Gamma-globuliny – co to za badanie?
Każdego dnia w organizmie produkowanych jest bardzo wiele białek. Jedną z najliczniejszych frakcji są gamma-globuliny. Ich główną rolą jest modulowanie procesów odpornościowych, a tym samym obrona organizmu przez potencjalnymi patogenami. Z tego względu badanie gamma globulin jest pomocne w diagnostyce zaburzeń odporności.
W celu zbadania gamma-globulin wykonuje się proteinogram. Jest to badanie polegające na pobraniu próbki krwi, a następnie analizy zawartych w niej białek za pomocą elektroforezy. Dzięki temu gamma globuliny można rozdzielić na jeszcze bardziej szczegółowe frakcje takie jak:
- gamma-globuliny A – syntezowane są głównie w błonach śluzowych,
- gamma-globuliny G – są najliczniejszą klasą immunoglobulin i są syntezowane w wyniku stymulacji antygenami,
- gamma-globuliny D – ich dokładna funkcja w organizmie nie została dotychczas poznana,
- gamma-globuliny M – to trzecia pod względem wielkości klasa immunoglobulin,
- gamma-globuliny E – biorą udział w reakcjach alergicznych.
Gamma-globuliny – normy, interpretacja wyniku
Normy referencyjne dla gamma-globulin wynoszą od 5 do 15 g/l. Wynik często przedstawiany jest również w wartościach procentowych. W takiej sytuacji norma wynosi od 8,1 do 19,9% białka całkowitego. Poszczególne frakcje gamma-globulin mają różne zakresy referencyjne zależne również od wieku pacjenta.
Normy dla gamma-globulin klasy G wynoszą:
- u noworodków: 51-906 mg/dl,
- u dzieci do 1. roku życia: 172-1069 mg/dl,
- u dzieci po 1. roku życia: 345-1572 mg/dl,
- u dorosłych: 639-1349 mg/dl.
Normy dla gamma-globulin klasy M wynoszą:
- u noworodków: 20-87 mg/dl,
- u dzieci do 1. roku życia: 33-149 mg/dl,
- u dzieci po 1. roku życia: 43-242 mg/dl,
- u dorosłych: 56-152 mg/dl.
Normy dla gamma-globulin klasy A wynoszą:
- u noworodków: 1,3-53 mg/dl,
- u dzieci do 1. roku życia: 8,1-84 mg/dl,
- u dzieci po 1. roku życia: 14-236 mg/dl,
- u dorosłych: 70-312 mg/dl.
Warto zwracać uwagę na zakresy norm obowiązujące w danym laboratorium, ponieważ możliwe są nieznaczne różnice. Pamiętaj, że interpretacji wyniku powinien dokonać lekarz. Co więcej, sam wynik gamma-globulin nie jest wystarczający do postawienia jednoznacznej diagnozy. Podczas interpretacji niezbędne jest wzięcie pod uwagę wyniku całego proteinogramu, objawów zgłaszanych przez pacjenta i całej historii medycznej.
Gamma-globuliny – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Podwyższone stężenie gamma-globulin można zaobserwować w następujących sytuacjach:
- marskość wątroby,
- AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności),
- zakażenia pasożytnicze,
- zakażenia bakteryjne,
- szpiczak mnogi (nowotwór układu krwiotwórczego),
- sarkoidoza (choroba autoimmunologiczna polegająca na tworzeniu się niewielkich guzków w różnych miejscach organizmu),
- kolagenozy (choroby tkanki łącznej związane z powstawaniem licznych zwyrodnień),
- reumatoidalne zapalenie stawów.
Natomiast obniżony poziom gamma-globulin może świadczyć o:
- niektórych chorobach nowotworowych,
- przerzutach nowotworowych do kości,
- chorobie alkoholowej,
- ostrym niedożywieniu,
- zespole nerczycowym,
- sepsie,
- rozległych oparzeniach,
- wrodzonych zaburzeniach syntezy immunoglobulin.
Dodatkowo obniżony poziom gamma-globulin może być także powikłaniem radioterapii i chemioterapii u pacjentów onkologicznych.
Gamma-globuliny – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Na wynik badania gamma globulin może mieć wpływ wiele leków m.in. o działaniu immunosupresyjnym. Dlatego przed badaniem poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. Dzięki temu wynik proteinogramu będzie wiarygodny, a jego interpretacja prawidłowa.
Gamma-globuliny – wskazania do wykonania badania
Głównym wskazaniem do oznaczenia gamma-globulin we krwi jest podejrzenie chorób przebiegających z zaburzeniami odporności. Wskazania obejmują więc:
- podejrzenie wrodzonych lub nabytych zaburzeń odporności,
- choroby nefrologiczne,
- przewlekłe choroby wątroby,
- choroby przewodu pokarmowego związane z utratą białka,
- zespół nerczycowy,
- choroby nowotworowe.
Badanie gamma-globulin wykonywane jest najczęściej w ramach pełnego proteinogramu. Jest to badanie, które warto wykonać m.in. u pacjentów z:
- niedokrwistością o niewyjaśnione przyczynie,
- niewydolnością nerek,
- nawracającymi infekcjami,
- białkomoczem,
- neuropatią obwodową,
- niskim poziomem białka całkowitego.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Gamma-globuliny – przeciwwskazania
Badanie gamma-globulin i całego proteinogramu jest bezpieczne i nie występują żadne przeciwwskazania. Jeśli cierpisz na zaburzenia krzepliwości lub źle znosisz pobrania krwi, poinformuj o tym lekarza i osobę wykonującą badanie. Dzięki temu będą w stanie zapewnić Ci bezpieczeństwo i komfort podczas badania.
Gamma-globuliny – przygotowanie do badania
Na badanie gamma-globulin powinieneś zgłosić się na czczo, czyli przynajmniej 8 godzin od przyjęcia ostatniego posiłku. W praktyce kolację w dniu przed badaniem najlepiej zjeść do godziny 18. Dodatkowo dzień przed badaniem unikaj alkoholu, palenia papierosów i intensywnego wysiłku fizycznego. Decyzja o ewentualnym odstawieniu lub zmniejszeniu dawek leków stosowanych przewlekle powinna być podjęta wspólnie z lekarzem.
Gamma-globuliny – przebieg badania
Badanie gamma-globulin wykonywane jest w ramach proteinogramu. Badanie to polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej, a następnie oddzieleniu surowicy i jej umieszczeniu na specjalnym nośniku umożliwiającym migrację białek. Jest to tzw. elektroforeza. Rozdział białek na poszczególne frakcje odbywa się w specjalnym analizatorze. Następnie dodawany jest specjalny środek wybarwiający. Ostatni krok to odczyt intensywności zabarwienia i przeliczenie na udział procentowy poszczególnych frakcji białek. Analiza odbywa się w placówce diagnostycznej.
Samo pobranie krwi trwa kilka sekund i jest bezbolesne, możliwy jest jedynie niewielki dyskomfort podczas wprowadzania igły do żyły łokciowej. Przed pobraniem krwi pielęgniarka dezynfekuje miejsce wkłucia i zakłada opaskę uciskową, która pomoże uwidocznić żyły. Po badaniu powinieneś uciskać gazikiem miejsce wkłucia przez kilka minut, a następnie możesz wrócić do codziennych czynności.
Gamma-globuliny – skutki uboczne i powikłania
Badanie gamma-globulin jest bezpieczne, a ryzyko powikłań i skutków ubocznych jest bardzo niskie. W miejscu wkłucia może pojawić się niewielka tkliwość, siniak lub krwiak, które ustępują samoistnie w ciągu kilku dni po badaniu.
