Szumy uszne, określane też jako piszczenie w uszach, są objawem występującym dość powszechnie. Polegają na tym, że osoba dotknięta tą przypadłością ma wrażenie słyszenia dźwięku mimo braku jego możliwego do stwierdzenia, obiektywnego źródła. Częstotliwość występowania piszczenia w uszach rośnie wraz z wiekiem oraz jest uzależniona od ekspozycji na zwiększony hałas, który jest główną przyczyną tego schorzenia. Ze względu na wydłużanie się przeciętnej długości życia oraz narastające oddziaływanie hałasu, można oczekiwać, że ten objaw będzie coraz powszechniejszy.
Dlaczego piszczy w uszach?
Pisk w uszach może być stosunkowo delikatny; czasem jest słyszalny jedynie w ciszy lub w trakcie zasypiania. Piszczenie w uszach może również być ciągłe, co utrudnia koncentrację i wykonywanie codziennych czynności, a także zakłóca sen. W najbardziej zaawansowanych przypadkach może towarzyszyć mu nasilona depresja i lęk, nawet myśli samobójcze.
Natomiast głośność i inne odczuwane cechy pisku i szumu w uszach nie zawsze są zgodne z postrzeganiem tego problemu przez pacjenta. Chorzy często donoszą, że pisk utrudnia im słyszenie, jednak badanie audiologiczne zazwyczaj wykazuje u nich również utratę słuchu.
Przyczyną pisku w uszach mogą być także niektóre leki, takie jak kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, diuretyki pętlowe oraz chinina. Jednakże, aby to zaszło, konieczne byłoby stosowanie ich w znaczących ilościach, a samo zaburzenie zazwyczaj ma charakter przejściowy. Istnieje także możliwość, że po spożyciu alkoholu, soli kuchennej lub kofeiny pisk w uszach ulegał nasileniu.
Inną dobrze znaną przyczyną utraty słuchu i pisków w uszach jest ototoksyczność aminoglikozydów oraz cytostatyków zawierających platynę w ich cząsteczce; tego typu skutki działania tych leków mogą być często nieodwracalne.
Piszczenie w uszach a nerwica
Jeśli w uszach słychać piszczenie lub szumy, gdy zbliża się pora snu może to sugerować, że organizm jest narażony na nadmierny stres i hałas zewnętrzny. Regularne pojawianie się piszczenia w uszach lub szumów co wieczór lub noc, może wskazywać na przeciążenie bodźcami i nadmierny poziom napięcia.
Warto zmniejszyć tempo życia, ograniczyć wpływ bodźców na organizm oraz uszy i obserwować, czy sytuacja ulega poprawie. Jeśli nie, należy skonsultować się z laryngologiem, a w razie potrzeby także neurologiem lub psychologiem.
Czy szum i pisk uszny zwiastuję chorobę?
W literaturze anglojęzycznej istniej odmiana szumów i pisków usznych czasem określana jako somatosound. Polega ona na odbieraniu dźwięków generowanych przez różne struktury ciała, takie jak naczynia krwionośne, mięśnie, kości, układ oddechowy czy staw skroniowo-żuchwowy. Te dźwięki mają źródło akustyczne wewnątrz ciała.
Szum i pisk uszny pulsacyjny, który synchronizuje się z rytmem serca, jest najczęstszą postacią w tej grupie. U większości pacjentów z tym zaburzeniem występuje łagodne buczenie żylne, ale istnieje konieczność wykluczenia poważnych chorób, takich jak malformacje naczyniowe, guzy przyuszniczki czy zwężenie tętnicy szyjnej.
Osłuchiwanie szyi oraz kości skroniowej może ujawnić szmery i pomóc w zlokalizowaniu problemu. W celu dalszej diagnozy zaleca się wykonanie rezonansu magnetycznego głowy lub angiografii metodą tomografii komputerowej oraz jak najszybsze skierowanie pacjenta do specjalisty otolaryngologa.
Jeśli szum i pisk uszny nie ma pulsacyjnego charakteru, to jego źródłem nie są struktury naczyniowe. Powodami mogą być np. skurcze mięśni ucha środkowego lub dysfunkcja trąbki Eustachiusza. Tego rodzaju piski uszne rzadko prowadzą do poważniejszych problemów i zazwyczaj nie są groźne. Ważne jest więc rozwianie obaw pacjenta i skierowanie go do specjalisty otolaryngologa, jeśli szum i pisk znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Piszczenie w uszach i szumy uszne – badania i diagnostyka
Piszczenie w uszach i zawroty głowy to dolegliwości, które mogą znacząco wpłynąć na codzienne funkcjonowanie i jakość życia. Gdy te objawy się pojawiają, ważne jest podjęcie odpowiednich badań diagnostycznych, aby ustalić ich przyczyny i odpowiednio z nimi postępować.
