Charczenie u niemowlaka – co może oznaczać? Kiedy charczenie jest powodem do niepokoju?

Charczenie u niemowlaka – co oznacza?

Zacznijmy od tego, że nie wszystkie niemowlęta charczą czy wydają inne nietypowe odgłosy. Zwykle ma to jakąś przyczynę, która nie zawsze jest poważna. Najczęściej jest to spowodowane zwężeniem lub zablokowaniem dróg oddechowych.

Warto też mieć na uwadze, że najmniejsze niemowlęta nie potrafią oddychać przez usta. Takie maluszki mają w dodatku dużo większe zapotrzebowanie na tlen niż dorośli, a gorsze predyspozycje, aby sprostać tym potrzebom.

Dlaczego niemowlę charczy?

Problem na ogół stanowią charakterystyczne cechy anatomiczne małych dzieci, przez które przy jakichkolwiek dolegliwościach ze strony układu oddechowego od razu pojawia się charczenie.

Powodem charczenia u niemowlaka może być:

• wiotkość gardła i podniebienia (partie te nabierają sprężystości dopiero z czasem),
• mała część oddechowa nosa i wąskie przewody nosowe,
• słabo rozwinięte dolne drogi oddechowe,
• mniejsza średnica tchawicy i oskrzeli,
• nie w pełni rozwinięta krtań.

Powyższe uwarunkowania anatomiczne sprawiają, że charczenie u dziecka zaraz po urodzeniu jest objawem powszechnie występującym. Nie oznacza to jednak, że każdy noworodek będzie charczeć, dlatego mimo wszystko warto monitorować stan dziecka i od razu reagować, gdy tylko zaobserwujemy inne niepokojące objawy.

Charczenie u niemowląt – możliwe przyczyny

Furczenie w nosie u noworodka w większości przypadków spowodowane jest zatkanym nosem; zatkany nos jest z kolei objawem infekcji wirusowych lub bakteryjnych, zazwyczaj występujących razem z katarem. Zdarza się jednak, że kataru nie ma, a nos i tak jest zatkany. Wtedy przyczyną charczenia u niemowlaka może być na przykład ulewanie bądź zbyt suche i/lub zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniach, w których przebywa maluch.

Charczenie w nosie bez kataru u dziecka może być też oznaką, że w drogach oddechowych znajduje się jakieś ciało obce, które utrudnia oddychanie. W takim przypadku lepiej nie podejmować próby wyjęcia go, ponieważ można wepchnąć je przez przypadek jeszcze dalej. Najlepiej jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, który usunie ciało obce.

Ciężki oddech i furczenie w nosie u noworodka występujące bez kataru i zatkanego noska może oznaczać sapkę niemowlęcą. Przyczyną jej wystąpienia może być alergia pokarmowa, infekcja o różnorakim podłożu, wady wrodzone w budowie nosa lub nieodpowiednie warunki, w jakich przebywa dziecko.

W rozpoznaniu źródła dolegliwości bardzo duże znaczenie ma moment jej występowania. Przykładowo charczenie u noworodka podczas karmienia może oznaczać refluks żołądkowo-przełykowy. Choć przez większość osób choroba ta jest kojarzona z wymiotami i ulewaniem, to u niemowląt objawy refluksu zwykle są mniej charakterystyczne i słabo nasilone. Częste charczenie u niemowlaka po jedzeniu i w trakcie jedzenia wymaga diagnostyki lekarskiej.

Kiedy charczenie u niemowlaka powinno zaniepokoić?

Charczenie w nosie u niemowlaka może być objawem chorobowym, również świadczącym o stanie zagrażającym życiu, dlatego ważne jest, by w przypadku zauważenia takiego odgłosu szczególnie obserwować maluszka.

Wskazaniem do niezwłocznej konsultacji lekarskiej są takie objawy, jak:

• trudności z oddychaniem,
• ciężki, szybki lub nieregularny oddech,
• widoczne opadanie skóry między żebrami,
• niebieskawa lub bardzo blada skóra,
• intensywny kaszel bez wyraźnej przyczyny,
• wysoka gorączka,
• brak apetytu.

Powyższych objawów w żadnym wypadku nie powinno się bagatelizować, ponieważ mogą wskazywać na przeziębienie, infekcję, a nawet poważną chorobę układu oddechowego, np. zapalenie oskrzeli czy zapalenie płuc.

Noworodek ciężko oddycha i charczy – co robić?

Zatkany nos i charczenie u niemowlaka to problem, z którym na początku można próbować poradzić sobie samodzielnie. Przede wszystkim należy regularnie oczyszczać maluchowi nos przy pomocy gruszki lub specjalnego aspiratora podłączanego do odkurzacza. Do tego celu można też wykorzystać krople na bazie soli fizjologicznej, które zapuszczone do nosa rozrzedzają wydzielinę i ułatwiają jej spływanie.

Oprócz tego należy zadbać o nawilżenie powietrza w domu. Najszybszym sposobem jest przewietrzenie pokoju – pod warunkiem że jakość powietrza na zewnątrz jest dobra. Wdychanie zanieczyszczeń mogłoby tylko nasilić problem charczenia. W takiej sytuacji warto skorzystać z nawilżacza powietrza.

W przypadku braku urządzenia do nawilżania powietrza można położyć na ciepłym kaloryferze mokry ręcznik, który zapewni podobny efekt. Przy infekcjach dodatkowo należy stale nawadniać dziecko.

Jeżeli dolegliwości nie ustępują, nasilają się lub, co gorsza, pojawiają się dodatkowe objawy, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Autor: Redakcja