Co to są całościowe zaburzenia rozwojowe, takie jak autyzm, zespół Aspergera?
We wprowadzonej w 2022 roku jedenastej rewizji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób Światowej Organizacji Zdrowia (ICD-11) nie występuje zespół Aspergera. Wszystkie zaburzenia autystyczne objęto w niej bowiem wspólną nazwą „zaburzenie ze spektrum autyzmu”.Objawy zespołu Aspergera najczęściej są wyraźne u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym – należą do nich trudność w komunikacji z otoczeniem, powtarzalne wzorce zachowań, odtwórcze zabawy (np. segregowanie czy układanie). U niemowląt zaniepokoić powinna niechęć do przytulania i unikanie kontaktu wzrokowego, a także nadmierna lub za słaba reakcja na bodźce zmysłowe. U niektórych dzieci cierpiących na zespół Aspergera mowa rozwija się później – mają problemy z prowadzeniem rozmowy, przy czym często mają bogate słownictwo, znają słowa czy zwroty, których rówieśnicy nie.
Do psychologa należy udać się z dzieckiem zawsze wtedy, kiedy coś rodziców niepokoi – czy to w rozwoju mowy, rozwoju psychoruchowym czy w zachowaniu. Dla dzieci z zespołem Aspergera charakterystyczne są „ubogie” zabawy oraz nadmierne zainteresowanie rzeczami dla dorosłych – np. zegarami. Dzieci z zespołem Aspergera bywają także pedantyczne.
Co to jest ADHD – charakterystyka, kiedy do psychologa?
ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej, neurorozwojowe zaburzenia psychiczne powodujące deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość ruchową lub impulsywność. Na ogół pierwsze objawy są widoczne przed 5. rokiem życia i zaliczamy do nich: zaburzenia uwagi i koncentracji, porywczość oraz nadruchliwość.Dziecko z ADHD ma trudności w skupieniu uwagi, nie dba o szczegóły, często o czymś zapomina, jest roztargnione i zdezorganizowane. Często sprawia także wrażenie, że nie słucha tego, co się do niego mówi. Przez rozkojarzenie maluch często popełnia błędy i źle wykonuje zadania, a przy tym jest niecierpliwy i często zachowuje się ryzykownie. Charakterystyczne jest także przeszkadzanie innym dzieciom w zabawie – dziecko z ADHD nie umie cierpliwie czekać na swoją kolej.
Na ogół dzieci z tym zaburzeniem pozostają w ciągłym, nawet bezcelowym, ruchu. Wiercą się, nie są w stanie powstrzymać się od mówienia, są głośne, nie odpoczywają w ciszy. Bardzo często porzucają zabawę lub naukę w połowie i nie kończą zadań. W przypadku zaobserwowania tego typu zachowań należy udać się z dzieckiem do psychologa. Im szybciej, tym lepiej – ADHD przeszkadza dzieciom w nauce i może powodować trudności w szkole.
Dysleksja rozwojowa – charakterystyka, kiedy do psychologa?
O dysleksji mówimy, kiedy dziecko ma trudności w nauce czytania i pisania, przy czym jego rozwój intelektualny jest bez zastrzeżeń. Dzieci z tym zaburzeniem nie odróżniają kształtów, nie widzą różnicy w zapisywanych cyfrach czy literach, popełniają dużo błędów ortograficznych, a ich pismo uważane jest za niedbałe, nieczytelne. Wyróżnia się dysgrafię (problemy z pisaniem – niekształtne litery, wychodzące poza linie, przestawianie liter czy sylab), dysortografię (brak umiejętności pisania względem poprawności ortograficznej –dziecko raz pisze przez u zwykłe, a raz przez ó z kreską); dyskalkulię (trudności matematyczne, z zapisaniem cyfr, znaków, symboli, mylenie działań).Dysleksję rozwojową stwierdza psycholog u dziecka w wieku około 10 lat, ale jej objawy widoczne są już wcześniej. Warto zabrać dziecko do psychologa wtedy, kiedy zauważalne są problemy.
