Czym jest pałeczka ropy błękitnej?
Pałeczka ropy błękitnej czyli Pseudomonas aeruginosa to bakteria, która występuje głównie w wodzie, a także w glebie. Można ją również znaleźć na skórze człowieka i zwierząt. Jest ważnym czynnikiem etiologicznym zakażeń, szczególnie szpitalnych. Bardzo często można ją znaleźć u pacjentów przebywających w szpitalu dłużej niż tydzień. Dzieje się tak, ponieważ należy do bakterii oportunistycznych, które wywołują chorobę najczęściej w przypadku osłabienia odporności człowieka. Pałeczka ropy błękitnej potrzebuje niewiele do przeżycia, jest odporna na środki dezynfekujące, a także na większość antybiotyków. Ponadto jest zdolna do produkcji enzymów trawiących białka, co umożliwia jej wnikanie w głąb tkanek. To wszystko sprawia, że pałeczka ropy błękitnej jest bardzo niebezpieczną bakterią.Przyczyny zakażenia pałeczką ropy błękitnej
Bakterie oportunistyczne, którą jest pałeczka ropy błękitnej, wywołują zakażenie u osób, których układ odpornościowy jest osłabiony, na przykład w przebiegu AIDS, nowotworów, chorób krwi, cukrzycy czy mukowiscydozy. Chemioterapia również bardzo istotnie obniża odporność. Do zakażenia dochodzi często u osób zażywających narkotyki oraz u pacjentów, którzy doznali poważnych oparzeń.W przypadku osób, które są unieruchomione i narażone na odleżyny lub owrzodzenia dużych powierzchni ciała, zakażenie pałeczką ropy błękitnej może być możliwe.
Przebieg zakażenia pałeczką ropy błękitnej
Zakażenie pałeczką ropy błękitnej przebiega w kilku etapach.- Przytwierdzenie i kolonizacja gospodarza – bakterie, dzięki strukturom zwanym fimbriami, przyczepiają się do komórek gospodarza. Zdolność do produkcji enzymów rozkładających białka, tak zwanych proteaz, umożliwia wnikanie do tkanek organizmu i kolonizację. Pałeczki ropy błękitnej są również zdolne do tworzenia biofilmu, czyli zbitej struktury wielu bakterii. Formowanie biofilmu uniemożliwia pozbycie się bakterii zwyczajowo stosowanymi antybiotykami. Bardzo często niezbędne jest rozbicie biofilmu w pierwszym etapie.
- Miejscowe zakażenie – bakterie wpływają na zaburzenie pracy układu odpornościowego organizmu co prowadzi do miejscowego zakażenia.
- Ogólne zakażenie – wraz z krwią pałeczka ropy błękitnej przemieszcza się po całym organizmie prowadząc do rozwoju ogólnego zakażenia.
Jakie choroby wywołuje pałeczka ropy błękitnej?
Pseudomonas aureaginosa może powodować zakażenia z wielu różnych układów, między innymi:- zakażenia układu pokarmowego,
- zakażenia układu moczowego – często u osób cewnikowanych,
- zapalenie opon mózgowych,
- zakażenia skóry – bardzo często u osób poparzonych bądź z odleżynami,
- zapalenie osierdzia i wsierdzia,
- zapalenie zatok,
- zakażenia układu oddechowego – głównie u chorych na mukowiscydozę bądź podłączonych do respiratora przez dłuższy czas,
- zapalenie ucha,
- zakażenie ośrodkowego układu nerwowego,
- zapalenie szpiku kostnego.
Pałeczka ropy błękitnej a sepsa
Pałeczka ropy błękitnej jest bardzo często przyczyną zakażeń szpitalnych, a także bardzo ciężkiej infekcji krwi, czyli sepsy, która może zagrażać życiu.Rozpoznanie zakażenia pałeczką ropy błękitnej
Rozpoznanie polega na wykonaniu badań bakteriologicznych oraz oporności na stosowane antybiotyki. Rozpoznaje się ją po niebieskozielonym pigmencie, który produkuje. Stąd właśnie nazwa – pałeczka ropy błękitnej. Bardzo często wykonuje się również posiewy mikologiczne w kierunku zakażenia grzybami z rodzaju Candida.Pałeczka ropy błękitnej – leczenie
Leczenie bakteryjne polega na stosowaniu antybiotyków, jednak pałeczka ropy błękitnej jest oporna na większość z nich. Właśnie dlatego zwykle stosuje się dwa antybiotyki na raz, żeby zwiększyć skuteczność leczenia. Na samym początku wykonuje się antybiogram oceniający antybiotykooporność. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.Całkowite wyleczenie zakażenia pałeczką ropy błękitnej jest możliwe, jednak czasami prowadzi ono do zgonu, szczególnie przy współwystępujących ciężkich chorobach przewlekłych.
Jak zapobiegać zakażeniu pałeczką ropy błękitnej?
W zapobieganiu zakażeniu Pseudomonas aeruginosa pomocna może być dostępna w aptekach szczepionka, którą można stosować profilaktycznie. Dzięki niej możemy uzyskać odporność. Stosuje się ją również u osób zakażonych w celu zmniejszenia ryzyka bakteriemii.Autor: Redakcja
