Badanie urodynamiczne – wskazania, przebieg i przygotowanie

Badanie urodynamiczne – czemu służy i kiedy jest wskazane?

Badanie urodynamiczne (urodynamika) ma na celu ocenę funkcjonowania dolnego odcinka dróg moczowych, czyli pęcherza moczowego, zwieracza i cewki moczowej. Składa się z kilku testów diagnostycznych sprawdzających przepływ oraz gromadzenie moczu.

Badanie wykonuje się u pacjentów z takimi dolegliwościami, jak:

• nietrzymanie moczu,
• parcia naglące,
• częste oddawanie moczu,
• oddawanie moczu porcjami,
• osłabienie strumienia moczu,
• wydłużony czas oddawania moczu,
• zaleganie moczu po mikcji,
• moczenie nocne.

Na badanie najczęściej kieruje specjalista urolog lub ginekolog, jeśli uzna, że są ku temu wskazania. Urodynamika jest końcowym elementem diagnostyki – wcześniej wykonuje się takie badania, jak USG i badanie ogólne moczu. Przeprowadzenie badania urodynamicznego pomaga rozpoznać problem i ustalić skuteczną metodę leczenia.

Na czym polega badanie urodynamiczne?

Badanie urodynamiczne jest wykonywane w placówkach medycznych w warunkach ambulatoryjnych. Oznacza to, że nie wymaga pobytu w szpitalu. Przeprowadza je przeszkolona pielęgniarka oraz lekarz (urolog lub ginekolog).

Część nieinwazyjna badania składa się z:

• uroflowmetrii – pomiaru przepływu cewkowego,
• oceny zalegania moczu po mikcji,
• cystometrii,
• cystometrii mikcyjnej.

Najpierw pacjent jest proszony o oddanie moczu do urządzenia, tzw. uroflowmetru; następnie ocenia się zaleganie moczu po mikcji.

Aby poddać się badaniu, pacjent musi rozebrać się od pasa w dół i zająć miejsce na specjalnym fotelu w pozycji na wznak z rozchylonymi nogami. Badanie wykonuje się przy użyciu dwóch cewników. Jeden wprowadza się przez cewkę moczową do pęcherza, a drugi – przez odbyt do kiszki stolcowej. Oprócz tego do mięśni zwieraczy przymocowuje się elektrody igłowe. Wcześniej miejsca te zostają znieczulone za pomocą żelu.

Cewniki są podłączone do urządzenia, które mierzy ciśnienie wewnątrz pęcherza moczowego i jamy brzusznej. Po badaniu cewniki zostają usunięte, a pacjent może wrócić do codziennych zajęć.

Czy badanie urodynamiczne boli? Ile trwa?

Dzięki znieczuleniu miejscowemu badanie urodynamiczne nie jest bolesne. Pacjent może jednak odczuwać dyskomfort w trakcie wprowadzania cewników. Czas trwania badania to zwykle 30–60 minut.

Przygotowanie do badania urodynamicznego

• W dniu poprzedzającym badanie zaleca się lekkostrawną dietę i picie wody niegazowanej.
• Wieczorem w dniu poprzedzającym badanie należy zaaplikować czopek glicerynowy do odbytu lub wykonać lewatywę (w aptece bez recepty można kupić wlewy doodbytnicze).
• Rano w dniu badania należy oddać mocz, wypróżnić się w razie potrzeby, a następnie na godzinę przed badaniem wypić ok. 0,5 l wody niegazowanej. Można zjeść lekkostrawne śniadanie.
• Na badanie należy przyjść z pełnym pęcherzem.
• Zgłaszając się na badanie, należy mieć przy sobie wyniki badania moczu (badanie ogólne moczu z posiewem). Warto także znać nazwy i dawki przyjmowanych leków.

Uwaga! Badania urodynamicznego nie przeprowadza się u pacjentów z aktywną infekcją układu moczowego. Nie wykonuje się go również u kobiet w trakcie miesiączki i ciąży.

Skutki uboczne badania

Po badaniu pacjent może odczuwać pieczenie i dyskomfort podczas oddawania moczu. Dolegliwości te powinny ustąpić samoistnie w ciągu kilku godzin. Zdarza się, że u pacjentów rozwija się infekcja dolnych dróg moczowych. Z tego względu lekarz może zalecić przyjmowanie przez kilka dni leków wspomagających układ moczowy.

Badanie urodynamiczne u dzieci

Urodynamika może być przeprowadzona również u dzieci, które potrafią kontrolować oddawanie moczu. W tym przypadku wskazaniem najczęściej jest moczenie nocne.

Ile kosztuje badanie urodynamiczne?

Badanie urodynamiczne może zostać wykonane na NFZ lub prywatnie (w obu przypadkach potrzebne jest skierowanie). Cena badania to ok. 300–400 zł.