Dzień Służby Zdrowia 2026. Kto dba o nasze zdrowie i z jakiej pomocy warto korzystać na co dzień?

Kim są pracownicy służby zdrowia?

Dzień Służby Zdrowia to dobra okazja, by spojrzeć szerzej na osoby, które każdego dnia uczestniczą w opiece nad pacjentami. Do tej grupy należą nie tylko lekarze różnych specjalności, ale też pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni czy fizjoterapeuci.

Lekarz POZ – jakie ma możliwości?

Lekarz POZ, nazywany także lekarzem rodzinnym, to dla wielu pacjentów najważniejszy przewodnik po systemie ochrony zdrowia. Udziela porad w przypadku najczęstszych problemów zdrowotnych, prowadzi pacjentów z chorobami przewlekłymi, interpretuje wyniki badań, wystawia recepty i decyduje o dalszej diagnostyce lub konsultacji specjalistycznej.

Internista może też m.in. rozpoznawać i leczyć częste infekcje oraz wiele schorzeń przewlekłych czy kierować na badania laboratoryjne i wybrane badania diagnostyczne. Można go wybrać, składając odpowiednią deklarację POZ.

Czym jest POZ, czyli podstawowa opieka zdrowotna?

Podstawowa opieka zdrowotna to fundament publicznego systemu ochrony zdrowia. Obejmuje świadczenia udzielane najbliżej miejsca zamieszkania pacjenta i odpowiada za pierwszy kontakt z systemem, podstawową diagnostykę, leczenie najczęstszych schorzeń oraz opiekę nad osobami z chorobami przewlekłymi.

W ramach POZ pacjent ma dostęp przede wszystkim do:

• lekarza;
• pielęgniarki;
• położnej;
• profilaktyki, szczepień i wybranych badań diagnostycznych.

Rola lekarza rodzinnego i lekarzy POZ

Rola lekarza rodzinnego nie ogranicza się do wypisania recepty na antybiotyk czy zwolnienia lekarskiego – to specjalista, który zna historię chorób pacjenta.

Internista może szybciej wychwycić sygnały ostrzegawcze, takie jak wzrost ciśnienia tętniczego czy nawracające infekcje. W wielu przypadkach szybka reakcja internisty (lekarza rodzinnego) ma znaczenie dla dalszego rokowania.

Na jakie badania kieruje lekarz POZ?

Zakres badań internisty obejmuje przede wszystkim podstawową diagnostykę laboratoryjną i część badań obrazowych lub czynnościowych, jeśli są one uzasadnione stanem pacjenta. Lekarz POZ zleca m.in. na morfologię krwi lub badania ogólne moczu, a także interpretuje ich wyniki w szerszym kontekście. 

Program Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej

Coraz istotniejsze znaczenie w systemie ma profilaktyka, czyli wykrywanie zagrożeń zdrowotnych zanim pojawią się poważne objawy. Jednym z narzędzi wspierających takie podejście jest Program Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej, który ma pomóc w ocenie ryzyka zdrowotnego i zachęcać pacjentów do regularnych badań.

Dzień Służby Zdrowia to także dzień profilaktyki

Dzień Służby Zdrowia to znakomity moment, by przypomnieć, że nowoczesna medycyna nie polega wyłącznie na leczeniu, ale przede wszystkim na zapobieganiu. Co to oznacza w praktyce? 

Jednym z ważnych obszarów jest  profilaktyki chorób układu krążenia (CHUK) na NFZ. Nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, nadwaga, palenie tytoniu i brak aktywności fizycznej to czynniki, które zwiększają ryzyko zawału serca czy udaru mózgu. 

Równie istotna jest profilaktyka onkologiczna. W przypadku raka piersi ogromne znaczenie ma wykonywanie badań przesiewowych zgodnie z zaleceniami dla danej grupy wiekowej. Warto skorzystać z programu profilaktyki raka piersi w ramach NFZ!

Ważnym filarem profilaktyki zdrowotnej są także szczepienia. Powszechny program szczepień przeciw HPV ma znaczenie w zapobieganiu zakażeniom wirusem brodawczaka ludzkiego, który może prowadzić do rozwoju niektórych nowotworów, w tym raka szyjki macicy. 

Do podstawowych badań, które warto wykonywać zależnie od wskazań, należy również spirometria. To nieinwazyjne badanie oceniające czynność płuc, przydatne m.in. u osób z przewlekłym kaszlem.

Nie należy też lekceważyć kontroli narządu wzroku. Badanie wzroku warto wykonać nie tylko wtedy, gdy pogarsza się ostrość widzenia, ale również przy bólach głowy.

Co jeszcze mieć na uwadze? Oznaczenie poziomu cukru we krwi pozostaje jednym z podstawowych badań przesiewowych. Nieprawidłowy wynik może wskazywać na stan przedcukrzycowy lub cukrzycę.

Choć 10 kwietnia jest przede wszystkim okazją do docenienia pracy osób zatrudnionych w ochronie zdrowia, dla pacjentów może być również impulsem do zadbania o siebie.