Co to jest ADHD?
ADHD to skrót określający zespół nadpobudliwości psychoruchowej, który przyczynia się do hiperaktywności, deficytów uwagi, impulsywności oraz nadpobudliwości ruchowej. Pierwsze symptomy ADHD u dzieci są zauważalne dość wcześnie, z reguły przed ukończeniem 5. roku życia. Często spotyka się jednak również ADHD u osób dorosłych.
Objawy ADHD u dziecka
Objawy ADHD u dzieci mogą być różne, do głównych zaliczamy m.in.:
- zaburzenia koncentracji i uwagi – dziecko nie potrafi skupić uwagi i słuchać innych, nie dba o szczegóły, często o czymś zapomina, jest zdezorganizowane i roztargnione, przez co popełnia wiele błędów;
- porywczość – dziecko często podejmuje się ryzykownych działań, cechuje je niecierpliwość, nie słucha do końca wypowiadanego zdania, wyraża swoje myśli oraz emocje bez wcześniejszego zastanowienia;
- nadruchliwość – dziecko nie potrafi usiedzieć w miejscu, ciągle przebywa w ruchu, nie może powstrzymać się od mówienia.
Czytaj także: Mutyzm wybiórczy – objawy, przyczyny i leczenie zaburzenia lękowego
Przyczyny ADHD
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi należy do grupy zaburzeń neurorozwojowych. Oznacza to, że główne przyczyny ADHD są związane z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Udowodniono, że ADHD u dzieci w wieku przedszkolnym prowadzi do zaburzeń poszczególnych struktur w mózgu, których tempo rozwoju jest nierównomierne. Według najnowszych badań zmiany te mogą być dziedziczne.
Istnieje jednak wiele niedziedzicznych czynników, które mają wpływ na nasilenie objawów ADHD u dzieci. Zalicza się do nich np.:
- wszelkie urazy głowy;
- zaniedbania środowiskowe (np. brak pomocy ze strony rodziców, gdy dziecko nie radzi sobie w szkole);
- obciążenie okołoporodowe (niska masa ciała przy urodzeniu, niedotlenienie);
- zatrucia metalami ciężkimi;
- nieprawidłową dietę (jedzenie wysokoprzetworzonej żywności z dużą ilością węglowodanów prostych).
ADHD u dziecka – test
Jak zdiagnozować ADHD? Testy diagnostyczne przeprowadzane przez psychologa odgrywają tutaj ogromną rolę. Dzięki nim lekarz może ocenić intelekt dziecka, a także jego zdolności do koncentracji, kojarzenia i zapamiętywania, sprawność i koordynację ruchową. Diagnoza ADHD wymaga współpracy wielu specjalistów, w tym psychologa, psychiatry, neurologa dziecięcego oraz pediatry. Duże znaczenie ma również przeprowadzenie wnikliwego wywiadu z rodzicami dziecka oraz osobami postronnymi (np. nauczycielem).
Leczenie ADHD u dzieci
Terapia ADHD cechuje się wielokierunkowością. Ma na celu zmniejszenie objawów choroby, ale także podjęcie właściwych działań edukacyjnych skierowanych do rodziców oraz nauczycieli. Leczenie składa się z:
- terapii behawioralnej – umożliwia modyfikację zachowań dziecka;
- pracy na pozytywnych wzmocnieniach, co podwyższa samoocenę dziecka i zwiększa motywację do pracy;
- ustalenia systemu zasad oraz konsekwencji ich nieprzestrzegania zarówno w domu, jak i w szkole;
- psychoedukacji na temat przyczyn, objawów, leczenia ADHD, co ma pomóc dziecku w zdjęciu z siebie poczucia winy;
- farmakoterapii – stanowi uzupełnienie psychoterapii, stosowane leki na ADHD to np. środki psychostymulujące, alfa-mimetyki, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny;
- nauczania wyrównawczego – dodatkowe zajęcia pomagające dziecku wypracować w sobie nawyki, które ułatwią mu w uczestniczenie w zajęciach;
- zajęć z logopedą – są pomocne np. w przypadku gdy dziecko się jąka;
- terapii zajęciowej – wpływa na rozwój motoryczny dziecka;
- terapii indywidualnej – bywa niezbędna w przypadku dzieci, u których widoczne są dodatkowo objawy depresyjne lub nerwicowe.
