Zapalenie żołędzi prącia (balanitis) może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyczy dzieci i starszych mężczyzn. Zapalenie samej żołędzi ma łagodniejszy przebieg, jednak zazwyczaj dochodzi do jednoczesnego zapalenia żołędzi i napletka (balanoposthitis).
Zapalenie żołędzi penisa – przyczyny
Zapalenie żołędzi powodują następujące czynniki:
- Niedostateczna higiena miejsc intymnych – to najczęstsza przyczyna tego schorzenia. Gromadząca się pod napletkiem wydzielina gruczołów śluzowych (mastka) powinna być regularnie usuwana. W innym przypadku bakterie rozkładające wydzielinę powodują stan zapalny. Wykonywanie czynności higienicznych może utrudniać znaczna otyłość oraz stulejka (zwężenie napletka).
- Podrażnienie – żołądź penisa jest bardzo wrażliwa, dlatego nietrudno o jej podrażnienie. Mogą je powodować środki piorące, kosmetyki, żele plemnikobójcze i nawilżające, a także niektóre leki (np. antybiotyki).
- Uraz – np. otarcia naskórka, które otwierają drogę grzybom i bakteriom.
- Zakażenia – mogą być wywołane przez wirusy (opryszczka narządów płciowych), bakterie (chlamydie, rzeżączka, gronkowce, paciorkowce – zakażeniom bakteryjnym sprzyja obecność cukru w moczu u diabetyków), grzyby (u mężczyzn z osłabioną odpornością oraz dzieci nieodpieluchowanych). W tym ostatnim przypadku można mówić o przypadłości, jaką jest drożdżakowe zapalenie żołędzi, inaczej kandydoza, grzybica penisa.
Objawy zapalenia żołędzi
Do objawów zapalenia żołędzi zaliczamy:
- obrzęk,
- zaczerwienienie,
- ból samej żołędzi, a czasami całego penisa, także przy oddawaniu moczu,
- występowanie nieprawidłowej, cuchnącej i ropnej wydzieliny,
- niekiedy – nadżerki i owrzodzenia.
Napletek może być sklejony, a jego zsunięcie z żołędzi utrudnione.
Plazmakomórkowe zapalenie żołędzi Zoona
Plazmakomórkowe zapalenie żołędzi Zoona (balanitis of Zoon) to rzadka, przewlekła choroba prącia. Narażeni są na nią mężczyźni w średnim i podeszłym wieku. Objawia się występowaniem na żołędzi ciemnobrunatnej, lśniącej zmiany. Niekiedy stwierdza się także czerwone kropki i nadżerkę w obrębie zmiany. Plazmakomórkowe zapalenie żołędzi Zoona jest chorobą o nieznanej etiologii. W etiopatogenezie choroby uwzględnia się wpływ wilgoci oraz ocierania skóry prącia. Leczenie, które ma zwiększyć komfort życia pacjenta, polega na stosowaniu maści steroidowych lub naświetlaniu laserem CO2.
Zapalenie żołędzi – diagnoza
Zapalenie żołędzi często ustępuje samoistnie po wdrożeniu prawidłowych zasad higieny. W cięższych przypadkach, np. przy zapaleniu przewlekłym, pacjent powinien zgłosić się do lekarza – specjalisty medycyny rodzinnej lub urologa. Lekarz może zlecić posiew wydzieliny, a nawet wykonanie biopsji tkanki.
Leczenie zapalenia żołędzi
Leczenie zapalenia żołędzi prącia jest uzależnione od przyczyny, która je spowodowała. Polega na:
- prawidłowej higienie,
- stosowaniu miejscowo leku przeciwgrzybiczego, antybiotyku lub glikokortykosteroidu,
- w przypadku stulejki uniemożliwiającej wydalanie moczu – usunięciu napletka.
Pomocne mogą być także domowe metody leczenia zapalenia żołędzi, np. stosowanie zabiegów higienicznych polegających na odprowadzaniu napletka kilka razy dziennie w celu umycia zmian wodą z mydłem, następnie osuszenie prącia i sprowadzenie napletka, okłady z rumianku, stosowanie Banivalu, a przy zakażeniu grzybiczym – stosowanie maści z klotrimazolem.
Leczeniem może zostać objęta również partnerka seksualna mężczyzny, u którego stwierdzono zapalenie żołędzi.
Zapalenie żołędzi – profilaktyka
Jak uniknąć zapalenia żołędzi? Pomoże w tym:
- regularne i dokładne mycie żołędzi po zsunięciu napletka,
- stosowanie łagodnych preparatów do higieny,
- unikanie ryzykownych kontaktów seksualnych.
Zapalenie żołędzi prącia może pojawić się w wyniku niepozornych zaniedbań. Warto ich unikać, by nie mierzyć się z tą uciążliwą dolegliwością.
