Użądlenie osy – co robić? Objawy alergii, pierwsza pomoc

Użądlenie osy jest bolesne i wywołuje obrzęk w miejscu wkłucia żądła i aplikacji jadu. Żądło nie zostaje w skórze (w przeciwieństwie do użądlenia pszczoły, która je pozostawia). W większości przypadków użądlenie osy nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia, a objawy ustępują samoistnie w przeciągu kilku dni.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy dojdzie do użądlenia w okolice głowy i szyi bądź zostanie użądlona osoba uczulona na jad owadów błonkoskrzydłych. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do wstrząsu anafilaktycznego. Takie okoliczności sprawiają, że użądlenie przez osę może stać się bardzo niebezpieczne.

Użądlenie osy u dorosłego

Reakcja na użądlenie osy wygląda podobnie u dorosłego i dziecka – pojawia się wspomniany ból, pieczenie oraz obrzęk, który czasami rozprzestrzenia się szerzej w okolicy użądlenia. Atak osy na pewno nie zostanie przeoczony, ponieważ wspomniane objawy pojawiają się natychmiast po użądleniu.

Użądlenie osy u dziecka

Jeśli dziecko zostało użądlone po raz pierwszy, to przede wszystkim należy je bacznie obserwować.

Przede wszystkim zastosuj podstawowe działania po użądleniu – porady znajdziesz w dalszej części artykułu.

Zwróć uwagę, czy nie pojawiają się objawy alergii – przeczytasz o nich w kolejnych akapitach.

Jeśli dziecko traci przytomność:

1. Wezwij pogotowie.
2. Ułóż dziecko na plecach, z nogami uniesionymi ku górze.
3. Nie zostawiaj dziecka samego ani na moment do czasu przyjazdu pogotowia.

Użądlenie osy – jak wygląda ślad? Zdjęcia

Objawy alergii na jad osy

U osób uczulonych na jad osy mogą się pojawić objawy o różnym charakterze i nasileniu. Rozróżnia się 4 stopnie reakcji alergicznej:

1. Stopień I – świąd skóry, zaczerwienienie, pokrzywka – występujące nawet na całym ciele.
2. Stopień II – wszystkie powyższe objawy oraz wymioty i/lub biegunka.
3. Stopień III – wszystkie powyższe objawy oraz uczucie duszności, problemy z oddychaniem.
4. Stopień IV – wszystkie powyższe objawy oraz dolegliwości ze strony układu krążenia (skoki ciśnienia, kołatanie serca, omdlenie, objawy wstrząsu anafilaktycznego)

Dowiedz się więcej: Wstrząs anafilaktyczny – objawy. Co to jest anafilaksja i reakcja anafilaktyczna?

Warto wiedzieć, że w przypadku występowania tzw. zespołu α-gal będącego efektem ukąszenia przez kleszcza, może równolegle rozwinąć się uczulenie na jad osy. Badania dowodzą możliwej reakcji krzyżowej pomiędzy jadem osy a białkami kleszczy.

Czytaj także: Kleszcze a borelioza – jak nie przegapić ukłucia i zapobiec infekcji?

Użądlenie osy – kiedy jest potrzebna pomoc lekarska?

W większości przypadków użądlenie osy nie jest groźne. Warto jednak wiedzieć, kiedy należy zgłosić się do lekarza oraz gdy niezbędny jest kontakt z numerem alarmowym:

• jeżeli objawy po użądleniu obejmują jedynie miejscowy ból i obrzęk, a ich natężenie sukcesywnie spada aż do całkowitego ustąpienia w ciągu kilku dni – nie jest potrzebna pomoc lekarska,
• jeżeli występują objawy alergiczne I stopnia – skontaktuj się ze swoim lekarzem POZ,
• jeżeli doszło do użądlenia wewnątrz jamy ustnej czy w okolice gardła i/lub wystąpiła reakcja alergiczna II, III lub IV stopnia – zadzwoń na pogotowie ratunkowe.

Co na użądlenie osy – jak łagodzić objawy?

1. Jak najszybciej należy przemyć miejsce użądlenia płynem odkażającym rany.
2. Następnie warto przyłożyć zimny okład do opuchniętego miejsca – np. lód zawinięty w ręcznik.
3. W przypadku większego obrzęku można od razu posmarować miejsce maścią o działaniu antyhistaminowym. Lek antyhistaminowy można także przyjąć doustnie.

W aptekach są dostępne bez recepty preparaty łagodzące objawy ukąszeń i użądleń owadów. Działają przeciwbólowo, przeciwświądowo i redukują opuchliznę oraz przyspieszają gojenie.

Sprawdź: Preparaty po ukąszeniach i użądleniach owadów

Miejsca użądlenia nie wolno drapać, może bowiem dojść do nadkażenia bakteryjnego (jednak po użądleniu przez osę nadkażenia bakteryjne są stosunkowo rzadkie).

Użądlenie osy – co robić? Pierwsza pomoc

W przypadku użądlenia osoby uczulonej należy jak najszybciej wezwać pogotowie lub udać się na oddział ratunkowy szpitala – w zależności od nasilenia objawów.

Osoby, które wiedzą, że mają alergię na jad owadów i korzystają z zabezpieczenia w postaci zastrzyku adrenaliny lub doraźnych leków antyhistaminowych – koniecznie powinny zawsze mieć preparat ze sobą.

Jeśli uczulony prosi o ich podanie, to należy mu pomóc. Nie wolno podawać leków doustnych osobom nieprzytomnym.

Sprawdź: Pakiet badań ALERGIA

Użądlenie osy – czy może zabić?

Na ogół użądlenie osy powoduje mniejsze reakcje organizmu niż użądlenie pszczoły. U osób uczulonych jad osy może jednak wywołać wstrząs anafilaktyczny, utratę przytomności, a nawet problemy z sercem.

Jeśli nie zostanie to zauważone, przy próbie jedzenia czy napicia się może dojść do użądlenia w obrębie jamy ustnej lub wewnątrz niej. Pojawiający się po użądleniu obrzęk gardła może utrudnić oddychanie i stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia.

Zapobieganie użądleniu przez osy

Całkowite wykluczenie ryzyka użądlenia przez osę jest niemożliwe. Warto jednak pamiętać o tym, co je minimalizuje:

1. Zawsze sprawdzaj, czy w pozostawionym soku lub innym napoju nie ma owada.
2. Unikaj mocnych perfum – intensywne zapachy przyciągają owady.
3. Przechowuj jedzenie w szczelnie zamkniętych pojemnikach.
4. Nie zbliżaj się do gniazd os.
5. Nie atakuj owadów – mogą się poczuć zagrożone.
6. Jeśli blisko Ciebie pojawi się osa, zachowaj spokój – nie wykonuj gwałtownych ruchów, nie machaj, nie przeganiaj odsłoniętą ręką.

Ugryzienie pająka – jak wygląda i jakie są objawy? Zdjęcia