Jednym z pierwszych kroków diagnostycznych jest wykonanie podstawowych badań krwi. Do czynników wywołujących uczucie dyskomfortu w obrębie głowy, który objawia się w postaci zawrotów głowy, pisków lub szumów w uszach, należą:
- niedokrwistość,
- nieprawidłowa glikemia
- zaburzenia elektrolitów, zwłaszcza poziom sodu (hiponatremia).
Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie przypadki wymagają wykonania dodatkowych badań obrazowych, takich jak RTG kręgosłupa szyjnego. Zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie szyjnym są bardzo powszechne u dorosłych, zwłaszcza po 55. roku życia, ale nie zawsze są one związane z objawami zawrotów głowy i pisków w uszach.
W przypadku podejrzenia zwężenia tętnic szyjnych, badanie dopplerowskie tętnic domózgowych może być pomocne, jednakże nie wyjaśnia ono całkowicie przyczyn dolegliwości. Natomiast holter EKG czy ambulatoryjne monitorowanie ciśnienia krwi (ABP) mogą być kluczowe, szczególnie jeśli są podejrzenia przyczyn ogólnych, takich jak zaburzenia rytmu serca lub nagłe zmiany ciśnienia krwi.
Jeśli istnieje podejrzenie choroby ośrodkowego układu nerwowego, konieczne jest wykonanie badań neuroobrazowych, aby dokładnie ocenić stan zdrowia pacjenta. W zależności od wyników pierwotnej diagnostyki, może być konieczna dalsza, bardziej szczegółowa diagnostyka.
Pisk w uszach – jak się go pozbyć?
Pisk w uszach może być uciążliwym objawem, który wymaga kompleksowego podejścia do leczenia. W przypadku pacjentów z piszczeniem o podłożu somatycznym, wybór terapii oraz specjalisty zależy głównie od diagnozy i przyczyny choroby.
Jeśli pacjent ma jednostronny szum uszny, audiolog, laryngolog lub otolaryngolog może skierować go do neurologa. Z kolei pacjenta z pulsacyjnym szumem, po wykluczeniu poważnych przyczyn, kieruje się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Potrzebujesz konsultacji z laryngologiem?
Umów wizytę stacjonarną lub telekonsultację
Najlepiej, aby pacjentem z piskami i szumami o podłożu neurofizjologicznym, a także pacjentem z nieuleczalnym szumem o podłożu somatycznym, zajmował się zespół wielu specjalistów, w tym lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, audiolog i psycholog. Różnorodne opcje terapeutyczne obejmują terapię internistyczną, medycynę komplementarną i alternatywną, interwencje psychologiczne oraz terapię dźwiękiem. Istotne jest również wprowadzenie zmian w stylu życia, takie jak:
- poprawa higieny snu,
- regularna aktywność fizyczna,
- zmiana diety.
Metody leczenia pisku w uszach
Do pierwszych kroków leczenia piszczenia w uszach należą:
- zmiana leków – często rozpoczyna się od odstawienia leków mogących wywoływać pisk i szum uszny. Często stosuje się leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe w celu opanowania zaburzeń snu lub zaburzeń psychicznych,
- opanowanie problemów ze słuchem – ocena słuchu i stosowanie aparatów słuchowych może poprawić słuch i zmniejszyć nasilenie szumu,
- leczenie dźwiękiem – terapia dźwiękiem może polegać na stosowaniu dźwięku tła lub dźwięku maskującego szum i pisk, który łagodzi doznania z nim związane. Pacjenci mogą być także uczeni wykorzystywania różnych rodzajów dźwięków w terapii,
- skierowanie do poradni zdrowia psychicznego – ważnym elementem leczenia jest wsparcie psychologiczne. Pomaga to pacjentom w identyfikowaniu i pokonywaniu barier psychologicznych utrudniających terapię. Terapia poznawczo-behawioralna może być także skutecznym narzędziem w zarządzaniu reakcjami na szum uszny.
Leczenie piszczenia w uszach wymaga holistycznego podejścia, które uwzględnia różnorodne czynniki; w tym diagnozę, przyczynę choroby oraz potrzeby psychologiczne pacjenta. Dzięki odpowiedniej terapii można poprawić jakość życia osób dotkniętych tym problemem.
