Czas krzepnięcia – co to za badanie?
Oznaczenie czasu krzepnięcia krwi, czyli czasu od pobrania krwi z naczynia krwionośnego do probówki, do momentu jej skrzepnięcia, jest wykorzystywane w diagnostyce zaburzeń krzepliwości. Pozwala ocenić funkcjonowanie wielu elementów zaangażowanych w proces krzepnięcia krwi m.in. tzw. osoczowych czynników krzepnięcia I, II, V, VIII, IX, X, XI i XVII oraz trombocytów (płytek krwi) i fibrynogenu.
Krzepnięcie krwi to złożony i skomplikowany proces, a jego prawidłowy przebieg jest bardzo ważny dla utrzymania ogólnego, dobrego stanu zdrowia. Zaburzenia krzepliwości krwi mogą powodować, że nawet niewielkie, z pozoru nie groźne zranienie, stanie się sporym problemem. Mogą wiązać się również z podwyższonym ryzykiem powstawania zakrzepów, które zmniejszają światło naczyń krwionośnych, a to stwarza ryzyko niedokrwienia. Dlatego w przypadku podejrzenia zaburzeń krzepnięcia krwi, należy wykonać szereg badań, które pomogą w postawieniu diagnosty i zaplanowaniu leczenia.
Jednym z ważnych badań jest właśnie czas krzepnięcia. Polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej do probówki i jej przekazaniu do laboratorium. Tam za pomocą specjalnych odczynników i analiz, mierzony jest czas krzepnięcia. Wyniki badania pozwalają stwierdzić, czy mamy do czynienia z zaburzeniami krzepliwości i ustalić dalszą diagnostykę lub leczenie.
Czas krzepnięcia – normy, interpretacja wyniku
Prawidłowy czas krzepnięcia powinien wynosić od 7 do 9 minut. Warto jednak zwrócić uwagę na zakres norm obowiązujących w danym laboratorium, ponieważ mogą się one nieznacznie różnić. Jeśli musisz wykonać kilka oznaczeń, najlepiej wykonywać je w tym samym laboratorium, aby uniknąć błędów podczas ich porównywania.
Czas krzepnięcia – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Wydłużony czas krzepnięcia często występuje u osób chorujących na skazy krwotoczne pochodzenia osoczowego. Są to wrodzone lub nabyte niedobory czynników krzepnięcia krwi. Przykładem choroby wrodzonej jest choroba von Willebranda. Z kolei niedobory czynników krzepnięcia nabyte w ciągu życia mogą być efektem chorób wątroby, chorób nowotworowych, ciężkich zakażeń, rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego (zespół DIC) oraz nabytej hemofilii A, w przebiegu której produkowane są przeciwciała przeciwko czynnikom krzepnięcia. Wydłużony czas krzepnięcia może być również wynikiem przyjmowania leków przeciwkrzepliwych np. heparyny.
Z kolei skrócony czas krzepnięcia można zaobserwować u pacjentów z nadkrzepliwością, trombofilią oraz zakrzepicą, a także u kobiet w ciąży i po porodzie.
Czas krzepnięcia – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Na wynik badania mogą wpływać przyjmowane przez Ciebie leki. Dlatego przed oznaczenie czasu krzepnięcia koniecznie poinformuj lekarza o wszystkich lekach, jakie przyjmujesz. Zdarza się, że konieczne będzie ich odstawienie lub zmniejszenie dawek, zanim przystąpisz do badania. Dodatkowo farmakoterapię zawsze należy uwzględnić podczas interpretacji wyników badania. Wyniki mogą być również niemiarodajne, jeśli badanie zostało wykonane podczas miesiączki lub ciąży.
Czas krzepnięcia – wskazania do wykonania badania
Głównym wskazaniem do oznaczenia czasu krzepnięcia jest podejrzenie zaburzeń krzepliwości krwi. Mogą o nich świadczyć objawy takie jak:
- skłonność do powstawania siniaków i wybroczyn, często niewiadomego pochodzenia,
- silne, przedłużające się krwawienia po urazach, które w prawidłowych warunkach nie powinny powodować takich reakcji,
- bardzo obfite miesiączki,
- częste krwawienia z nosa,
- krwawienia dziąseł podczas szczotkowania zębów.
W przypadku zaobserwowania powyższych objawów, wskazana jest konsultacja z lekarzem i wykonanie odpowiednich badań, w tym oznaczenie czasu krzepnięcia. Nie warto ich bagatelizować, ponieważ w ciężkich przypadkach zaburzenia krzepliwości mogą nawet zagrażać życiu.
Oznaczenie czasu krzepnięcia jest ważne nie tylko u jeszcze niezdiagnozowanych pacjentów, ale również u osób, u których stwierdzono już problemy z krzepliwością krwi i wdrożono ich leczenie. Na podstawie tego badania można monitorować skuteczność leczenia i podjąć decyzje na temat ich ewentualnych modyfikacji.
Czas krzepnięcia – przeciwwskazania
Oznaczenie czasu krzepnięcia krwi jest badaniem bezpiecznym i bezinwazyjnym, dlatego nie ma większych przeciwwskazań do jego wykonania. Jeśli źle znosisz pobrania krwi, masz tendencję do omdleń, poinformuj o tym personel medyczny. Dzięki temu będzie możliwe zapewnienie Ci maksymalnego komfortu i bezpieczeństwa.
Czas krzepnięcia – przygotowanie do badania
Jak przygotować się do badania czasu krzepnięcia? Na badanie powinieneś zgłosić się w godzinach porannych, będąc na czczo. Oznacza to, że czas od ostatniego posiłku powinien wynosić co najmniej 8 godzin. Dobę przed badaniem unikaj intensywnej aktywności fizycznej i treningów, a także alkoholu. W dniu badania, przed udaniem się do placówki medycznej, przyjmij leki wedle zaleceń lekarza.
Czas krzepnięcia – przebieg badania
Oznaczenie czasu krzepnięcia krwi polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej do specjalnej probówki. Materiał ten jest następnie przekazywany do laboratorium, gdzie podlega analizie. Samo pobranie trwa kilka sekund i jest bezbolesne. Możesz odczuć jedynie niewielkie ukłucie. Przed pobraniem, pielęgniarka dezynfekuje skórę i zakłada opaskę uciskową, aby uwidocznić żyły i ułatwić pobranie próbki krwi. Po badaniu możesz wrócić do codziennych aktywności, przez kilka minut po pobraniu powinieneś jedynie uciskać miejsce wkłucia gazikiem, aby nie powstały siniaki i krwiaki.
Czas krzepnięcia – skutki uboczne i powikłania
Badanie czasu krzepnięcia jest bezpieczne i nie stwarza ryzyka powikłań. Zdarza się, że widok krwi dla niektórych osób wiąże się z dyskomfortem i może powodować zawroty głowy, stany przedomdleniowe czy omdlenia. Po badaniu możesz odczuwać niewielką tkliwość w miejscu wkłucia, może pojawić się też niewielkie zasinienie. Dolegliwości te powinny jednak ustąpić w ciągu kilku dni po badaniu. Poważne powikłania w postaci zakażeń lub stanów zapalnych żył zdarzają się bardzo rzadko. Jednak jeśli zaobserwujesz pogorszenie samopoczucia, podwyższoną temperaturę ciała lub obrzęk naczyń krwionośnych, skonsultuj się z lekarzem.
Może Cię również zainteresować:
