REKLAMA

Reakcja na ugryzienie mrówki – jak złagodzić objawy?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

01 lipca 2025

Publikacja:

10 czerwca 2021

Czas czytania:

3 min

Autor:

Redakcja

Świąd, ból i bąbel pokrzywkowy są najczęstszymi objawami ugryzienia mrówki. Ugryzienia polskich mrówek generalnie nie wywołują uciążliwych objawów, warto jednak o nich pamiętać na zagranicznych wycieczkach – w Stanach Zjednoczonych groźne reakcje alergiczne wywołuje mrówka ogniowa (Solenopsis invicta), a w Australii – mrówka skoczka (Myrmecia pilosula). Jak złagodzić objawy reakcji po ugryzieniu mrówek?

rtaImage146.jpg

Mrówki gryzą najczęściej w sytuacji zagrożenia. Broniąc się, najpierw nacinają skórę, a potem polewają ranę jadem. Jego głównym składnikiem jest kwas mrówkowy, którego stężenie dochodzi do 60 proc. Jednak to nie on wywołuje reakcje alergiczne, a białka zawarte w jadzie.

Jad mrówki zazwyczaj działa miejscowo. Wstrząs anafilaktyczny po ugryzieniu przez te owady występuje dość rzadko, bardziej narażone są osoby z dodatnim wywiadem w kierunku reakcji anafilaktycznych po użądleniach osy, pszczoły czy szerszenia. Pocieszający może być fakt, że w Europie przypadki wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego po ugryzieniu mrówki są obserwowane sporadycznie. Obecnie coraz częściej podnosi się temat alergii na jad mrówek – jako niedocenianego problemu na całym świecie.

Dlaczego ugryzienie mrówki boli?

Zawarty w jadzie kwas mrówkowy wywołuje miejscowe podrażnienie i świąd. Alergię powodują jednak białka alkaloidowe. Inne substancje, które mogą być obecne w jadzie mrówek – hialuronidaza, terpenoidy, kininy, histamina, lipaza czy esteraza, mogą z kolei spowodować wystąpienie krostek, a nawet martwicy skóry niezależnie od uczulenia.

Grupą podwyższonego ryzyka, u której może wystąpić reakcja uczuleniowa na ugryzienie mrówki, są osoby nadwrażliwe na jad innych owadów błonkoskrzydłych (na przykład pszczół i os). Podwyższone stężenia immunoglobulin IgE skierowane przeciwko jadowi mrówki obserwuje się także u dzieci chorych na astmę.

Czytaj także: Ugryzienie mrówki – jak wygląda? Co stosować na ugryzienie? Zdjęcia

Jak łagodzić objawy ugryzienia mrówki?

Po zaobserwowaniu pierwszych objawów alergii skórnej najlepiej szybko schłodzić skórę. Warto zastosować środki wspomagające, łagodzące objawy, np. okłady z sody oczyszczonej, maść sterydową. Są to sprawdzone i skuteczne sposoby, które szybko przynoszą ulgę. Miejsce ugryzienia mrówki jest zazwyczaj zaczerwienione i podrażnione do około godziny, po czym odczyn skóry blednie i wraca do normy.

Nadwrażliwość na jad mrówki jest wciąż trudna do zdiagnozowania, szczególnie że nawet w Polsce występuje ponad 100 gatunków tego owada. Sprawy nie ułatwia świadomość, że najbardziej jadowite mrówki mogą zostać przypadkowo przywleczone do Polski np. przez turystów. Diagnostyka alergologiczna jest zawsze nakierowana na konkretny typ owada, dlatego najważniejsze jest rozpoznanie gatunku, który wywołał podejrzaną reakcję.

 

Autor: Redakcja

ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

dr n. med. Anna Pełkowska

dr n. med. Anna Pełkowska

alergolog | alergolog dziecięcy

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej