APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – co to za badanie?
APTT, nazywany też czasem kaolinowo-kefalinowym lub czasem częściowej tromboplastyny po aktywacji, jest badaniem, za pomocą którego można ocenić proces krzepnięcia krwi u danej osoby, wykryć zaburzenia krzepliwości i monitorować skuteczność ich leczenia za pomocą farmakoterapii. Często jest wykorzystywany w diagnostyce i monitorowaniu choroby zakrzepowo-zatorowej.
Krzepnięcie krwi jest skomplikowanym i złożonym procesem. Jego prawidłowy przebieg jest bardzo ważny dla ogólnego stanu zdrowia i bezpieczeństwa. W przeciwnym razie – w przypadku obniżonej krzepliwości – każde, nawet niewielkie zranienie mogłoby wiązać się z dużym ryzykiem. Z kolei nadmierna krzepliwość krwi może powodować powstawanie skrzepów w naczyniach krwionośnych, zwężania ich światła, a nawet blokowania, co stwarza ryzyko niedokrwienia.
Aby proces krzepnięcia krwi przebiegał prawidłowo konieczne jest współdziałanie m.in. ścian naczyń krwionośnych, trombocytów, czyli płytek krwi, a także wielu czynników białkowych produkowanych przez wątrobę. Ich zadaniem jest przekształcenie protrombiny w trombinę, co powoduje powstanie skrzepu i spowolnienie krwawienia. Aby ocenić przebieg procesu krzepnięcia i jego efektywność wykorzystuje się tzw. badania koagulologiczne. Jednym z najważniejszych i najczęstszych jest właśnie APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy. Badanie to jest standardowym pobraniem krwi. Dzięki niemu możliwa jest diagnostyka chorób przebiegających z zaburzeniami krzepnięcia i monitorowanie ich leczenia.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – normy, interpretacja wyniku
Wynik badania APTT podawany jest w sekundach. Prawidłowo powinien on wynosić od 26 do 40 sekund dla kobiet oraz mężczyzn. Warto jednak zwracać uwagę na normy ustalone przez konkretne laboratorium, ponieważ zdarzają się niewielkie różnice pomiędzy placówkami medycznymi, w zależności od metody analizy próbki do badania.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Podwyższony wynik APTT, czyli wydłużony czas kaolinowo-kefalinowy może występować w następujących sytuacjach:
- wrodzony niedobór czynników krzepnięcia VIII, IX i XI, czyli hemofilia typu A, B i C,
- choroba von Willebrand’a,
- niedobór fibrynogenu (hipofibrynogenemia),
- choroby wątroby m.in. marskość lub przewlekłe zapalenie,
- niedobór witaminy K,
- toczeń rumieniowaty układowy,
- zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.
Choroby te wiążą się z obniżoną krzepliwością, mogą powodować nadmierne krwawienia i trudności w gojeniu się ran.
Z kolei obniżony wynik APTT, czyli skrócony czas kaolinowo-kefalinowy obserwowany jest zdecydowanie rzadziej i może mieć miejsce w efekcie nieprawidłowego pobrania krwi. Zdarza się również, że świadczy o nadkrzepliwości krwi wynikającej z wrodzonych niedoborów krzepnięcia. U niektórych pacjentów z niedoczynnością tarczycy, chorobami nowotworowymi oraz chorobą zakrzepowo-zatorową również możemy mieć do czynienia z obniżonym wynikiem APTT.
Pamiętaj, że interpretacji wyniku zawsze powinien dokonać lekarz, dlatego postaraj się powstrzymać od własnych analiz. Badanie APTT jest często jednym z wielu badań wykonywanych w procesie diagnostycznym i podczas interpretacji należy wziąć pod uwagę również inne wyniki, ogólny stan zdrowia i indywidualne predyspozycje.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Na wynik badania APTT ma wpływ przede wszystkim przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych oraz innych środków wpływających na krzepliwość krwi. Dlatego jeśli je przyjmujesz, koniecznie poinformuj o tym swojego lekarza. Dzięki temu możliwe będzie odpowiednie przygotowanie do badania oraz prawidłowa interpretacja wyniku.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniami do badania APTT (czasu kaolinowo-kefalinowego) są m.in.:
- przygotowanie do zabiegów chirurgicznych lub inwazyjnych procedur medycznych,
- podejrzenie choroby zakrzepowo-zatorowej,
- monitorowanie skuteczności leczenia choroby zakrzepowo-zatorowej.
Badanie wykonywane jest również u pacjentów, u których istnieje ryzyko zaburzeń krzepliwości w związku z obserwowanymi objawami takimi jak:
- skłonność do powstawania siniaków,
- obfite, długie miesiączki,
- poronienia,
- częste krwotoki z nosa.
Innym wskazaniem do wykonania badania APTT jest diagnostyka chorób wątroby. To bardzo ważny narząd odgrywający istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi. U osób z podejrzeniem marskości wątroby, wirusowego zapalenia wątroby lub niedoboru witaminy K zasadne jest oznaczenie czasu kaolinowo-kefalinowego.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – przeciwwskazania
Nie ma przeciwwskazań do wykonania badania APTT. Jest to bezpieczna i nieinwazyjna metoda diagnostyczna w kierunku zaburzeń krzepnięcia.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – przygotowanie do badania
Badanie APTT nie wymaga specjalnego przygotowania. Na badanie powinieneś zgłosić się na czczo, czyli co najmniej 8 godzin od ostatniego posiłku. Jeśli przyjmujesz leki, które mogą mieć wpływ na krzepliwość krwi, np. leki przeciwzakrzepowe, koniecznie poinformuj o tym swojego lekarza. W niektórych sytuacjach wskazane będzie ich odstawienie na kilka dni przed badaniem.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – przebieg badania
Badanie APTT i ocena czasu kaolinowo-kefalinowego jest standardowym pobraniem krwi z żyły łokciowej. Próbka jest następnie przekazywana do laboratorium, gdzie podlega analizie. Samo pobranie krwi do badania APTT trwa kilka sekund. Przed samym pobraniem pielęgniarka zdezynfekuje miejsce wkłucia i założy opaskę uciskową, aby lepiej uwidocznić żyły i ułatwić wkłucie. Po pobraniu krwi możesz wrócić do swoich codziennych czynności. Zostaniesz poproszony, aby uciskać gazikiem miejsce wkłucia. Dzięki temu nie powstaną siniaki. Na wyniki badania APTT trzeba poczekać najczęściej kilka dni roboczych w zależności od konkretnej placówki.
APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – skutki uboczne i powikłania
Badanie APTT jest bezpieczne i nie stwarza ryzyka powikłań. Po badaniu mogą pojawić się niewielkie skutki uboczne takie jak tkliwość skóry, krwiaki czy siniaki. Ustępują jednak w ciągu kilku dni po badaniu i nie powinny Cię niepokoić.
