Syndrom białego fartucha, efekt białego fartucha, nadciśnienie białego fartucha – wszystkie te określenia odnoszą się do sytuacji, w której pacjent odczuwa stres z powodu wizyty w gabinecie. Wyniki badań diagnostycznych mogą być wówczas przekłamane – np. stwierdza się nadciśnienie tętnicze mimo prawidłowych wyników w pomiarach domowych. Poza podwyższonym ciśnieniem w przypadku syndromu białego fartucha mogą wystąpić inne objawy: problemy żołądkowe, pocenie się rąk, wypieki na twarzy.
Syndrom białego fartucha a nadciśnienie tętnicze
Czym jest nadciśnienie tętnicze? To choroba układu krążenia krwi, która polega na podwyższeniu skurczowego ciśnienia (inaczej: górnego ciśnienia) i/lub rozkurczowego ciśnienia (tzw. ciśnienia dolnego) powyżej wartości uznawanych za graniczne. Nadciśnienie tętnicze może nie dawać objawów latami – często prowadząc w ten sposób do zagrażających życiu powikłań. Dlatego bardzo ważne jest regularne mierzenie ciśnienia i wybór odpowiedniego ciśnieniomierza.
Nadciśnienie białego fartucha stwierdza się najczęściej, gdy regularne pomiary domowe przeczą rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego w czasie pomiaru w gabinecie – pod warunkiem że w obu przypadkach dokonano pomiaru ciśnienia prawidłowo. Jak zatem ostatecznie sprawdzić, czy wynik wskazujący na nadciśnienie tętnicze jest prawidłowy? U pacjentów w takiej sytuacji wykonywany jest holter ciśnieniowy, czyli ambulatoryjne monitorowanie ciśnienia krwi. Badanie polega na 24-godzinnym automatycznym monitorowaniu ciśnienia tętniczego (pomiar wykonywany jest cyklicznie – co 15–20 minut w ciągu dnia oraz co pół godziny w nocy).
Syndrom białego fartucha – jak postępować?
Skok ciśnienia w czasie wizyty lekarskiej nie jest problemem zdrowotnym i nie ma większego wpływu na zdrowie – to naturalna reakcja organizmu na stres, która nie wymaga leczenia. Taka sytuacja może być problemem, gdy doprowadzi do postawienia błędnej diagnozy. Sposobem na stres związany z wizytą u lekarza mogą być techniki relaksacyjne.
Rozpoznanie syndromu białego fartucha nie jest jednak dla nas obojętne. Badania wskazują, że osoby, u których zdiagnozowano efekt białego fartucha, mają tendencję do rozwoju choroby nadciśnieniowej w przyszłości. Zalecane jest zatem regularne badanie ciśnienia, wprowadzenie zrównoważonej diety i zmiana trybu życia (redukcja czynników ryzyka takich jak nadmierna podaż soli i palenie papierosów, a także zwiększenie aktywności fizycznej – zaleca się minimum 30 minut dziennie aktywności o umiarkowanej intensywności).
Autor: Jacek Krajl
