Maczugowiec błonicy jest bakterią, która po dostaniu się do organizmu człowieka atakuje najczęściej błony śluzowe górnych dróg oddechowych. Jej toksyna (jad) po przedostaniu się do krwioobiegu może doprowadzić do poważnych powikłań i np. uszkodzić wątrobę lub nerki, albo przyczynić się do zapalenia mięśnia sercowego czy porażenia nerwów.
Błonica – rodzaje
Możemy wyróżnić kilka postaci błonicy:
- błonica gardła (inaczej dyfteryt) – najczęstsza postać tej choroby,
- błonica krtani (inaczej dławiec, krup),
- błonica nosa,
- błonica ucha lub skóry – najrzadsza postać choroby.
Objawy błonicy
W zależności od postaci choroby, błonica może dawać różne objawy. Najczęściej pojawiają się one 2-6 dni po zakażeniu.
Błonica gardła – objawy
Jakie objawy daje błonica gardła?
- bóle gardła,
- nalot w gardle (wokół nalotów tworzą się przekrwienia),
- gorączka,
- bladość skóry,
- trudności w połykaniu,
- brak apetytu,
- powiększenie węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych (inaczej „szyja Nerona” czy „szyja cesarza”),
- wymioty,
- bóle brzucha,
- słodki fetor z ust.
Może dojść do ogólnego zatrucia organizmu.
Błonica krtani – objawy
Jakie objawy daje błonica krtani?
- nasilająca się duszność,
- szczekający i głośny kaszel,
- zwężenie się szpary głośni,
- chrypka (doprowadzająca w końcu do bezgłosu),
- gorączka,
- biały nalot na migdałkach.
Błonica krtani rozwija się bardzo szybko i może doprowadzić do uduszenia. Koniczne jest leczenie szpitalne.
Błonica nosa – objawy
Jakie objawy daje błonica nosa?
- zmiany błony śluzowej nosa oraz śluzowe, ropne i krwiste wycieki,
- nadżerki górnej wargi i nozdrzy.
Błonica – drogi zakażenia
Błonicą można zakazić się drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt (dotyk). Zarazić się można dotykając zanieczyszczone przedmioty, a niekiedy nawet poprzez samo przebywanie na terenie, gdzie błonica występuje. Chory może zarażać już dwa dni przed wystąpieniem objawów, podczas choroby, a nawet kilka tygodni po niej.
Błonica – diagnoza
Dzięki szczepieniom błonica w naszym kraju praktyczne nie istnieje, jednak można ją podejrzewać u osób niezaszczepionych z obniżoną odpornością, wyjeżdżających w miejsca endemiczne.
Diagnozę stawia się na podstawie badania laboratoryjnego. Osoba, u której stwierdzono błonicę musi być hospitalizowana.
Błonica – rokowania
Nieleczona błonica ma nawet 50-proc. śmiertelność. Leczona średnio 5-10 proc.
Leczenie błonicy
W przypadku stwierdzenia błonicy choremu podaje się przede wszystkim antytoksynę (surowicę z przeciwciałami przeciwko toksynie błoniczej). Wdraża się również antybiotyki, chociaż ma to znaczenie drugorzędne. Chory musi być leczony w szpitalu. Przy błonicy krtani niezbędna zazwyczaj jest tracheotomia lub intubacja.
Szczepienia przeciwko błonicy
Szczepienia przeciwko błonicy są w Polsce obowiązkowe. Zgodnie z kalendarzem szczepień na 2021 rok szczepionkę podaje się niemowlętom w formie skojarzonej DTP (przeciwko błonicy, tężcowi i krzuścowi) w 2., 3.-4. i 5.-6. miesiącu życia. Później jeszcze dzieciom, gdy mają 16-18 miesięcy (DTP) i 6 lat (DTaP). Kolejne dawki przypominające są w wieku nastoletnim: 14 (Tdap) i 19 lat (Td).
