienia zespołu Reya, który pojawia się kilka dni po podaniu aspiryny, powodując obrzęk mózgu, stłuszczeniowe zapalenie wątroby oraz uszkodzenie narządów wewnętrznych.
Dziecku należy zapewnić także odpoczynek, odpowiednią ilość snu i właściwe nawodnienie. Można masować głowę malucha lub zrobić mu chłodny okład na czoło.
Nawracające bóle głowy, które nie mają związku z infekcją, również wymagają pogłębionej diagnostyki. Należy skonsultować się z pediatrą, który w razie potrzeby skieruje rodziców z dzieckiem do neurologa. Warto także odwiedzić okulistę, aby wykluczyć ewentualne wady wzroku.
