Chwyt Rauteka – jak wykonać krok po kroku?

W ramach pierwszej pomocy przedmedycznej wykonuje się takie czynności, jak: zabezpieczenie miejsca zdarzenia, sprawdzenie podstawowych funkcji życiowych poszkodowanego, wezwanie pogotowia, tamowanie krwotoków, resuscytacja krążeniowo-oddechowa i ułożenie osoby poszkodowanej w pozycji bezpiecznej.

Do każdego zdarzenia należy podejść indywidualnie, a wszystkie działania powinny uwzględniać nie tylko stan poszkodowanego, ale też bezpieczeństwo osoby ratującej życie i wszystkie zagrożenia występujące na miejscu wypadku. W ramach ratujących życie zabiegów wykonywany jest również chwyt Rauteka. Czym jest i jak prawidłowo wykonać ten manewr?

Co to jest chwyt Rauteka? Definicja

Mało kto wie, że wchodzący w zakres pierwszej pomocy manewr Rauteka zawdzięczamy trenerowi ju-jitsu – żyjącemu w latach 1902-1989 Franzowi Rautekowi. Uznany instruktor sztuk walki tworzył również urządzenia do ratownictwa i rehabilitacji medycznej, ale to właśnie chwyt ratowniczy przyniósł mu największy rozgłos.

Czym jest manewr Rauteka? To stosowany w pierwszej pomocy chwyt umożliwiający błyskawiczną ewakuację osoby poszkodowanej z miejsca zagrożenia. To zarazem najbezpieczniejsza forma ewakuacji stosowana w pojedynkę. Chwyt Rauteka jest z powodzeniem stosowany do dziś i zazwyczaj stanowi bardzo ważną część kursu pierwszej pomocy. Najczęściej wykorzystuje się go w ratownictwie komunikacyjnym (np. w sytuacji zagrożenia czynnikami środowiskowymi osoby nieprzytomnej uwięzionej w pojeździe lub leżącej poza pojazdem).

Chwyt Rauteka – kiedy stosujemy?

• manewr Rauteka należy zastosować, gdy bez jego wykonania nie ma możliwości przeprowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, a występuje jednocześnie niemożność udrożnienia dróg oddechowych, zatrzymanie oddechu lub krążenia osoby poszkodowanej;
• gdy istnieje ryzyko eksplozji lub pożaru w samochodzie, w którym znajduje się osoba poszkodowana;
• gdy w miejscu zdarzenia stwierdzono toksyczne opary lub inne zagrożenia wymagające natychmiastowej ewakuacji.

Chwyt Rauteka – wskazania i przeciwwskazania

Warto pamiętać, że chwyt Rauteka powinien być techniką stosowaną tylko w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia – w innym wypadku należy czekać na służby medyczne. Ratownicy medyczni wykonają ewakuację z zachowaniem odpowiednich działań dotyczących stabilizacji kręgosłupa i oceny uszkodzeń poszkodowanego wraz z dobraniem najlepszej techniki ewakuacji. 

Chwyt Rauteka – krok po kroku

Zanim zastosujesz chwyt Rauteka:

• wykonaj wszelkie kroki zgodne z ogólnym schematem udzielania pierwszej pomocy;
• oceń stan osoby poszkodowanej, zadbaj o udrożnienie dróg oddechowych, zadbaj o swoje bezpieczeństwo, zabezpiecz miejsce wypadku i wezwij pogotowie;
• jeśli to konieczne, za pomocą chwytu Rauteka przenieś osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce.

Jak wykonać chwyt Rauteka na poszkodowanym znajdującym się w samochodzie?

1. Podejdź jak najbliżej do osoby poszkodowanej, odepnij pasy bezpieczeństwa, wyłącz silnik (uważaj na poduszkę powietrzną – jeśli nie aktywowała się w czasie kolizji, to może aktywować się w czasie udzielania pierwszej pomocy).
2. Sprawdź, czy nogi osoby poszkodowanej nie zaklinowały się między pedałami – każda przeszkoda czy zakleszczenie może mocno utrudnić ewakuację na kolejnych etapach.
3. Jeśli osoba poszkodowana siedzi na lewym fotelu, to pochyl poszkodowanego do przodu, ale tylko na taką odległość, aby móc włożyć swoją prawą rękę pod plecy, a później na wysokości łokcia – pod pachą osoby poszkodowanej (jeśli poszkodowany siedzi po stronie pasażera, wsuń lewą rękę pod jego plecy).
4. Lewą dłoń wsuń pod lewą pachę poszkodowanego, złap prawy nadgarstek ofiary i unieś poszkodowanego, przesuwając powoli w swoją stronę – poza auto, w bezpieczne miejsce.

Jak wykonać chwyt Rauteka, gdy poszkodowany leży i wymaga ewakuacji?

1. Uklęknij lub kucnij za głową osoby poszkodowanej, wsuń dłonie w okolice łopatek.
2. Delikatnie podnieś ofiarę, ale tylko do pozycji półsiedzącej; oprzyj ciężar ofiary na sobie.
3. Wsuń swoje ręce pod pachy osoby poszkodowanej – prawą dłonią chwyć prawe przedramię ofiary, a lewą chwyć nachwytem nadgarstek tej samej ręki ofiary (dzięki temu powstanie dźwignia).
4. Podnieś się razem z ofiarą i poruszaj się tyłem z ofiarą, starając się stabilizować przede wszystkim odcinek szyjny kręgosłupa i głowę.

Czy chwyt Rauteka należy wykonywać samodzielnie?

Manewr Rauteka można wykonać samodzielnie, ale jeśli to możliwe, warto poprosić kogoś o pomoc na miejscu zdarzenia. Osoba asystująca może pomóc w stabilizacji odcinka szyjnego osoby poszkodowanej w czasie wykonywania ewakuacji i/lub przy wyciąganiu poszkodowanego z auta (np. przytrzymując nogi osoby poszkodowanej). Wykonanie chwytu w asyście będzie bezpieczniejsze zarówno dla osób wykonujących manewr, jak i dla osoby poszkodowanej.
 

Autor: Jacek Krajl