Naciągnięty mięsień – objawy, przyczyny, sposoby na ból

Naciągnięty mięsień – co to?

Mięśnie zbudowane są z włókien mięśniowych (w nazewnictwie fachowym: miofibryli). Mają one zdolność do kurczenia się i rozkurczania, dzięki czemu ciało człowieka ma możliwość wykonywania ruchów. Naciągnięty mięsień to uszkodzenie tych włókien.

Zdarza się jednak, że mięśnie zostają poddane działaniu takich sił, które przekraczają ich naturalne zdolności do adaptacji. W takiej sytuacji może dojść do zerwania włókna oraz do rozwoju stanu zapalnego w uszkodzonej tkance. Najczęściej do zerwania włókien dochodzi w miejscu łączenia mięśni ze ścięgnem (jest ono najmniej podatne na rozciąganie).

Rozróżniamy trzy stopnie uszkodzeń mięśni:

• naciągnięcie mięśnia (zerwaniu uległo mniej niż 5% włókien tworzących mięsień), 
• naderwanie mięśnia (zerwanie dotyczy więcej niż 5% włókien mięśniowych) 
• zerwania mięśnia. 

Najczęściej występujące rodzaje naciągnięć, to:

• naciągnięty mięsień łydki (odpowiadającego za zginanie stopy w stawie skokowym), 
• naciągnięty mięsień dwugłowy uda (odpowiadającego za prostowanie kolana), 
• naciągnięty mięsień czworogłowy uda (odpowiadający za zginanie kolana), 
• naciągnięty mięsień szyi (odpowiadający za ruchy głowy), 
• naciągnięcie mięśnia barku (odpowiadającego za ruchy ramienia), 
• naciągnięcie mięśni brzucha (odpowiadających za utrzymanie prawidłowej postawy ciała), 
• naciągnięty mięsień ramienia (odpowiadający na prostowanie i zginanie przedramienia), 
• naciągnięty mięsień przedramienia (odpowiadający za zginanie i prostowanie nadgarstka), 
• naciągnięty mięsień pośladkowy (odpowiadający za ruchomość stawu biodrowego), 
• naciągnięty mięsień klatki piersiowej (odpowiadający za ruchy klatki piersiowej), 
• naciągnięty mięsień pleców (odpowiadający za utrzymanie prawidłowej postawy ciała). 

Przyczyny naciągnięcia mięśnia

Do naciągnięcia mięśnia dochodzi albo w wyniku przeciążenia tkanki, albo zbyt gwałtownego ruchu. Przyczynić się do tego może: 

• intensywny wysiłek, który nie został poprzedzony odpowiednią rozgrzewką (im mniejsza temperatura mięśnia i jego ukrwienie, tym mniej jest on podatny na rozciąganie); 
• brak regularnych ćwiczeń (zwłaszcza tych rozciągających, ale również wzmacniających poszczególne partie mięśni); 

• przeciążenie podczas uprawiania sportu (zwykle przy błędach technicznych lub podczas ostrej rywalizacji); 
• działanie siły mechanicznej podczas upadku lub uderzenia. 

Jakie są objawy naciągnięcia mięśnia?

Naciągnięcie mięśnia objawia się przede wszystkim ostrym bólem uszkodzonej tkanki. Ból można opisać jako punktowy i kłujący, który nasila się podczas dotyku czy ruchu. Po czasie w miejscu naciągnięcia pojawia się opuchlizna i siniak (spowodowane krwawieniem z uszkodzonej tkanki). Efektem jest ograniczenie siły mięśni i możliwości poruszania. 

Ciekawostka: W trakcie intensywnej aktywności, gdy mięśnie są rozgrzane, ból może nie wystąpić od razu. Mogą oni nie odczuwać żadnych dolegliwości nawet do następnego dnia!

Naciągnięty mięsień – co zrobić?

Jest co najmniej kilka sposobów, by wyleczyć naciągnięte mięśnie. Warto zastosować się do następujących zaleceń:

1. Odpoczywać. Na czas regeneracji powinniśmy zrezygnować z treningów i ograniczyć ruch do minimum, a następnie stopniowo go zwiększać. 
2. Zimne okłady: uśmierzyć ból i zmniejszyć obrzęk pomogą zimne kompresy, żele i specjalne plastry. Po czasie możemy wprowadzić także ciepłe okłady. 
3. Masaż: wyszkolony fizjoterapeuta potrafi szybko zmniejszyć bolesność mięśnia i przyspieszyć jego regenerację. 
4. Bandaże i opaski elastyczne: ułatwią codzienne funkcjonowanie. 
5. Leki z ibuprofenem lub środki z zawartością arniki górskiej, które przyspieszają regenerację tkanek.  
6. Suplementacja witaminą C i kwasami omega-3.  

