Hemoroidy to potoczna nazwa choroby hemoroidalnej, która polega na nabrzmieniu guzków krwawniczych i stanie zapalnym w okolicach hemoroidów. Z czasem hemoroidy zaczynają uciskać otaczające je nerwy – pojawiają się pierwsze objawy żylaków odbytu, czyli: świąd, śluz w stolcu, uczucie niecałkowitego wypróżnienia, świeża krew w stolcu.
Przyczyna choroby hemoroidalnej nie jest do końca poznana – wiadomo jednak, że czynnikami ryzyka są częste zaparcia, zaburzenia rytmu wypróżnień, otyłość, siedzący tryb życia, niska zawartość błonnika w diecie, brak aktywności fizycznej. Jakie badania wykonać w przypadku podejrzenia hemoroidów?
Badanie per rectum w diagnostyce hemoroidów
Badanie per rectum (palcem przez odbyt) to jedno z częściej wykonywanych badań w proktologii, urologii i ginekologii. Gdy istnieje podejrzenie hemoroidów, badanie per rectum wykonuje lekarz pierwszego kontaktu. Badanie umożliwia rozpoznanie hemoroidów, ocenę odbytu i narządów sąsiadujących z odbytnicą. Badanie per rectum jest niemal bezbolesne, trwa tylko kilka minut, można je przeprowadzić na boku, na plecach lub w pozycji klęczącej. Lekarz wykonuje ruch okrężny palcem wewnątrz odbytu, aby poznać stan wszystkich ścian odbytu i odbytnicy.
Anoskopia w diagnostyce hemoroidów
Badanie anoskopowe odbytu wykonywane jest za pomocą jednorazowego wziernika anoskopu o długości 8-10 cm. Badanie trwa około 10 minut, w trakcie anoskopii lekarz nie tylko ocenia stan błony śluzowej, ale też może pobrać wycinek do badania histopatologicznego. Wynik anoskopii otrzymuje się od razu po zakończeniu badania. Wskazaniem do anoskopowego badania odbytu jest krwawienie z odbytu.
Rektoskopia (proktoskopia) w diagnostyce hemoroidów
Lekarz dokonuje oceny całej odbytnicy za pomocą dłuższego niż w przypadku anoskopii wziernika. W praktyce rektoskopia to badanie rzadko stosowane, zastąpione kolonoskopią oraz sigmoidoskopią.
Sigmoidoskopia w diagnostyce hemoroidów
Sigmoidoskopia to badanie endoskopowe jelita grubego. Badanie trwa ok. 15 minut. W przypadku podejrzenia hemoroidów pozwala wykluczyć inne choroby i inne przyczyny krwawienia z odbytu. Sigmoidoskopia polega na badaniu odbytnicy i esicy za pomocą wziernika.
Kolonoskopia w diagnostyce hemoroidów
Kolonoskopia jest badaniem jelita grubego. Polega na wprowadzeniu przez odbyt kolonoskpu, czyli miękkiego narzędzia, które umożliwia dokładne obejrzenie śluzówki jelita grubego. W diagnostyce hemoroidów kolonoskopia wykonywana jest często, gdy lekarz chce wykluczyć wszystkie inne (poza hemoroidami) przyczyny dyskomfortu i krwawienia z odbytu. Rutynowo w kolonoskopii stosowany jest żel znieczulający okolice odbytu, dzięki czemu wprowadzanie aparatu, nawet mimo powiększonych guzków krwawniczych, nie jest bolesne.
Hemoroidy – do jakiego iść lekarza?
W przypadku podejrzenia hemoroidów na początek można skorzystać z konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu, który w celach diagnostycznych może wykonać badanie per rectum. W przypadku dalszej diagnostyki hemoroidów zalecana jest wizyta u specjalisty – proktologa (lub chirurga proktologa), który specjalizuje się w leczeniu chorób końcowego odcinka jelita grubego (hemoroidy, ból podczas wypróżniania, nietrzymanie stolca, krew w stolcu, ropne wycieki, śluz, owrzodzenia).
Autor: Jacek Krajl







