Co to jest wodniak jądra?
Wodniak jądra to nagromadzenie się płynu w miejscu niezarośniętego wyrostka pochwowego lub pomiędzy osłonkami jądra. Wyrostek pochwowy to wyrostek otrzewnej, który zarasta po tym, jak jądra zstąpią podczas rozwoju płodowego do moszny. W niektórych przypadkach nie dochodzi do całkowitego zarośnięcia tego wyrostka, co może skutkować przedostawaniem się płynu z jamy otrzewnej do jądra i rozwojem wodniaka jądra.
Wodniak jądra – niemowlę i noworodki
Wodniaki stosunkowo często obserwuje się u małych dzieci. Szacuje się, że wodniaki jądra występują nawet u 60% noworodków płci męskiej i lokalizują się istotnie częściej po prawej stronie. Znacznie rzadziej lekarze pediatrzy mają do czynienia z wodniakami obustronnymi.
Przyczyny wodniaka jądra
Przyczyny wodniaka jądra to nie tylko nieprawidłowe zarośnięcie wyrostka pochwowego otrzewnej opisywane powyżej (czyli wrodzony wodniak jądra). Możemy mieć również do czynienia z tak zwanymi wodniakami wtórnymi, które powstają w konsekwencji występowania innych schorzeń urologicznych (jest to wówczas wodniak jądra nabyty).
Wodniaki wtórne istotnie częściej są wykrywane u osób dorosłych i towarzyszą takim schorzeniom, jak zapalenie jądra i zapalenia najądrza. Wodniak jądra u dorosłych może towarzyszyć czasami także procesom nowotworowym toczącym się w jądrze. U starszych dzieci wodniak powstaje również na skutek nagłego, silnego wysiłku lub urazu jądra.
Objawy wodniaka jądra
Czy wodniak jądra boli? Powiększającemu się jądru najczęściej nie towarzyszy ból. Wodniak ma typowo postać elastycznego, miękkiego guza. W celu dokładnej oceny wodniaka i postawienia ostatecznej diagnozy konieczna jest ocena jądra z wykorzystaniem ultrasonografii (USG jąder).
Czasami pacjenci zgłaszają uczucie ciężaru w obrębie moszny, a także dyskomfort w tej okolicy. Dolegliwości te mogą być wskazaniem do interwencji zabiegowej. Małe wodniaki jądra nie są przyczyną niepłodności, ale duże zmiany mogą przyczyniać się do powstawania niekorzystnego środowiska dla plemników w jądrze.
Czy wodniak jądra może się wchłonąć?
Jest to najczęstsze pytanie, jakie zadają sobie pacjenci z wodniakiem lub rodzice dziecka, którzy usłyszeli taką diagnozę. Wodniaki u niemowląt i noworodków zazwyczaj cofają się same w czasie pierwszego roku życia i nie wymagają interwencji zabiegowych. Samoistne cofanie się wodniaków często obserwuje się również u starszych chłopców. Jeżeli wodniak powoduje znaczne dolegliwości lub ma duże rozmiary, wskazane jest wykonanie zabiegu.
Leczenie urologiczne wodniaka jądra
Lekarz, do którego powinniśmy się udać po zaobserwowaniu objawów świadczących o wodniaku, to specjalista urolog. Po zebraniu wywiadu i przeprowadzeniu badania lekarz ten zadecyduje, jakie leczenie będzie konieczne. W większości przypadków (wodniaki o małych rozmiarach) wystarczająca jest baczna obserwacja jąder, jednak w niektórych sytuacjach może istnieć konieczność przeprowadzenia zabiegu operacyjnego.
Operacja wodniaka jądra
Usunięcie wodniaka jądra drogą zabiegową nie wymaga długiej hospitalizacji. Jest to stosunkowo mało inwazyjny zabieg, który jest realizowany w ramach chirurgii jednego dnia. Usuwanie wodniaka jądra polega na drenażu płynu poprzez nacięcie osłonek jądra. Rekonwalescencja po operacji wodniaka jądra nie trwa długo, maksymalnie po kilku dniach można wrócić do typowej aktywności zawodowej i fizycznej. Oprócz leczenia operacyjnego wodniaka jądra stosuje się punkcję z aspiracją płynu, co w większości przypadków prowadzi do nawrotów i konieczności powtórzenia zabiegu.
Powikłania po operacji wodniaka jądra
Najczęstsze powikłania po operacji wodniaka jądra to krwawienie z rany pooperacyjnej, zapalenie jądra, a także zakażenie w obrębie rany pooperacyjnej i wystąpienie krwiaka moszny. Należy mieć świadomość, że punkcja wodniaka, czyli nakłucie i opróżnienie wodniaka jądra, aktualnie nie są procedurami zalecanymi przez specjalistów. Usunięcie wodniaka jądra przez nakłucie wykonuje się bardzo rzadko.
Powikłania wodniaka jądra
Nieleczony wodniak jądra może prowadzić do stopniowego powiększenia się moszny, a w konsekwencji nawet do zaburzenia poruszania się. Ponadto duże wodniaki mogą wiązać się z wystąpieniem dolegliwości bólowych i pogorszeniem jakości życia. Mając problem z wodniakiem jądra, zdecydowanie warto udać się na konsultację urologiczną, uzyskać profesjonalną poradę i rozwiązać problem.
Autor: Redakcja
