Test oksytocynowy – na czym polega badanie?
Test oksytocynowy należy do tzw. diagnostyki inwazyjnej, gdyż wiąże się z koniecznością wprowadzenia do organizmu kobiety odpowiedniej dawki oksytocyny oraz obserwacji tego, jak zachowuje się serce płodu.
Oksytocyna jest hormonem mocno zaangażowanym w tzw. akcję porodową, gdyż odpowiada m.in. za silne skurcze, ułatwiające proces porodu naturalnego. Hormon ten produkowany jest w podwzgórzu, a za uwalnianie oksytocyny do krwi odpowiada przysadka mózgowa.
Co istotne, oksytocyna jest potocznie określana jako tzw. “hormon miłości”, gdyż jej poziom we krwi wzrasta w sytuacjach intymnych, takich jak: aktywność seksualna, przytulanie czy orgazm. W związku z tym oksytocyna wpływa również na sferę emocjonalną człowieka. Z drugiej strony jest kluczowa podczas porodu, a także w trakcie karmienia piersią. Wówczas oksytocyna wspiera wypływ pokarmu z piersi matki.
Jednak badanie testu oksytocynowego nie polega na ocenie stężenia tego hormonu, a obserwacji, jak ze sztucznie wywołanymi skurczami macicy radzi sobie płód. Pozwala to lekarzom wnioskować m.in. o jego wydolności, co jest kluczowe w podejmowaniu decyzji o porodzie naturalnym bądź cesarskim cięciu.
Test oksytocynowy – normy, interpretacja wyników
W przypadku testu oksycytynowegeo nie wyróżnia się norm, a wynik negatywny lub pozytywny.
- Wynik negatywny uzyskuje się wówczas, gdy podłączone urządzenie wykazuje prawidłową pracę serca i reakcję płodu na nasilone skurcze macicy. Wówczas uznaje się, że wydolność serca płodu jest prawidlowa, a co za tym idzie – wynik badania jest negatywny i dziecko jest gotowe do porodu naturalnego.
- Natomiast jeśli w trakcie badania zapis wyjdzie nieprawidłowy, gdyż np. znacznie obniży się aktywność serca płodu (co oznacza gorszą wydolność tego organu lub jej brak), wynika jest pozytywny.
Wówczas wymaga to dodatkowej diagnostyki oraz podjęcia odpowiednich działań. W takiej sytuacji prawdopodobnie konieczne będzie cesarskie cięcie, gdyż poród naturalny mógłby zakończyć się zgonem płodu ze względu na nadmierny wysiłek.
Test oksytocynowy – wskazania do wykonania badania
Choć wykonanie testu oksytocynowego pozwala przygotować się odpowiednio na poród i ocenić sytuację wydolnościową płodu, to jest to badanie, którego nie wykonuje się rutynowo.
- Przede wszystkim lekarz zaleca wykonanie testu oksytocynowego w sytuacji, gdy badania w trakcie ciąży wskazują na niewłaściwy rozwój płodu.
Taka sytuacja niesie ze sobą duże ryzyko, dlatego przed porodem konieczna jest dodatkowa diagnostyka. Każde inne niepokojące przesłanki, które lekarze zaobserwują w trakcie badań prenatalnych, są wskazaniem do wykonania testu oksytocynowego przed porodem. - Badanie to zaleca się także kobietom z ciążą zagrożoną oraz o podwyższonym ryzyku poronienia (o ile jednak nie występują przeciwwskazania do wykonania tego badania).
Test ten jest istotny, gdyż pozwala ocenić sposób, w jaki serce płodu zareaguje na silne skurcze macicy – czy będzie w stanie sobie z nimi poradzić. Jeśli wydolność płodu jest zbyt słaba, istnieje duże ryzyko wystąpienia niewydolności w trakcie porodu, której płód nie jest w stanie przeżyć.
Dlatego też po uzyskaniu wyników badań wskazujących na nieprawidłową reakcję lekarze najczęściej podejmują decyzję o cesarskim cięciu, aby nie obciążać organizmu dziecka.
Test oksytocynowy – przeciwwskazania
Ze względu na fakt, iż w trakcie badania ciężarnej podaje się dodatkowo, choć niewielką, dawkę oksytocyny, to istnieją pewne przeciwwskazania do wykonania testu oksytocynowego. Wynika to z faktu, iż hormon ten nasila skurcze macicy.
Wśród przeciwwskazań do wykonania testu oksytocynowego wymienia się:
- zaburzenia pracy serca matki,
- nieprawidłowe ułożenie łożyska w macicy, np. łożysko przodujące,
- wysoką wrażliwość na oksytocynę,
- niedojrzałą szyjkę macicy,
- nadmierne napięcie macicy lub jej rozciągnięcie,
- przebyte wcześniej operacje w obrębie macicy,
- nieprawidłowe ułożenie płodu.
Przeciwwskazaniem są również wszelkie inne nieprawidłowości w rozwoju płodu, w przypadku których podanie oksytocyny mogłoby zagrażać jego zdrowiu lub życiu.
Lekarze zawsze analizują przeciwwskazania, gdyż podanie dodatkowej dawki oksytocyny mogłoby np. doprowadzić do pęknięcia macicy w przypadku, gdy występuje zbyt duże napięcie. A także do powikłań lub śmierci płodu czy uduszenia się dziecka w sytuacji, gdy dawka oksytocyny wywołałaby poród, a płód będzie nieprawidłowo ułożony.
Test oksytocynowy – przygotowanie do badania
Do badania nie trzeba się wcześniej przygotowywać, jednak warto pamiętać o tym, aby na badanie przybyć na czczo. Oprócz tego diagnostykę tę wykonuje się krótko przed porodem, dlatego zazwyczaj przyszła mama przebywa już na oddziale szpitalnym. Test oksytocynowy to badanie, które trwa ok. 2 godzin, warto więc zarezerwować na nie więcej czasu.
Test oksytocynowy– przebieg badania
Test oksytocynowy to badanie, podczas którego lekarz obserwuje reakcje płodu w dłuższej perspektywie czasu.
- Na początku kobieta kładzie się, a lekarz podpina odpowiednią aparaturę KTG, umożliwiającą obserwację reakcji serca dziecka. Następnie w odpowiednim miejscu zostaje zrobione niewielkie nakłucie i podpięty wenflon.
- Za pomocą kroplówki kobieta przyjmuje odpowiednią ilość oksytocyny. Jednocześnie lekarz w tym samym czasie na ekranie obserwuje reakcje płodu i czeka na pierwsze skurcze, wywołane przez oksytocynę. Po ich wystąpieniu lekarz sprawdza, jak serce płodu radzi sobie z obciążeniem w postaci silnych skurczów macicy.
Warto przy tym zaznaczyć, że skurcze zwykle nie są bardzo bolesne, jednak mogą powodować pewien dyskomfort. Jednak z całą pewnością ich intensywność nie jest tak samo wysoka, jak w przypadku naturalnego porodu. Nie trzeba więc obawiać się tego w trakcie testu.
Ze względu na działanie oksytocyny może zdarzyć się tak, że podczas badania dojdzie do porodu. Z tego też powodu test oksydacyjny wykonywany jest zwykle na sali porodowej, a cały zespół medyczny jest przygotowany na taką ewentualność.
Test oksytocynowy – skutki uboczne i powikłania
Jeśli test oksytocynowy przeprowadzany jest zgodnie z wszelkimi standardami oraz z uwzględnieniem przeciwwskazań, to nie powinien powodować żadnych powikłań. Warto jednak pamiętać o tym, że każdy organizm reaguje inaczej, a więc mogą występować później toniczne skurcze miednicy.