Jeśli po kilku dniach nie zauważysz wyraźnej poprawy, warto udać się do lekarza. Upewni się on, czy nie doszło do naderwania lub zerwania mięśnia.

Czytaj także: Medycyna sportowa – jak zadbać o zdrowie i trenować bezpiecznie? 

Domowe sposoby na naciągnięty mięsień

W przypadku łagodnego naciągnięcia mięśnia, warto zastosować domowe sposoby. Mogą one pomóc złagodzić ból i nieco przyspieszą proces gojenia tkanek.  

Oto te najbardziej skuteczne: okłady z lodu na miejsce naciągnięcia (co kilka godzin na 15-20 minut), kompresja przy użyciu elastycznego bandaża, trzymanie kończyny w górze i oszczędzanie jej podczas wysiłku oraz stosowanie maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Żeby było nam łatwiej to zapamiętać, stworzoną metodykę o nazwie RICE, która przedstawia się w ten sposób:

• Rest (odpoczynek) 
• Ice (schłodzenie) 
• Compression (kompresja) 
• Elevation (uniesienie kończyny w górę).  

Maść na naciągnięty mięsień

Do domowych sposobów radzenia sobie z naciągniętym mięśniem należy także stosowanie odpowiednich maści. Które z nich będą najbardziej skuteczne?  

Polecane są zwłaszcza te, których receptura opiera się na arnice górskiej. Roślina ta ma bowiem działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwobrzękowe.  

Dodatkowo w aptece znajdziemy również inne produkty pomocne gdy dojdzie do naciągnięcia mięśnia. Są to przede wszystkim żele, spraye i tabletki, które będą likwidować ból i obrzęk.  

Naciągnięty mięsień – często zadawane pytania

Naciągnięty mięsień: jak długo boli?

Najczęściej do naciągnięcia mięśnia dochodzi w obrębie uda lub łydki. Niezależnie jednak od miejsca wystąpienia kontuzji, ból może skutecznie utrudnić nam codzienne funkcjonowanie. Powstaje więc pytanie: ile może się utrzymywać?

Trudno dać tutaj jednoznaczną odpowiedź, ponieważ jest to zależne od indywidualnych cech organizmu. Przyjmuje się jednak, że ból powinien zacząć ustępować po mniej więcej dwóch dniach.

Naciągnięty mięsień: chłodzić czy rozgrzewać?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, przypomnijmy sobie kilka podstawowych informacji. Ciepłe okłady dobrze działają na napięte mięśnie tzn. po wysiłku i stresie, ale także przy niedyspozycji jelitowej, miesiączce i chorych zatokach. Okład powinien mieć temperaturę ok. 35-40 stopni Celsjusza i być stosowany maksymalnie przez pół godziny. Pamiętajmy, że zbyt wysoka temperatura źle wpłynie na istniejący już stan zapalny.

A co z zimnymi okładami? Dobrze je stosować na stany zapalne skóry, stłuczenia (bez widocznego krwiaka) oraz uczulenia, wysypki i poparzenia słoneczne. Niska temperatura zmniejsza przepływ krwi i obrzęk. Jeśli więc doznaliśmy lekkiej kontuzji, możemy zastosować chłodny okład. Kompres z użyciem lodu warto natomiast zastosować w przypadku ostrych stanów zapalnych: gdy dojdzie do skręcenia, złamania, wybicia palca, guza i poważnych kontuzji. Należy go przykładać przez dodatkowy materiał na kilkanaście minut.  

Uwaga! Jeśli uraz został spowodowany wysoką temperaturą, lepiej nie używać lodu, by uniknąć szoku termicznego. Podobnie jest w przypadku tych obszarów ciała, które kiedyś zostały odmrożone.

Zarówno do przygotowania ciepłych, jak i zimnych okładów na bolące mięśnie, można wykorzystać termofor z pestek wiśni.

Naciągnięty mięsień dwugłowy uda: ile przerwy?

W przypadku naciągnięcia mięśnia należy zrobić przerwę od treningów. Jak długa powinna być? To zależy od stanu zdrowia i osobistych preferencji. Zaleca się jednak odpoczynek na okres od kilku dni do nawet 2 tygodni.