NOP – co to jest?
Niepożądany odczyn poszczepienny (NOP) to wszelkiego rodzaju zaburzenia i nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu czy na poziomie zdrowia człowieka, które wynikają z przyjęcia szczepionki w ciągu ostatnich czterech tygodni. Objawy mogą mieć różny charakter, dlatego często mogą być mylone z innymi dolegliwościami. To, co powinno być różnicujące w tym przypadku, to właśnie niedawne przyjęcie szczepionki.Wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego to bardzo indywidualna kwestia, związana z reakcją danego organizmu na przyjęcie szczepionki. Z tego względu NOP może wystąpić, jednak nie musi pojawić się u każdego. Statystyki niepożądanego odczynu poszczepiennego wskazują na rzadkie występowanie tego zjawiska (ok. 0,05% wszystkich szczepień).
Odczyn poszczepienny – z czego może wynikać?
Na ten moment nie udało się wskazać, czy którakolwiek z dostępnych szczepionek wiąże się z częstszym występowaniem NOP. Co istotne, objawy występujące po przyjęciu szczepionki wcale nie muszą być wynikiem reakcji organizmu na przyjęcie substancji. Mogą być spowodowane np. toczącą się aktualnie infekcją.Czynniki zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia NOP to:
- inne choroby, infekcje czy stany zapalne toczące się w organizmie w momencie przyjmowania szczepionki,
- niewłaściwy sposób zaaplikowania szczepionki,
- uszkodzenia właściwości szczepionki na skutek jej przechowywania w nieodpowiednich warunkach.
NOP – objawy. Jak rozpoznać niepożądany odczyn poszczepienny?
Objawy pojawiające się w przebiegu NOP również mają bardzo indywidualny charakter. W zależności od danego organizmu mogą być one łagodne i ograniczyć się np. do przejściowego bólu czy obrzęku lub mieć gwałtowny przebieg i wiązać się np. z obecnością gorączki czy dreszczy. W skrajnych przypadkach NOP może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia i wywołać wstrząs anafilaktyczny.Najczęstsze objawy będące odpowiedzią na niepożądany odczyn poszczepienny to:
- ból odczuwany w miejscu podania szczepionki lub zaczerwienienie tego obszaru,
- gorączka,
- powiększenie węzłów chłonnych,
- ogólne rozdrażnienie, zmęczenie i gorsze samopoczucie,
- trudno gojące się zmiany.
NOP u dzieci może powodować także tzw. płacz nieukojony, trwający średnio ok. 3 godzinny dziennie przez pierwsze 3 dni po szczepieniu. Zdarza się on u dzieci przyjmujących szczepionkę DTP (na trzy choroby zakaźne: tężec, krztusiec i błonicę).
NOP po szczepieniu – co robić? Z jakim lekarzem się skonsultować?
Jeśli niepożądany odczyn poszczepienny występuje u dziecka, to należy przede wszystkim uważnie obserwować jego stan. Jeśli występują objawy łagodne, takie jak zaczerwienienie, ból czy umiarkowana gorączka, wystarczy stosowanie odpowiednich leków, np. przeciwbólowych. Ich przyjmowanie warto jednak skonsultować z pediatrą.Dorośli, u których również występują wyłącznie łagodne objawy, powinni oprzeć leczenie na przyjmowaniu lekarstw dostępnych w aptece bez recepty. Jeśli jednak pojawiają się poważniejsze objawy lub objawy nie znikają mimo stosowania farmaceutyków – należy natychmiast skonsultować się z lekarzem.
NOP – czy można go uniknąć?
Nie ma działań, które zagwarantowałyby uniknięcie NOP. Aby ograniczyć ryzyko niepożądanej reakcji, warto jednak wcześniej zapoznać się z zaleceniami dotyczącymi przyjmowania danej szczepionki.Autor: Redakcja
