Pomiar ciśnienia krwi – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Pomiar ciśnienia krwi – co to za badanie?

Pomiar ciśnienia krwi to badanie, które ma na celu określenie sił wywieranych przez krew na ścianki naczyń krwionośnych w organizmie.

Badanie pomiaru ciśnienia krwi polega na określeniu dwóch głównych wartości: ciśnienia skurczowego i ciśnienia rozkurczowego. Ciśnienie skurczowe reprezentuje siłę, z jaką krew wypływa z serca podczas skurczu mięśnia sercowego, podczas gdy ciśnienie rozkurczowe reprezentuje siłę krwi w tętnicach podczas rozkurczu serca.

Pomiar ciśnienia krwi jest ważny, ponieważ pozwala na monitorowanie zdrowia układu sercowo-naczyniowego, diagnozowanie problemów z ciśnieniem tętniczym (nadciśnienia tętniczego) oraz ocenę ryzyka chorób serca, udaru mózgu i innych schorzeń. Regularne pomiary ciśnienia krwi są istotne w kontekście podejmowania odpowiednich działań profilaktycznych, a jeśli to konieczne, włączenia leczenia.

Czytaj także: Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego

Pomiar ciśnienia krwi – normy oraz interpretacja wyniku badania

Wyniki pomiaru ciśnienia krwi są wyrażone w formie dwóch liczb oddzielonych ukośnikiem, na przykład 120/80 mmHg. Pierwsza liczba to ciśnienie skurczowe, a druga to ciśnienie rozkurczowe.

Ciśnienie skurczowe (górna wartość) odzwierciedla siłę, z jaką krew wypływa z serca podczas jego skurczu, pompując krew do tętnic. Z kolei ciśnienie rozkurczowe (dolna wartość) reprezentuje siłę krwi w tętnicach podczas rozkurczu mięśnia sercowego, gdy serce odpoczywa między skurczami.

Zmiana zakresu ciśnienia krwi związana jest z faktem, że nadciśnienie tętnicze rozwija się stopniowo, a pacjent powinien otrzymać pomoc zanim jeszcze znajdzie się w zakresie nadciśnienia tętniczego.

W interpretacji wyniku pomiaru ciśnienia krwi pomoże Ci poniższa tabela.

Kategoria	Ciśnienie tętnicze skurczowe (mmHg)	Ciśnienie tętnicze rozkurczowe (mmHg)
CIŚNIENIE TĘTNICZE
Optymalne	<120	<70
Podwyższone	120-139	70-89
NADCIŚNIENIE TĘTNICZE
Stopień 1 (łagodne)	140-159	90-99
Stopień 2 (umiarkowane)	160-179	100-109
Stopień 3 (ciężkie)	≥180	≥110
Izolowane skurczowe	≥140	<90

Potencjalne przyczyny nieprawidłowego ciśnienia tętniczego krwi

Do nadciśnienia tętniczego krwi może prowadzić wiele czynników:

• otyłość lub nadwaga,
• mała aktywność fizyczna,
• skłonność dziedziczna,
• palenie papierosów,
• niezdrowa dieta z nadmiarem soli,
• nieleczona cukrzyca,
• wiek (ryzyko nadciśnienia rośnie po 55 roku życia u mężczyzn i 65 roku życia u kobiet),
• płeć – mężczyźni są bardziej narażeni.

Sprawdź swoją wagę i oblicz wskaźnik BMI za pomocą naszego kalkulatora.

Niskie ciśnienie krwi może być spowodowane:

• niewydolnością serca lub innymi chorobami układu krążenia,
• odwodnieniem,
• predyspozycjami genetycznymi,
• zaburzeniami hormonalnymi,
• nieprawidłową dietą i niedoborami witamin i składników mineralnych,
• przyjmowaniem leków obniżających ciśnienie.

Czytaj także: Jak podnieść ciśnienie krwi: skuteczne metody i domowe sposoby

Czynniki mogące zaburzyć pomiar ciśnienia krwi

Pomiar ciśnienia krwi może być podatny na różne czynniki, które mają wpływ na wynik badania. Do najważniejszych należą:

• wykonywanie ćwiczeń fizycznych zaraz przed pomiarem,
• stres, niepokój i emocje,
• nieprawidłowa pozycja ciała,
• niewłaściwy rozmiar mankietu,
• palenie papierosów i/lub spożywanie kofeiny przed badaniem,
• przyjmowanie niektórych leków,
• niewysypianie się.

Czytaj więcej: Syndrom białego fartucha (nadciśnienie białego fartucha) – czym jest?

