Czym jest smegma?
Mastka to fizjologiczna wydzielina organizmu. Zazwyczaj jest koloru białego lub lekko żółtego i znajduje się w okolicy narządów płciowych. Jest ona obecna zarówno u chłopców, jak i u dziewcząt już od pierwszych miesięcy życia. Jej wydzielanie wzrasta wraz z wiekiem aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej. W największej ilości produkowana jest w okresie dojrzewania.Smegma składa się głównie ze stłuszczonych i złuszczonych komórek naskórka, a także zawiera łój, resztki moczu, a także resztki nasienia w przypadku mężczyzn. Składa się w 26,6% z tłuszczów i 13,3% z białka, podobnie jak naskórek. Mastka u dziecka zapobiega suchości i podrażnieniom stref intymnych.
Mastka u dziewczynki
Smegma u dziewczynki gromadzi się w okolicach mniejszych warg sromowych oraz pod napletkiem żołędzi łechtaczki. Jest to fałd skórny, zwany skórnym kapturkiem łechtaczki, który jest częścią mniejszych warg sromowych. Mastka zapewnia odpowiednie nawilżenie narządów płciowych, a także zapobiega podrażnieniom delikatnych stref.Mastka u chłopca
U chłopców smegma zbiera się pod napletkiem, czyli fałdem skóry, który osłania żołędź. Gromadzi się zwłaszcza w tak zwanej bruździe żołędzi znajdującej się na szyjce żołędzi. W przypadku niemowląt ta wydzielina oddziela napletek od główki prącia i jest to całkowicie fizjologiczny proces, którego nie należy przyspieszać. Odklejanie się napletka następuje samoistnie. U starszych dzieci smegma pełni głównie funkcję nawilżającą.Smegma u chłopców pojawia się już w ciągu pierwszych miesięcy życia. Nawilżając skórę, umożliwia stopniowe odklejanie napletka od żołędzi i odciągnięcie go. U trzylatka zazwyczaj można już odciągnąć napletek. Stulejka jest zjawiskiem całkowicie fizjologicznym i nie należy się go bać. Jeśli u starszego dziecka dalej występuje przyklejony napletek, warto skonsultować się z lekarzem pediatrą.
Smegma a zapalenie napletka
Zapalenie napletka dotyka wielu chłopców. Przyczyną może być niewłaściwa higiena okolic intymnych i rozwijająca się infekcja bakteryjna, grzybicza czy wirusowa. Zazwyczaj objawy choroby szybko ustępują po wdrożeniu właściwego leczenia. Stosuje się preparaty dla dzieci do odkażania, a także kąpiele w naparach z rumianku lub szałwii. W przypadku infekcji grzybiczej konieczne mogą być specjalne maści na napletek.Objawy zapalenia napletka obejmują:
- zaczerwienienie i świąd napletka,
- „serowata” wydzielina,
- obecność ropy pod napletkiem,
- obrzęk prącia,
- trudności z oddawaniem moczu,
- ogólnie rozdrażnienie dziecka.
Dlaczego należy usuwać smegmę?
Mimo iż mastka jest fizjologiczną wydzieliną organizmu, a jej nadmiar jest wypłukiwany razem ze strumieniem moczu, zaleca się jej usuwanie. Najczęstszym powikłaniem jest zapalenie napletka u chłopców, jednak zalegająca wydzielina może również powodować:- zaczerwienienie narządów płciowych,
- rozwój stanu zapalnego w okolicach intymnych,
- nieprzyjemny zapach,
- ograniczenie ruchu napletka,
- obrzęk i swędzenie okolic intymnych,
- problemy z oddawaniem moczu,
- infekcje bakteryjne, ponieważ zgromadzona wydzielina jest dobrą pożywką dla bakterii.
Mastka – jak usuwać?
Z uwagi na to, że smegma jest naturalną wydzieliną organizmu, jej skuteczne usuwanie nie stanowi problemu. Ważna jest odpowiednia, codzienna higiena osobista, czyli dokładne mycie narządów płciowych i ich okolic. U chłopców niezbędne jest codzienne mycie prącia, ze szczególnym zwróceniem uwagi na napletek. Należy go delikatnie odciągnąć podczas mycia. U mniejszych chłopców napletek może być przytwierdzony do prącia, dlatego nie należy tego robić zbyt gwałtownie i na siłę. Może to doprowadzić do stulejki patologicznej. Z tego powodu, aż do osiągnięcia całkowitej ruchomości napletka obmywanie ograniczamy do obmycia penisa z zewnątrz i delikatnego odsuwania napletka.Oprócz higieny okolic intymnych warto pamiętać o:
- myciu rąk za każdym razem po skorzystaniu z toalety,
- codziennym, dokładnym myciu całego ciała,
- myciu narządów płciowych wodą bądź specjalnym płynem do higieny intymnej dla dzieci,
- codziennej zmianie bielizny.
Autor: Redakcja
