Węzły chłonne to małe narządy przypominające kształtem ziarno fasoli, rozlokowane w około pięciuset miejscach w ciele. Odgrywają bardzo ważną rolę w organizmie. Chronią przed działaniem drobnoustrojów, wzmacniając odpowiedź immunologiczną podczas kontaktu z patogenem w ten sposób, że filtrują i wywarzają limfocyty – komórki układu odpornościowego.
Przyczyny powiększania się węzłów chłonnych u dzieci mogą być bardzo różne, dlatego każda taka sytuacja wymaga konsultacji z lekarzem.
Powiększone węzły chłonne – przy przeziębieniu, inne przyczyny, jakie objawy?
Węzeł chłonny powiększony to taki, którego największy wymiar przekracza 10 mm. Wyjątkiem są węzły zlokalizowane w okolicy przed- i zausznej – tu norma wynosi do 5 mm – oraz węzły pachwinowe, które normalnie mogą mieć rozmiar nawet do 15 mm.
Węzły chłonne u dzieci powiększają się najczęściej podczas infekcji wirusowej, która może objawiać się między innymi katarem, kaszlem, bólem gardła i gorączką. W takim przypadku do zmian dochodzi w ciągu kilku dni, w obrębie najczęściej jednego miejsca, np. szyi. Jeżeli powiększenie węzłów chłonnych utrzymuje się dłużej lub dotyczy kilku lokalizacji, należy skonsultować się pilnie z lekarzem.
Powiększone miejscowo (w wyniku infekcji wirusowej lub bakteryjnej) węzły chłonne mogą osiągnąć wielkość małego orzecha włoskiego, najczęściej są bolesne przy dotyku, wyczuwalne pod skórą, a bywają też widoczne w obrysie. Skóra wokół nich może być zaczerwieniona i cieplejsza.
Nie zawsze węzły powiększają się miejscowo i szybko, czasem dochodzi do obrzęku węzłów w wielu miejscach ciała, a proces jest powolny (może trwać tygodniami, a nawet miesiącami). Dlatego wszystkie tego typu niepokojące zmiany najlepiej zgłaszać lekarzowi.
Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych możemy podzielić na 3 grupy:
- infekcyjne – infekcje bakteryjne, grzybicze, wirusowe i pierwotniakowe;
- naciekowe – białaczki, chłoniaki, guzy lite;
- odczynowe – polekowe, choroby z autoagresji i inne choroby immunologiczne.
Powiększone węzły chłonne za uchem lub uszami
Powiększone węzły chłonne na karku, w okolicach potylicy, mogą wskazywać na zapalenie ucha lub być efektem ukąszenia kleszcza w tym miejscu. Stosunkowo często występują również u dzieci przechodzących różyczkę. Zawsze warto skonsultować przypadek z lekarzem, który wykona odpowiednie badania i na tej podstawie postawi diagnozę.
Ząbkowanie a powiększone węzły chłonne u dzieci
Ząbkowanie może powodować powiększanie się miejscowo węzłów chłonnych – w takich przypadkach najlepiej jednak skonsultować się z lekarzem specjalistą, który wykluczy inne przyczyny.
Powiększone węzły chłonne bez innych objawów
Gdy dziecko przeszło infekcję, a węzły chłonne nadal są powiększone, najlepiej udać się do lekarza, żeby ocenił, czym jest to spowodowane. Przyczyny mogą być różne. Powiększone miejscowo węzły chłonne mogą potrzebować więcej czasu na powrót do normy. Jeśli jednak u dziecka doszło do powiększenia węzłów w kilku miejscach, konieczna jest porada lekarska.
Powiększone węzły chłonne po szczepieniu
U zdrowych noworodków, u których węzły chłonne nie są wyczuwalne, powiększony węzeł w dole pachowym może być reakcją na szczepienie przeciwko gruźlicy. Do lokalnego powiększenia węzłów chłonnych dochodzi często również po szczepieniu przeciwko odrze, ospie czy różyczce.
Powiększone węzły chłonne u dzieci przy alergii
W przypadku niemowląt powiększone węzły mogą mieć związek z problemami skórnymi, np. z łojotokowym zapaleniem skóry lub atopowym zapaleniem skóry. Taką sytuację zawsze należy jednak skonsultować z lekarzem specjalistą, który ustali przyczynę zmian.
Jak długo utrzymują się powiększone węzły – kiedy do lekarza?
Postępowanie przy powiększeniu węzłów chłonnych jest uzależnione od przyczyny dolegliwości. Najczęściej u dzieci występuje miejscowe powiększenie węzłów chłonnych, które nie wymaga leczenia, ponieważ węzły chłonne zmniejszają się, gdy ustępują objawy infekcji. Jeśli tak się nie dzieje, a powiększenie węzłów chłonnych nie znika, konieczna jest konsultacja lekarska. Objawy, które powinny zaniepokoić, to:
- zaczerwienienie skóry nad węzłami chłonnymi;
- silny ból i obrzęk powiększonych węzłów;
- towarzysząca gorączka;
- towarzyszący spadek masy ciała, nocne poty;
- powiększone węzły w wielu miejscach ciała;
- węzły powiększone, nieruchome lub trudne do przesunięcia pod skórą, sprawiające wrażenie połączonych w pakiety;
- miękkie (chełbocące) powiększone węzły chłonne;
- powiększone węzły z przetoką w skórze.
Jeśli węzły powiększyły się z powodu infekcji bakteryjnej, lekarz może zalecić antybiotykoterapię, a w przypadku zalegającej ropy, gdy leki nie skutkują, drenaż węzła polegający na nacięciu węzła i oczyszczeniu z ropy. Są to jednak rzadkie przypadki.
Lekarz może również zlecić:
- morfologię krwi z rozmazem;
- wybrane badania laboratoryjne (np. w kierunku zakażenia CMV, EBV, toksoplazmą, kiłą czy HIV);
- badanie USG węzłów chłonnych;
- USG jamy brzusznej;
- RTG klatki piersiowej;
- w wątpliwych przypadkach biopsję węzła chłonnego.
Choć powiększone węzły mają najczęściej związek z infekcją wirusową, to każdą tego typu zmianę warto skonsultować z lekarzem specjalistą.
Polecane artykuły:
