Moczenie nocne u dzieci – kiedy rozpoznać problem?
Układ moczowy u dzieci musi „dorosnąć” do kontrolowania potrzeby oddawania moczu. Przyjęło się, że dzieci po 5. roku życia powinny już kontrolować swój pęcherz i nie moczyć się w nocy, zwłaszcza jeśli w ciągu dnia nie mają problemów z oddawaniem moczu. Do rozpoznania MN upoważnia stwierdzenie stałego (przynajmniej 3 razy w tygodniu) lub okresowego mimowolnego i bezwiednego oddawania moczu w czasie snu przez dziecko, które ukończyło 5 lat.Przyczyny moczenia nocnego u dzieci
Bardzo często powodem moczenia nocą jest niewłaściwe przyjmowanie płynów – dziecko nie powinno pić na noc. Przed położeniem się do łóżka maluch powinien też skorzystać z toalety. Do innych przyczyn moczenia nocą zaliczamy:- zaburzenie dobowego cyklu mikcji – teoretycznie nocą powinniśmy produkować 20 proc. oddawanego moczu, zaś w ciągu dnia – 80 proc.;
- zaburzenia wybudzania się – mózg dziecka podczas snu za późno dostaje informację o potrzebie oddania moczu lub nie dostaje jej wcale, więc dziecko oddaje mocz w trakcie snu;
- urazy głowy lub rdzenia kręgowego;
- zespół bezdechów sennych;
- silny stres przeżywany w ciągu dnia – może mieć związek np. ze zmianą przedszkola;
- genetyczne – niedobór wazopresyny (hormonu odpowiedzialnego za kontrolę produkcji moczu) w nocy.
Moczenie nocne u dziecka – diagnostyka
Ważną informacją jest to, że problem moczenia nocnego zanika wraz z wiekiem dziecka. Niemniej warto udać się do lekarza z dzieckiem, które w wieku 5 lat (lub starszym) nadal ma problemy z moczeniem nocą. Lekarz zbiera dokładny wywiad, bada pacjenta i zleca wykonanie badań moczu, krwi (stężenia kreatyniny, sodu i potasu w surowicy krwi) oraz USG brzucha z oceną pęcherza, a także zaleca prowadzenie dziennika mikcji dziecka, czyli zapisywanie, ile razy dziennie oddaje ono mocz i w jakich ilościach.Leczenie moczenia nocnego u dzieci
W pierwszej kolejności należy zadbać o wprowadzenie zdrowych nawyków. Dziecko powinno pić w ciągu dnia, nigdy na noc – ostatni raz najlepiej napić się na godzinę przed pójściem spać. Przed udaniem się do łóżka powinna nastąpić mikcja.Rodzice nie powinni karać dziecka za problemy z moczeniem nocnym. Może to tylko pogłębić problem, ponieważ dziecko zacznie się stresować. Moczenie nocne u dzieci to taki sam problem, jak wysypka czy kaszel. Nie jest ono winą dziecka, maluch nie robi nikomu na złość. Należy podejść do problemu spokojnie, wtedy uda się go rozwiązać. Moczenie nocne jest wyleczalne.
W ramach terapii farmakologicznej, w zależności od zdiagnozowanego podłoża problemu, można stosować leki zmniejszające objętość produkowanego w nocy moczu, leki zwiększające pojemność pęcherza lub farmaceutyki spłycające sen, aby dziecko mogło się wybudzić, żeby skorzystać z toalety.
Moczenie nocne u dorosłych – przyczyny
Około 1–3 proc. osób dorosłych zmaga się z problemem moczenia nocnego. Polega ono zazwyczaj na popuszczaniu niewielkich ilości moczu w trakcie snu. Do przyczyn moczenia nocnego u dorosłych zalicza się:- predyspozycje genetyczne – naukowcy zauważyli, że moczenie nocne może występować rodzinnie;
- choroby układu moczowego (infekcje bakteryjne, kamica nerkowa, choroby nerek, nowotwory);
- zaburzenia w wydzielaniu wazopresyny, przez co nocą jest produkowana duża ilość moczu;
- rozrost prostaty, zakażenie układu płciowego;
- demencja;
- stosowanie środków nasennych;
- picie alkoholu przed snem;
- stres.
Moczenie nocne u dorosłych – badania
Podobnie jak u dzieci, w pierwszej kolejności lekarz zaleca badanie moczu wraz z posiewem, USG jamy brzusznej z oceną pęcherza i nerek oraz badania krwi. Wskazane mogą być także badania urodynamiczne oraz prowadzenie dziennika mikcji. Ważne, aby ustalić przyczynę moczenia nocnego. Jeśli problem pojawia się nagle, to może świadczyć o rozwijającej się w organizmie chorobie.Moczenie nocne u dorosłych – zalecenia, leczenie
Dorośli z problemem moczenia nocnego powinni zmienić styl życia – pić dużo w ciągu dnia, unikać spożywania płynów przed snem, zrezygnować całkowicie z alkoholu i napojów gazowanych. Ponadto zaleca się trening pęcherza moczowego w porozumieniu z fizjoterapeutą. Ćwiczenie mięśni dna miednicy u kobiet pozwoli na większą kontrolę nad mikcją. Mężczyźni powinni regularnie badać prostatę, aby w porę rozpocząć leczenie rozrostu gruczołu krokowego.Leczenie farmakologiczne polega najczęściej na przyjmowaniu syntetycznego analogu wazopresyny (w celu zmniejszenia produkcji moczu nocą) lub oksybutyniny (zmniejsza kurczliwość pęcherza moczowego).
Należy także zadbać o higienę – warto stosować specjalne wkładki urologiczne lub pieluchomajtki na noc, które zwiększą komfort.
Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – do jakiego lekarza?
Leczeniem chorób układu moczowego u dorosłych zajmuje się urolog, zaś u dzieci – urolog dziecięcy. Skierowanie do lekarza wystawia lekarz POZ lub pediatra.Autor: Redakcja
