Objawy złamanego obojczyka
Złamany obojczyk jest bardzo częstą kontuzją dzieci i dorosłych, należy do najczęstszych złamań pediatrycznych. W ok. 2% przypadków może wystąpić okołoporodowo.
Typowymi objawami świadczącymi o złamaniu obojczyka są: ostry ból w obrębie obojczyka, który uniemożliwia poruszanie ramieniem, a także duża miejscowa opuchlizna, siniak, a nawet guz. Może występować widoczne przemieszczenie kości i deformacja obojczyka, a w przypadku złamania otwartego – przerwanie ciągłości skóry. Z powodu bólu i trudności w poruszaniu ramieniem w stawie barkowym pacjenci często podtrzymują kończynę górną po stronie złamania drugą ręką.
Złamany obojczyk – pierwsza pomoc
Właściwe opatrzenie złamanego obojczyka jest bardzo ważne. Pierwsza pomoc sprowadza się przede wszystkim do unieruchomienia kończyny w stawie barkowym, tak aby zapobiec przesuwaniu się odłamów kostnych. Najlepiej wykorzystać do tego kamizelkę ortopedyczną lub specjalną ortezę, ale w większości przypadków nie ma dostępu do tego typu sprzętów. Wówczas wystarczy prowizoryczny temblak w postaci chusty trójkątnej, która przytrzyma górną kończynę przy tułowiu. Po zabezpieczeniu barku należy niezwłocznie udać się do lekarza.
Polecamy: Czy fizjoterapeuta może wystawić L4?
Ból obojczyka po upadku – diagnostyka
Po wystąpieniu urazu mogą pojawić się pewne podejrzenia co do jego rodzaju, ale nigdy nie możemy mieć pewności, że są one właściwe. Nawet lekarz nie stawia rozpoznania na podstawie samego badania przedmiotowego. Konieczne jest wykonanie badania, które wskaże dokładną lokalizację oraz stopień zaawansowania urazu.
W diagnostyce urazów obojczyka zastosowanie znajdują przede wszystkim badania obrazowe, głównie prześwietlenie rentgenowskie (RTG). Jeśli złamanie jest trudne do oceny w klasycznym zdjęciu rentgenowskim, trzeba dodatkowo wykonać tomografię komputerową (TK) lub, bardzo rzadko, rezonans magnetyczny (MRI). U noworodków wykonuje się badanie USG.
Polecamy: Badania z kontrastem – kiedy się je wykonuje? Czy są szkodliwe?
Leczenie złamanego obojczyka
Każdy przypadek jest inny, dlatego do leczenia złamanego obojczyka należy podejść indywidualnie. Pod uwagę trzeba wziąć stopień uszkodzenia, wielkość przemieszczenia oraz ugięcie.
Złamany obojczyk – gips
Złamanie kości wielu osobom kojarzy się z koniecznością założenia gipsu, ale w złamaniu obojczyka gips praktycznie w ogóle nie jest stosowany, a jeśli już, to bardzo rzadko. Kończynę górną rzeczywiście trzeba unieruchomić, lecz wykorzystuje się do tego celu zupełnie inne metody.
Orteza na złamany obojczyk
U dzieci i nastolatków złamany obojczyk najczęściej leczy się zachowawczo przy pomocy unieruchomienia na czas zrostu kości. Wykorzystuje się do tego opatrunki ósemkowe lub temblaki w formie ortezy. U osób dorosłych lub u młodzieży po zakończeniu wzrostu przy pomocy unieruchomienia leczy się złamania bez przemieszczenia.
Ortezy często są stosowane u dzieci:
Skomplikowane złamanie – operacja
W złamaniach wieloodłamowych oraz złamaniach z przemieszczeniem lub z uszkodzeniami nerwów i naczyń wskazane jest leczenie operacyjne. Szybka interwencja chirurgiczna jest szczególnie ważna w sytuacji, gdy doszło do uszkodzenia splotu barkowego albo tętnicy podobojczykowej. Nawet w przypadku komplikacji po prawidłowo przeprowadzonej operacji następuje zrost kości i powrót do pełnego zakresu ruchomości.
Rehabilitacja po złamaniu obojczyka
Jeśli zostanie uzyskany pełny zrost kości, będzie można rozpocząć rehabilitację. Jest ona konieczna, ponieważ tylko dzięki niej można odzyskać pełną sprawność. Na początkowym etapie wykonuje się głównie ćwiczenia mające zapobiec sztywności w stawie; później mobilizuje się ramię, by przywrócić mu funkcje sprzed złamania. Rehabilitacja powinna być prowadzona przez fizjoterapeutę. Nawet do kilku miesięcy po złamaniu należy oszczędzać kończynę, unikać jej obciążania i rezygnować z czynności, które wywołują ból i dyskomfort.
Polecamy: Łokieć golfisty – objawy, leczenie i fizjoterapia
Złamany obojczyk – jak spać?
W trakcie leczenia i rehabilitacji złamanego obojczyka bardzo duże znaczenie ma postawa, jaką przyjmujemy podczas codziennych aktywności i w trakcie snu. Powinna być ona odpowiednio ustabilizowana, tak aby umożliwić uszkodzonym tkankom warunki do regeneracji.
W jakiej pozycji najwygodniej spać ze złamanym obojczykiem? Najlepiej ułożyć się na zdrowym boku, ewentualnie na wznak. Pod żadnym pozorem nie wolno leżeć na chorej ręce. Ponadto ręka powinna spoczywać na temblaku lub być zabandażowana do klatki piersiowej.
Jak długo boli złamany obojczyk?
Ból w obrębie obojczyka i szyi może się utrzymywać jeszcze przez długi czas po złamaniu. Najczęściej mija po upływie kilku miesięcy, czasem utrzymuje się do roku albo i dłużej. Wszystko zależy od tego, w jakim stopniu kość została uszkodzona – jeśli w dużym, to niestety dolegliwości bólowe szybko nie ustąpią.
Złamanie kości wielu osobom kojarzy się z koniecznością założenia gipsu, ale w złamaniu obojczyka gips praktycznie w ogóle nie jest stosowany, a jeśli już, to bardzo rzadko. Kończynę górną rzeczywiście trzeba unieruchomić, lecz wykorzystuje się do tego celu zupełnie inne metody.
