Czy tłuszczak jest groźny?
Tłuszczak pod skórą stanowi jedynie problem natury estetycznej i nie jest groźny dla zdrowia. Sytuacja komplikuje się, gdy tłuszczak występuje w narządach wewnętrznych lub uciska sąsiadujące struktury, co może być wskazaniem do jego usunięcia.
Jak rozpoznać tłuszczaka?
Tłuszczak to wypukły, wyraźnie odgraniczony guz wypełniony tłuszczem, otoczony torebką łącznotkankową. Zazwyczaj tłuszczak ma kształt owalny lub podłużny, jest miękki w dotyku i daje się delikatnie przesuwać. Czy tłuszczak jest bolesny? Nie, tłuszczak nie boli, nawet pod wpływem nacisku.
Tłuszczak może występować pojedynczo lub w skupiskach. Kolor skóry, pod którą znajduje się tłuszczak, nie jest zmieniony, a o jego obecności świadczy jedynie zgrubienie. Jak duży może być tłuszczak? Zazwyczaj mierzy kilka centymetrów. Tłuszczak rośnie bardzo powoli.
Skąd tłuszczak?
Przyczyny pojawiania się tłuszczaków nie zostały jednoznacznie określone, jednak specjaliści wskazują na czynniki mogące sprzyjać ich występowaniu. Są to:
- wiek – tłuszczaki najczęściej pojawiają się między 40. a 60. rokiem życia;
- predyspozycje genetyczne – zdaniem lekarzy prawdopodobieństwo wystąpienia tłuszczaków rośnie, gdy w najbliżej rodzinie stwierdzono zachorowania na nowotwory;
- nadwaga i otyłość – badania naukowe pokazały, że istnieje zależność pomiędzy powstawaniem tłuszczaków a genem otyłości;
- przebyty uraz – tłuszczaki mogą powstawać w miejscach, gdzie znajdowały się wcześniej blizny pooperacyjne lub rany;
- rzadkie choroby: choroba Cowdena objawiająca się występowaniem licznych ognisk łagodnych nowotworów, zespół Gardnera – w jego przebiegu w jelicie grubym tworzą się mnogie polipy, liczna symetryczna tłuszczakowatość (choroba Madelunga), tłuszczakowatość bolesna (choroba Dercuma);
- choroba nowotworowa w przeszłości.
Gdzie występują tłuszczaki?
Tłuszczaki najczęściej są zlokalizowane w tkance podskórnej:
- tłuszczak na plecach;
- tłuszczak na szyi – może uciskać na sąsiadujące nerwy;
- tłuszczak na głowie – powoduje dyskomfort podczas czesania włosów, utrudnia codzienną pielęgnację;
- tłuszczak w pachwinie – powinien być obejrzany przez chirurga lub ginekologa, aby wykluczyć, że zgrubienie to powiększone węzły chłonne;
- tłuszczak na ramionach;
- tłuszczak na twarzy – najczęściej na czole lub policzkach;
- tłuszczak na udach;
- tłuszczak pod pachą.
Poza tym tłuszczaki mogą występować w innych miejscach:
- tłuszczak w piersiach – powinien być obserwowany przez ginekologa, wymaga regularnych kontroli (USG);
- tłuszczak w obrębie narządów wewnętrznych (np. wątroba, nerki, serce) – tak zlokalizowane tłuszczaki mogą dawać objawy w postaci obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niedokrwistości, problemów z krzepliwością; tłuszczaki umiejscowione na wątrobie mogą powodować żółtaczkę, a występując na nerce upośledzać jej pracę;
- tłuszczak na oku.
Tłuszczaki stwierdza się u 1 proc. społeczeństwa.
Rodzaje tłuszczaków
Ze względu na budowę histopatologiczną wyróżnia się kilka rodzajów tłuszczaków. Są to:
- lipoma – zmiana, którą można łatwo wyczuć, pojedyncza i wyraźnie odgraniczona;
- angiolipoma – inaczej naczyniotłuszczak, charakteryzuje się widocznymi naczyniami krwionośnymi;
- myolipoma – wyróżnia się występowaniem komórek tkanki mięśniowej gładkiej;
- myelolipoma – ma tkankę szpikową;
- tłuszczak wielopostaciowy i tłuszczak z komórek wrzecionowatych – wyróżnia się występowaniem drobnych naczyń krwionośnych i licznych adiopocytów (komórki tkanki tłuszczowej);
- zimowiak (hibernoma) – zmiana występująca u małych dzieci, powstaje z brunatnej tkanki tłuszczowej będącej pozostałością tłuszczu płodowego;
- lipoblastoma – tłuszczak u dzieci, zmiana jest niegroźna, jednak należy upewnić się, że nie mamy do czynienia ze złośliwym tłuszczakomięsakiem.
Usuwanie tłuszczaków
Choć zazwyczaj nie usuwa się tłuszczaków, to może pojawić się takie wskazanie, gdy tłuszczak:
- stanowi poważny problem estetyczny;
- uciska nerwy;
- powoduje dyskomfort u pacjenta.
Tłuszczaki usuwa się poprzez:
- zabieg chirurgiczny – wypreparowanie zmiany wraz z otaczającą ją torebką łącznotkankową, niekiedy z pewnym marginesem – pomoże to zapobiec nawrotom;
- liposukcję;
- lipolizę iniekcyjną.
Choć tłuszczaki są niegroźne, to każda taka zmiana wymaga konsultacji ze specjalistą. Lekarz oceni charakter guza na podstawie badania palpacyjnego, a w razie wątpliwości może zlecić wykonanie USG zmiany. W przypadku tłuszczaka występującego w narządach wewnętrznych konieczne może być wykonanie rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej.
