REKLAMA

Drgawki (konwulsje) – rodzaje, przyczyny i objawy. Pierwsza pomoc przy drgawkach

Aktualizacja:

02 grudnia 2024

Publikacja:

03 czerwca 2021

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Drgawki, inaczej konwulsje, to gwałtowne, mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni. Najczęściej kojarzone z padaczką, choć w praktyce nie zawsze ją oznaczają. U niemowląt drgawki mogą świadczyć o wadach wrodzonych, a u małych dzieci być wynikiem gorączki. Z kolei u dorosłych drgawki mogą sugerować stwardnienie rozsiane. Możliwych przyczyn jest znacznie więcej. Jakie są rodzaje drgawek i jak udzielić pierwszej pomocy osobie, która ma napad?

189.jpg

Czym są drgawki?

Drgawkami określa się występujące niezależnie od woli i następujące szybko po sobie krótkie skurcze mięśni szkieletowych lub skurcze uogólnione, które same przemijają. Spowodowane są patologicznymi wyładowaniami neuronów w komórkach nerwowych, do których może dochodzić w całości lub części mózgu. Najczęściej trwają ok. 3 minut.

Typowy napad drgawkowy przebiega wraz z utratą świadomości (tzw. omdlenie z drgawkami), napięciem mięśni całego ciała oraz bezwładnymi ruchami kończyn i głowy.

Warto mieć świadomość, że drgawki występują nie tylko w dzień, ale też w nocy. Drgawki podczas snu nazywamy miokloniami.

Drgawki – rodzaje i objawy

Drgawki dzieli się na toniczne i kloniczne.
  • Napady toniczne – charakteryzują się nieprzerwanym napięciem mięśni, przez które chory odchyla głowę do tyłu oraz prostuje i unosi kończyny. Dodatkowe objawy to drganie powiek, zaburzenia oddechu oraz oczopląs.
  • Napady kloniczne – to skurcze mięśni o różnym natężeniu i czasie trwania, typowe dla nich jest przerywanie rozluźnieniami. Drgawki kloniczne mają ograniczony charakter, a w czasie występowania potrafią zmieniać swoją lokalizację.
  • Napady toniczno-kliniczne – dzielą się na dwie fazy. W pierwszej chory ma wyprostowane kończyny i zaciśnięte pięści, jej ciało staje się sztywne i zaczyna drgać bez zmiany pozycji, przez zaciśniętą szczękę może mieć problem z oddychaniem. W drugiej fazie wykrzywia się twarz chorego, a jego oczy zaczynają się szybko poruszać.

Drgawki – przyczyny

Przyczyny drgawek są różne. Do ich wystąpienia najczęściej przyczyniają się takie dolegliwości jak:
  • przewlekłe choroby neurologiczne (np. padaczka),
  • zaburzenia metaboliczne (np. hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe),
  • niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego,
  • urazy czaszkowo-mózgowe,
  • zatrucie (np. środkami chemicznymi, lekami, alkoholem),
  • powikłania ciąży (np. rzucawka),
  • guzy mózgu,
  • zapalenie opon mózgowych,
  • zapalenie mózgu,
  • ropień mózgu,
  • wysoka gorączka.

Diagnostyka napadów drgawkowych

Z uwagi na to, że drgawki nerwowe mogą mieć różne przyczyny, w przypadku ich wystąpienia konieczna jest pełna diagnostyka. Lekarz w pierwszej kolejności przeprowadza wywiad i badanie fizykalne. Dodatkowo rozpoznanie umożliwiają takie badania jak:
  • badanie krwi,
  • badanie neurologiczne,
  • elektroencefalografia (EEG),
  • tomografia komputerowa (TK).
Wiedza o tym, skąd biorą się drgawki kurcz, pozwala na dobór odpowiedniej do problemu formy leczenia.

Drgawki – leczenie

Leczenie drgawek sprowadza się do doraźnego podania preparatu przeciwdrgawkowego. Dalsze postępowanie zależy od przyczyny odpowiedzialnej za napady drgawkowego. Drgawki gorączkowe u dorosłych u dzieci wymagają podania środków łagodzących objawy infekcji.
Jeżeli konwulsja jest wynikiem guza lub krwiaka, konieczna może okazać się interwencja chirurgiczna.

W leczeniu drgawek chodzi o to, by zahamować występowanie napadów padaczkowych, ponieważ powtarzające się konwulsje mogą doprowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Wybór formy leczenia zależy od rodzaju napadów drgawek.

Odpowiednio dobrana kuracja u większości pacjentów przynosi zadowalające efekty. Lec-zenie padaczki jest długotrwałym procesem, który może trwać od kilku do kilkunastu lat, a w niektórych przypadkach nawet całe życie.

Pierwsza pomoc przy drgawkach

W razie zaobserwowania napadu drgawkowego u kogoś z bliskiego otoczenia należy przede wszystkim zachować spokój – większość napadów ustępuje samoistnie w ciągu kilku minut. By pomóc choremu przejść atak, powinieneś m.in.:
  • zabezpieczyć chorego przed obrażeniami (upadkiem, skaleczeniem, potłuczeniem, urazami) poprzez ułożenie go poziomo na miękkim podłożu;
  • ułożyć chorego w tzw. pozycji bezpiecznej, czyli na boku, a nie na wznak – taka pozycja zapobiega zapadaniu się języka i chroni przed zakrztuszeniem;
  • podczas napadu należy pozostawić chorego w spokoju i w żadnym wypadku nie podawać mu płynów, leków ani wkładać niczego do ust;
  • po ustąpieniu drgawek pozostać przy chorym tak długo, aż jego stan się ustabilizuje.
Jeśli jesteś przygodnym świadkiem zdarzenia lub napad drgawkowy trwa dłużej niż 10 minut, zadzwoń po pogotowie ratunkowe. Nie ma takiej konieczności, gdy wiemy, że chory jest przewlekle leczony albo napad po chwili samoistnie ustąpił.

Autor: Redakcja