Polipy jelita grubego – czym są i jak sobie z nimi poradzić?

Polipy jelita grubego – czym są i jak powstają?

Polipy to małe wypustki zlokalizowane we wnętrzu jelita. Zazwyczaj mają kształt wypukły, przez co przypominają guzki. Zdarza się jednak, że są płaskie i rosną podłużnie.

Powstają w wyniku niekontrolowanego (ale małego) przerostu ścian narządu, przez co najczęściej tworzą na jelitach efekt guzka. Polipy zazwyczaj nie są szkodliwe, jednak z czasem mogą przeobrazić się w nowotwór. Kiedy osiągną bardzo duże rozmiary, powodują również kilka przykrych dolegliwości. Dlatego po ich wykryciu należy je natychmiast usunąć.

Rak jelita grubego i rodzaje polipów

Polipy jelita grubego mają kilka rodzajów zależnych od przyczyny ich rozwoju. Wyróżniamy polipy:

• zapalne,
• rozrostowe,
• z zaburzeń rozwojowych,
• pseudopolipy,
• gruczolakowate.

To właśnie polipy gruczolakowate są zagrożeniem dla wystąpienia raka jelita grubego. Stopniowo zaczynają aktywować substancje pobudzające rozwój komórek rakowych. Dodatkowo upośledzają działanie genu, który ogranicza niekontrolowane rozmnażanie się komórek, przez co nowotwór może się namnażać. Szacuje się, że czas potrzebny na przekształcenie polipów gruczolakowatych w komórki nowotworowe wynosi średnio od 5 do 15 lat.

Polipy jelita grubego – czynniki ryzyka

Przyczyny tworzenia się polipów nie są do końca poznane. Wiadomo natomiast, jakie czynniki mogą zwiększać ryzyko ich wystąpienia. Szczególną rolę odgrywają tutaj predyspozycje genetyczne i przekazywana dziedzicznie gruczolakowatość rodzinna jelita grubego. Jej cechą charakterystyczną jest nagromadzenie się więcej niż 100 polipów w jelicie. Brak interwencji w leczeniu tego schorzenia jest niemal gwarancją rozwoju nowotworu.

Pozostałe czynniki ryzyka to:

• wiek 50+ i płeć męska;
• dietę pełną tłuszczy, cukrów i konserwantów, a ubogą w warzywa, owoce i błonnik (osłabia to florę bakteryjną, przez co jelita podatne są na różne schorzenia);
• brak ruchu;
• duża ilość czasu spędzanego w pozycji siedzącej;
• nadwaga, otyłość;
• palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.

Aby chronić się przed polipami, należy wprowadzić odpowiednią profilaktykę. Działania te opierają się głównie na zmianie diety, wprowadzeniu aktywności fizycznej do swojego życia i porzuceniu używek. Dobrze również zadbać o wzmocnienie flory bakteryjnej za pomocą probiotyków – naturalne występują m.in. w kiszonkach czy kefirze.

Polipy jelita grubego – objawy

Polipy z reguły nie dają żadnych symptomów. Najczęściej są wykrywane przypadkowo podczas kolonoskopii i najlepiej, aby od razu zostały usunięte. Niestety nieleczone polipy rozrastają się. Jeśli więc nie wiemy o tym, że znajdują się w naszym organizmie, za kilka lat mogą osiągać duże rozmiary i wywołać przykre dolegliwości.

Najczęściej są to: biegunki, zaparcia, bóle brzucha oraz obecność krwi lub śluzu w stolcu.

Polipy jelita grubego – jakie badania wykonać?

Podstawowym badaniem, które pozwala na wykrycie polipów, jest kolonoskopia. W trakcie badania lekarz może nie tylko obejrzeć wnętrze jelita, usunąć polipy, ale również pobrać fragment tkanki do dalszego badania. Dzięki temu można wcześnie wykryć ewentualne zmiany nowotworowe lub wykluczyć ich obecność.

Jeśli polipy są bardzo duże, to ich usunięcie w trakcie kolonoskopii może być niemożliwe. Wówczas konieczna będzie operacja. Po każdym zabiegu, czy to endoskopowym, czy chirurgicznym, trzeba wprowadzić odpowiednią, lekkostrawną dietę.

Polipy jelita grubego – do jakiego lekarza iść?

Zazwyczaj o polipach dowiadujemy się już w trakcie wizyty u gastrologa, podczas kolonoskopii. Wówczas specjalista od razu może usunąć narośla. Jeśli jednak są zbyt duże i uzna, że konieczna jest operacja, to musimy udać się do chirurga.

Jeśli obecnie tylko podejrzewamy, że możemy mieć polipy, to warto wybrać się od razu do gastrologa. Osoby z zespołem rodzinnej gruczolakowatości jelita grubego, powinny w celu profilaktyki regularnie wykonywać kolonoskopię.

Autor: Redakcja