Wskazania do wykonania badania ciśnienia krwi

Pomiar ciśnienia krwi jest często wykonywany jako część rutynowego badania kontrolnego u osób dorosłych, aby monitorować ogólny stan zdrowia sercowo-naczyniowego. Jednak jednym z głównych powodów do wykonania tego badania jest diagnoza i monitorowanie nadciśnienia tętniczego, czyli stanu, w którym ciśnienie krwi jest utrzymywane na wyższym poziomie niż norma. Osoby z nadciśnieniem wymagają regularnych pomiarów ciśnienia, aby ocenić skuteczność leczenia i kontrolować ryzyko chorób serca.

Wskazaniem do regularnych pomiarów ciśnienia krwi są też choroby serca takie jak niewydolność serca, choroba wieńcowa lub arytmie, aby ocenić wpływ tych schorzeń na układ sercowo-naczyniowy. Ciśnienie powinno się zmierzyć również wtedy, gdy pojawią się niepożądane objawy, np.:

• ból w klatce piersiowej,
• duszności,
• zawroty głowy
• omdlenia,
• bóle głowy,
• potliwość,
• kołatanie serca,
• problemy ze snem,
• blada skóra.

Przeciwwskazania do pomiaru ciśnienia krwi

Nie ma żadnych przeciwwskazań do badania ciśnienia krwi. Jedynie powinno się czasowo wstrzymać z badaniem, jeśli pacjent jest zdenerwowany, bo wtedy wynik będzie podniesiony, a co za tym idzie zafałszowany.

Czytaj także: Wysokie ciśnienie w ciąży – kiedy staje się niebezpieczne i jak je leczyć?

Pomiar ciśnienia krwi – przygotowanie do badania

Dla uzyskania wiarygodnego wyniku powinno się przestrzegać kilku prostych zasad:

1. Do badania należy wybrać takie pomieszczenie, w którym panuje sposób i pokojowa temperatura.
2. Pomiar nie powinien być poprzedzony spożyciem posiłku czy wypaleniem papierosa.
3. Przed samym badaniem powinno się przez ok. 5 minut odpocząć w pozycji siedzącej, aby uniknąć wpływu czynników stresowych. Pacjent w chwili pomiaru nie powinien być zdenerwowany.
4. Ważny jest dobór średnicy mankietu do wielkości ramienia. Oznacza to, że im grubsze ramię, tym szerszy mankiet powinno się zastosować, ponieważ zbyt wąski mankiet zawyża wartości ciśnienia tętniczego.
5. Gdy badanie wykonywane jest pierwszy raz, pomiaru ciśnienia powinno się dokonać na obu ramionach, a kolejne pomiary wykonywać na tym ramieniu, na którym stwierdzono wyższe wartości ciśnienia. Jeśli nie stwierdzono różnicy ciśnień pomiędzy ramionami, kolejne pomiary należy wykonywać na ręce niedominującej, czyli u praworęcznych po stronie lewej, a u leworęcznych po prawej.

Pomiar ciśnienia krwi – przebieg badania

Pomiar ciśnienia krwi jest bardzo prostym i szybkim do przeprowadzenia badaniem. Oto krótka instrukcja, jak je wykonać w prawidłowy sposób:

1. Pacjent w trakcie pomiaru powinien pozostawać w pozycji siedzącej, łokieć badanej ręki powinien mieć podparty, np. o stół lub biurko, a ramię ustawione na wysokości serca.
2. Na ramię badanego, tuż nad łokciem, zakładany jest mankiet, a rurka mankietu jest podłączana do ciśnieniomierza.
3. Pacjent lub osoba mierząca mu ciśnienie naciska przycisk uruchamiający pomiar na urządzeniu elektronicznym.
4. Mankiet jest napompowany, aby zablokować przepływ krwi w tętnicy ramiennej.
5. Następnie ma miejsce powolny spadek ciśnienia w mankiecie, a ciśnieniomierz dokonuje pomiaru ciśnienia krwi.
6. Wyniki pomiaru są wyświetlane na ekranie ciśnieniomierza. Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe są prezentowane w formie dwóch liczb oddzielonych ukośnikiem, na przykład 120/80 mm Hg.

Czytaj także: Jak obniżyć ciśnienie? Skuteczne sposoby na nadciśnienie

Pomiar ciśnienia krwi – skutki uboczne i powikłania

Pomiar ciśnienia krwi to nieinwazyjne i bardzo bezpieczne dla każdego badanie. Nie niesie ono za sobą żadnych powikłań ani skutków ubocznych.