REKLAMA

Rak kolczystokomórkowy – objawy, diagnoza, leczenie

Aktualizacja:

15 października 2024

Publikacja:

15 kwietnia 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Rak kolczystokomórkowy, wywodzący się z komórek keratynizujących naskórka, może stanowić poważny problem kliniczny – wszystko przez jego ewentualne naciekanie i niszczenie sąsiadujących tkanek oraz struktur. Szacuje się, że rak kolczystokomórkowy dotyka około 15-20% osób ze zdiagnozowanymi przypadkami raka skóry. Eksperci wyróżniają dwa rodzaje tej choroby: wrzodziejącą i brodawkującą. Jakie części ciała są najbardziej narażone na rozwój tego typu nowotworu? Czy rak skóry kolczystokomókowy jest uleczalny? Na czym polega leczenie?

Rak kolczystokomórkowy ma dwie formy: wrzodziejącą i brodawkującą.

Rak kolczystokomórkowy – co to takiego?

Rak kolczystokomórkowy (z ang. squamous cell carcinoma, SCC) wywodzący się z komórek naskórka, jest nowotworem złośliwym skóry. Cechuje go niski stopień zróżnicowania histologicznego, a także rozległe naciekanie miejscowe oraz gwałtowny wzrost i skłonność do tworzenia przerzutów.

Czytaj też: Rak skóry – przyczyny, objawy, rokowania. Jakie są szanse na leczenie?

Rak kolczystokomórkowy – gdzie występuje?

Najczęstszymi miejscami występowania raka kolczystokomórkowego są:
  • twarz (policzki, nos, wargi, jama ustna),
  • skroń,
  • stopy,
  • małżowina uszna,
  • kończyny dolne,
  • skóra owłosionej głowy,
  • okolice narządów płciowych oraz odbytu.
Rak kolczystokomórkowy występuje najczęściej pod postacią płaskiego owrzodzenia otoczonego szerokim, wałowatym naciekiem; czasami twór ten jest pokryty strupem. Zdarza się też, że rak skóry przyjmuje formę grzybiastej, brodawkowatej i nieowrzodzonej zmiany.

Rak kolczystokomórkowy – objawy

Rak kolczystokomórkowy skóry może objawiać się w różnorodny sposób, w zależności od poziomu zaawansowania choroby. Zgodnie z opinią specjalistów, należy wyodrębnić dwie odmiany morfologiczne raka kolczystokomórkowego: wrzodziejącą i brodawkującą. Początkowe stadium choroby cechuje się występowaniem czerwonej grudki, która jest otoczona twardym i uniesionym brzegiem, zaś po upływie czasu rak przyjmuje postać zmiany wrzodziejącej lub guzka o brodawkującej powierzchni.

W ciężkich przypadkach tej choroby dochodzi do powstania owrzodzeń, bólu, świądu oraz krwawienia. Zmiana zaczyna naciekać na położone głębiej tkanki, co może doprowadzić do zniszczenia sąsiadujących struktur. Rak kolczystokomórkowy jest ponadto często powodem poważnych niedoskonałości estetycznych, które negatywnie wpływają na samopoczucie, a co za tym idzie, jakość życia i samoocenę.

Rak kolczystokomórkowy skóry – diagnostyka

Rozpoznanie raka kolczystokomórkowego wymaga potwierdzenia w postaci badania histopatologicznego – lekarz pobiera wycinek z podejrzanej zmiany lub wycina się ją w całości, gdy jest zbyt mała. Specjalista powinien również ocenić stan regionalnych węzłów chłonnych. W przypadku jakichkolwiek podejrzeń dotyczących przerzutów do węzłów chłonnych, które znajdują się najbliżej zmiany nowotworowej, należy wykonać USG oraz biopsję tych węzłów.

Aby wykluczyć rozsiew choroby, lekarz onkolog zleca szereg innych badań: W przypadku zastrzeżeń powinno wykonać się również inne, bardziej szczegółowe badania.

Rak kolczystokomórkowy – leczenie

Leczenie raka kolczystokomórkowego opiera się m.in. na chirurgicznym wycięciu zmiany. W przypadku rozpoznania inwazyjnego raka kolczystokomórkowego skóry, stosowana jest chirurgia mikrograficzna metodą Mohsa. Pacjenci, którzy nie kwalifikują się do chirurgicznego wycięcia zmiany, muszą wypróbować inną metodę – w takiej sytuacji lekarz onkolog kieruje chorego na radioterapię, co więcej, ten sposób leczenia stanowi terapię uzupełniającą po wycięciu raka kolczystokomórkowego skóry.

Chemioterapię ogólnoustrojową, np. leczenie doustnymi inhibitorami 5-fluorouracylu (5-fU), stosuje się u pacjentów z wysokim ryzykiem przerzutów. Warto przy tym pamiętać, iż w niektórych przypadkach onkolog zaleca chemioterapię powierzchniową, która polega na używaniu maści z dodatkiem 5-fluorouracylu lub na leczeniu miejscowym za pomocą krioterapii, laseroterapii czy elektrokoagulacji.
Chorzy ze zdiagnozowanym rakiem kolczystokomórkowym skóry muszą regularnie się badać; powinni również pamiętać o stosowaniu odpowiednich środków ochronnych przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego.

Rak kolczystokomórkowy – rokowania

Rokowanie zależy przede wszystkim od grubości, wielkości, umiejscowienia oraz stopnia zróżnicowania nowotworu. W przypadku niskiego stadium zaawansowania choroby, rak kolczystokomórkowy charakteryzuje się dosyć dobrym rokowaniem. Jeżeli nie występują przerzuty do innych narządów, 90% chorych przeżywa następne 5 lat, jednak przerzuty w okolicy węzłów chłonnych powodują spadek odsetka osób przeżywających 5 lat do około 40-50%.

W przypadku zaś pojawienia się przerzutów odległych, dochodzi do znacznego pogorszenia rokowania.
Rak kolczystokomórkowy krtani cechuje się najgorszym rokowaniem, ponieważ jedynie 20% chorych przeżywa kolejne 5 lat. Nieco lepsze rokowanie (20-25%) widoczne jest u osób ze zdiagnozowanym rakiem kolczystokomórkowym w części ustnej gardła.

Autor: Redakcja