Kiedy mówimy o zakażeniu rany?
Przerwanie ciągłości skóry, a więc nawet niewielkie skaleczenie czy otarcie, wiąże się z ryzykiem powstania stanu zapalnego. Do zakażenia rany doprowadzają zazwyczaj drobnoustroje bytujące na przedmiocie będącym przyczyną jej powstania (np. gwóźdź, szkło, nóż) lub znajdujące się w środowisku, w którym doszło do skaleczenia (gleba, woda, powietrze). W niektórych przypadkach za powstanie zakażeń odpowiadają drobnoustroje stanowiące mikrobiotę skóry.
Każde skaleczenie wiąże się z zagrożeniem wywiązania się z niego infekcji, jednak przy dużych, głębokich ranach istnieje duże ryzyko powstania uogólnionych zakażeń (np. sepsy), stanowiących zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.
Czytaj także: Larwy w ciele człowieka? Muszyca – choroba, która rozwija się w ranach
Przyczyny zakażenia rany
Bezpośrednią przyczyną zakażenia rany jest dostanie się drobnoustrojów do wewnętrznych warstw skóry lub błon śluzowych. Do infekcji mogą doprowadzić zarówno drobnoustroje znajdujące się na przedmiocie, który doprowadził do przerwania ciągłości skóry, jak i ich obecność w środowisku, w którym do tego zdarzenia doszło.
Niebezpieczne może okazać się też przedostanie się drobnoustrojów naturalnie występujących na skórze w jej głębsze warstwy. Czasem dochodzi również do zakażeń po zabiegach operacyjnych (np. zakażenie rany po cesarskim cięciu). Infekcje najczęściej wywołuje zakażenie rany gronkowcem lub paciorkowcem; odpowiedzialne za wywołanie zakażenia mogą być także niektóre obecne w środowisku grzyby.
Jak rozpoznać zakażenie rany?
Bez względu na to, czy dolegliwości dotyczą zakażenia rany po operacji (zwykle jest to rana zakażona gronkowcem), urazie czy po oparzeniu, objawy przeważnie wiążą się z:
- zaczerwienieniem skóry wokół rany;
- pieczeniem;
- wrażeniem pulsowania;
- swędzeniem;
- powiększającym się obrzękiem;
- bólem (szczególnie przy dotyku rany lub jej okolicy);
- sączeniem się ropy;
- nieprzyjemnym zapachem z rany (w zaawansowanych stanach);
- ogólnymi dolegliwościami związanymi z obecnością stanu zapalnego (podwyższona temperatura ciała, powiększenie węzłów chłonnych).
Zakażenie rany – leczenie
Nawet niewielki stan zapalny powstający po otarciu skóry czy zakażenie rany oparzeniowej może wymagać zastosowania maści z antybiotykiem, ponieważ tego rodzaju infekcje znacznie wydłużają proces gojenia. Z tego powodu w razie pojawienia się obrzęku, zaczerwienienia, bólu czy ropnego wysięku warto skonsultować się z lekarzem. W przypadku zaobserwowania objawów zakażenia rany pooperacyjnej, zakażenia rany krocza po porodzie czy zakażenia rany u dziecka zaleca się jednak pilną konsultację ze specjalistą.
Jak wyleczyć zakażenie rany?
Stany zapalne w obrębie ran pooperacyjnych czy poporodowych zwykle wymagają zastosowania antybiotykoterapii doustnej lub też dożylnej. Zastosowanie takiej formy podania antybiotyku na zakażenie rany pooperacyjnej jest konieczne nie tylko ze względu na jej zakres, głębokość i rodzaj, ale przede wszystkim z uwagi na zagrożenie powstania uogólnionego stanu zapalnego, któremu trzeba przeciwdziałać. Dodatkowe ryzyko wywiązania się ogólnego zakażenia krwi od rany wynika z osłabienia pacjentów w czasie pooperacyjnej rekonwalescencji.
Czytaj także: Czym jest srebro koloidalne? Zastosowanie i właściwości
Przeciwdziałanie – jak zapobiegać zakażeniu rany?
Aby ograniczyć ryzyko wywiązania się infekcji, należy odpowiednio zabezpieczyć skaleczoną skórę lub przestrzegać zasad higieny rany pooperacyjnej. Zasady postępowania powinny zostać pacjentowi przekazane przez lekarza; zazwyczaj dokładny opis znajduje się na wypisie ze szpitala.
W przypadku uszkodzeń skóry powstałych w wyniku urazów (również oparzeń, zwłaszcza stanów po pęknięciu pęcherza) skaleczone miejsce i okolice należy dokładnie przemyć wodą z mydłem, a następnie odkazić środkiem antyseptycznym i założyć na ranę opatrunek. Plastry lub bandaże należy regularnie zmieniać, a przy każdej zmianie opatrunku przemywać ranę środkiem antyseptycznym za pomocą jałowego gazika. W aptekach dostępne są plastry zawierające związki zmniejszające ryzyko powstania zakażenia rany, np. jony srebra.
W przypadku głębokich skaleczeń, zwłaszcza tych zanieczyszczonych (powstałych w zbiornikach wodnych, zabrudzonych ziemią, odchodami zwierzęcymi lub będącymi wynikiem pogryzienia przez zwierzęta) zaleca się konsultację lekarską; być może lekarz zdecyduje o konieczności podania szczepionki przeciwko tężcowi. Dzieci w Polsce objęte są programem obowiązkowego szczepienia przeciwko tej chorobie, jednak u osób dorosłych ochrona przed tą chorobą może nie być wystarczająca.
Autor: Redakcja
