Skoki ciśnienia – przyczyny, objawy, postępowanie

Prawidłowe ciśnienie – wartości

Prawidłowe ciśnienie znajduje się na poziomie 120/80, w tym:

• skurczowe w przedziale 110–140 mmHg,
• rozkurczowe w przedziale 70–90 mmHg.

Jeśli stwierdza się stałe przekroczenie tych wartości, możemy mówić o nadciśnieniu, natomiast w sytuacji, gdy wartości są niższe – o niedociśnieniu.

Skoki ciśnienia – przyczyny

Jakie są najczęstsze przyczyny skoków ciśnienia? Skoki ciśnienia najczęściej są związane z takimi czynnikami, jak:

• stres,
• pobudzenie emocjonalne,
• napad lęku, nerwica,
• wysiłek fizyczny,
• zmiana ciśnienia atmosferycznego,
• przyjmowanie produktów podnoszących ciśnienie (niektóre leki, kawa, alkohol, papierosy),
• wahania poziomu hormonów, np. w wyniku ciąży lub menopauzy,
• występowanie schorzeń takich jak niedoczynność lub nadczynność tarczycy, choroby nerek, problemy endokrynologiczne, zespół Cushinga, zaburzenia rytmu serca, zwężenie cieśni aorty, guz nadnerczy.

Skokami ciśnienia, obok bólu z tyłu głowy i pleców, objawia się tzw. zespół kręgowo-podstawny – skoki ciśnienia od kręgosłupa mają związek ze zwyrodnieniem kręgosłupa szyjnego.

W niektórych przypadkach nie można zidentyfikować przyczyn skoków ciśnienia – np. skoki ciśnienia w nocy mogą być objawem nadciśnienia pierwotnego, czyli występującego bez określonej przyczyny. 

Skoki ciśnienia – objawy

Poza nieprawidłowymi wartościami wskazywanymi przez ciśnieniomierz, objawy charakterystyczne dla skoków ciśnienia to:

• zaczerwienienie twarzy,
• kołatanie serca,
• ból głowy – zwłaszcza rano,
• zawroty głowy,
• duszności,
• problemy ze snem,
• uczucie zmęczenia,
• zwiększona potliwość,
• drżenie rąk,
• stany lękowe związane z obawą o własne życie,
• ból oczu i pogorszona ostrość widzenia,
• nieadekwatne odczucia termiczne.

Nagły skok ciśnienia – pierwsza pomoc

Skoki ciśnienia mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia. O szczególnie niebezpiecznej sytuacji można mówić, gdy różnica między ciśnieniem wyjściowym a osiągniętym przez pacjenta wynosi kilkadziesiąt mmHg. Jak obniżyć nagły skok ciśnienia? Najczęściej wystarczy podanie leku obniżającego ciśnienie, wyciszenie się. W stanach pilnych konieczne może być wezwanie karetki pogotowia i obserwacja pacjenta w szpitalu.

Skoki ciśnienia – jakie badania?

Postępowanie w przypadku skoków ciśnienia powinno być zależne od przyczyn problemu. Pierwszym krokiem powinno być umówienie wizyty u lekarza rodzinnego. Konieczna może być także konsultacja z kardiologiem.



Badaniem podstawowym przy skokach ciśnienia jest regularne sprawdzanie jego wartości w warunkach domowych za pomocą dobrego ciśnieniomierza. Ciśnienie zbada również lekarz w gabinecie. Jeżeli w tym akurat momencie nie zaobserwuje niepokojących wahnięć, zasadny może być pomiar ciśnienia za pomocą urządzenia monitorującego jego wartość przez 24 godziny.

Ponadto lekarz najprawdopodobniej zleci dodatkowe badania, takie jak:

• morfologia krwi,
• badanie biochemiczne krwi,
• badanie moczu,
• RTG klatki piersiowej,
• EKG,
• badanie dna oka.

Lekarz może uznać, że potrzebne są jeszcze inne badania.

Zapobieganie skokom ciśnienia

Profilaktyka skoków ciśnienia polega na:

• aktywności fizycznej dostosowanej do stanu zdrowia,
• utrzymywaniu prawidłowej masy ciała,
• rzuceniu palenia,
• ograniczeniu w diecie cukrów prostych oraz tłuszczów zwierzęcych.

To zalecenia dokładnie takie, jak w profilaktyce nadciśnienia. 

Autor: Redakcja