Przepuklina pępkowa u niemowląt to lekka wada wrodzona. Kiedy dziecko znajduje się w łonie matki, jego jelita rozwijają się na zewnątrz jamy brzusznej i dopiero w odpowiednim czasie rozpoczyna się proces wchodzenia jelit do wewnątrz brzucha dziecka. Odbywa się to przez pierścień pępkowy, który zrasta się przed porodem lub kilka dni po. Czasami pierścień pępkowy nie zdąży się zrosnąć przed narodzinami dziecka lub zrośnie się nieprawidłowo. Powstaje wtedy przepuklina pępkowa, widoczna jako niewielka wypukłość w okolicy pępka.
Przepuklina pępkowa u niemowląt – przyczyny
Często błędnie uważa się, że przyczyną przepukliny pępkowej u noworodka jest nieprawidłowe podwiązanie pępowiny po porodzie lub długi i częsty płacz dziecka. Noworodki, a zwłaszcza wcześniaki lub niemowlęta z niską masą urodzeniową, mają jeszcze słabe mięśnie brzucha. Podczas krzyku, płaczu lub wypróżniania się z wysiłkiem w jamie brzusznej wytwarza się ciśnienie, które wypycha jelita, a ich fragment może wydostać się przez lukę w pierścieniu pępkowym na zewnątrz brzuszka. Jednak płacz i krzyk dziecka nie jest przyczyną przepukliny, a jedynie wzmaga jej objawy.
Objawy przepukliny pępkowej u niemowląt
Przepuklina pępkowa u niemowląt objawia się wystąpieniem w okolicy pępka obrzęku, wypukłości lub balonika, który zwiększa się podczas napinania brzuszka, zazwyczaj w czasie płaczu i zaparć, a zmniejsza lub znika w sytuacji, kiedy niemowlę jest zrelaksowane. Wypukłość łatwo jest wepchnąć z powrotem do środka. Przepuklina pępkowa może być mała, wyczuwalna opuszką palca, lub mieć wielkość nawet powyżej 2,5 centymetra. Jednak nawet przepuklina pępkowa dużych rozmiarów nie sprawia dziecku bólu. Przepuklina pępkowa, mimo że jest anatomiczną wadą wrodzoną, nie zawsze jest widoczna zaraz po urodzeniu i w pierwszych dniach życia dziecka. Objawy mogą pojawić się nawet po kilku tygodniach.
Przepuklina pępkowa nie stwarza zagrożenia życia. Niekiedy zdarza się, zwłaszcza gdy przepuklina jest duża, że balonik nie cofa się do wnętrza jamy brzusznej dziecka i może doprowadzić do uwięźnięcia jelit. Mogą pojawić się wtedy następujące objawy:
- ból,
- rozdrażnienie,
- wymioty,
- wzdęcie i zaokrąglenie brzuszka dziecka,
- zatrzymanie stolca i gazów,
- gorączka,
- zaczerwienienie lub bladość dookoła przepukliny.
Taka sytuacja zdarza się rzadko, jednak wymaga pilnej konsultacji lekarskiej ze względu na możliwość niedokrwienia jelita i jego martwicy.
Rozpoznanie przepukliny pępkowej stawia się na podstawie objawów – obecności miękkiego uwypuklenia, które chowa się pod naciskiem i nie sprawia bólu.
Leczenie przepukliny pępkowej u dzieci
Przepuklina pępkowa wymaga konsultacji z lekarzem, który postawi odpowiednią diagnozę i nauczy opiekuna dziecka prawidłowego postępowania. W większości przypadków przepuklina pępkowa u niemowląt znika samoistnie. Postępowanie lecznicze w przypadku małej przepukliny pępkowej u dziecka polega na:
- wzmacnianiu mięśni brzucha niemowlęcia,
- niedopuszczaniu do częstego płaczu i krzyku,
- dbaniu o dietę dziecka i swoją (w przypadku gdy matka karmi piersią), aby zminimalizować ryzyko pojawienia się kolek i zaparć.
Mięśnie brzuszka wzmacnia się poprzez kładzenie dziecka w pozycji na brzuchu. Ten sposób nie tylko powoduje wzmacnianie mięśni, ale także uciska powłoki brzuszne i zapobiega wydostawaniu się przepukliny na zewnątrz. Przepuklina pępkowa najczęściej ustępuje samoistnie w ciągu pierwszych dwóch lat życia dziecka.
Przepuklina pępkowa – operacja
Jeżeli przepuklina pępkowa u dziecka powyżej 2 r.ż. ma wielkość powyżej 2 cm, nie wykazuje tendencji do zmniejszania się lub towarzyszy jej uwięźnięcie jelit, lekarz decyduje o leczeniu operacyjnym przepukliny pępkowej. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym i nie jest skomplikowaną operacją, trwa około pół godziny. Chirurg wykonuje niewielkie nacięcie, umieszcza jelita z powrotem w jamie brzusznej i zszywa mięśnie. Zazwyczaj już drugiego dnia dziecko może zostać wypisane do domu, a po zabiegu nie pozostaje widoczna blizna.
Autor: Redakcja
