Zespół Cushinga jest spowodowany nadprodukcją kortyzolu w nadnerczach lub hormonu kortykotropowego ACTH w przysadce mózgowej. Za nadmiar tego hormonu w organizmie odpowiada guz usytuowany w jednej z tych lokalizacji lub – rzadziej – w innych narządach, np. oskrzelach. W takim przypadku mówimy o wariancie endogennym zespołu Cushinga. Przyczyną odmiany egzogennej zespołu Cushinga jest z kolei przyjmowanie leków glikokortykosteroidowych, potocznie określanych sterydami.
Objawy zespołu Cushinga
Rozpoznanie zespołu Cushinga wymaga przeprowadzenia badań laboratoryjnych i obrazowych, ponieważ objawy z nim związane nie są na tyle charakterystyczne, by na ich podstawie stawiać diagnozę. Do objawów zespołu Cushinga zaliczamy przede wszystkim:
- otyłość ograniczoną do centralnej i górnej części ciała – brzuch, tułów, okolice nad obojczykami, pucułowata twarz, masywny kark (tzw. bawoli);
- osłabienie mięśni nóg i zaniki mięśniowe (głównie ramion i ud) oraz mniejszą tolerancję wysiłku;
- sine rozstępy na skórze, która dodatkowo staje się wiotka i ścieńczała oraz podatna na siniaki;
- większą podatność na infekcje;
- obniżone libido;
- zaburzenia miesiączkowania;
- problemy z cerą;
- zwiększony apetyt;
- nadmierne owłosienie u kobiet w miejscach zależnych od androgenów – hormonów męskich.
Zespół Cushinga sprzyja rozwojowi cukrzycy i nadciśnienia tętniczego.
Do jakiego lekarza z zespołem Cushinga?
Pacjent podejrzewający zespół Cushinga powinien zgłosić się do internisty, który następnie skieruje go do endokrynologa.
Diagnostyka zespołu Cushinga
Jakie badania diagnostyczne należy wykonać, by rozpoznać zespół Cushinga? To przede wszystkim:
- określenie poziomu kortyzolu w moczu, krwi i ślinie, test hamowania deksametazonem;
- jeśli poziom kortyzolu będzie podwyższony – tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny nadnerczy;
- rezonans magnetyczny przysadki;
- tomografia klatki piersiowej i brzucha;
- USG tarczycy;
- badania radioizotopowe.
Jak leczyć zespół Cushinga?
Czy można wyleczyć zespół Cushinga? Jeżeli zespół Cushinga spowodowany jest guzem nadnercza, konieczne będzie operacyjne usunięcie całego nadnercza. Pacjent po usunięciu nadnercza do końca życia będzie musiał przyjmować hormony nadnerczowe.
W sytuacji gdy za wystąpienie zespołu Cushinga odpowiada guz przysadki, usuwa się z niej guza. U pacjentów po operacyjnym usunięciu guza stosuje się radioterapię i farmakoterapię. Te metody leczenia wdraża się również u chorych, którzy z różnych powodów nie zostają poddani leczeniu operacyjnemu. Kontrolę nad stanem zdrowia pacjenta po zakończeniu leczenia powinien sprawować endokrynolog.
