Jak często badać wzrok?
Dorośli powinni wykonywać badanie wzroku minimum co 2 lata, aby kontrolować jakość wzroku. Po 40. roku życia, kiedy wzrasta ryzyko jaskry, badanie okulistyczne należy wykonywać raz w roku. Choroby wzroku często rozwijają się bezobjawowo, dlatego warto je wcześnie wykryć. W przypadku osób z wadą wzroku badanie powinno być wykonywane raz na rok, u dzieci nawet częściej.
Te zalecenia dotyczą jednak osób zdrowych. W grupach ryzyka częstotliwość badania wzroku może wzrosnąć. U chorych na cukrzycę istnieje duże ryzyko zaćmy oraz jaskry, ponieważ wysoki poziom glukozy we krwi wpływa na naczynia krwionośne na przykład w gałce ocznej. W grupie ryzyka znajdują się również chorzy na choroby reumatyczne, nowotwory czy choroby układu nerwowego.
Jak wygląda badanie wzroku?
Podstawowe badanie wzroku polega na sprawdzeniu ostrości widzenia w zależności od tego, w jakiej odległości znajduje się obiekt. Do tego badania wykorzystuje się dobrze znane każdemu tablice Snellena, na których znajdują się litery i cyfry o różnej wielkości. Zwykle po 40. roku życia większość osób potrzebuje tak zwanych okularów do czytania, ponieważ zdolność widzenia z bliska się pogarsza.
W przypadku badania do dali na tablicy mamy 11 rzędów znaków, a każdy kolejny rząd zawiera coraz mniejsze znaki. Z kolei w badaniu do bliży na tablicy znajdują się krótkie akapity tekstu. Badanie to zawsze wykonuje się oddzielnie na każde oko. Jedno oko zasłaniamy kartką bądź dłonią, jednak powinno być ono otwarte. Następnie lekarz powinien zbadać dno oka, oczodoły, gałki oczne, a także pole widzenia, widzenie barw oraz przedni i tylny odcinek oka.
Komputerowe badanie wzroku
Komputerowe badanie wzroku polega na ocenie krzywizny rogówki oka, co pomaga w określeniu wady sferycznej oraz astygmatyzmu. Badanie nie jest jednak do końca dokładne i zawsze wymaga potwierdzenia innymi metodami, na przykład za pomocą tablic Snellena. Jest to spowodowane tym, że podczas badania komputerowego nie używamy mięśni gałki ocznej.
Badanie ciśnienia wewnątrz oka
Pomiar ciśnienia w gałce ocznej wykonuje się za pomocą tonometru. Badanie to powinno być wykonywane na każdej wizycie okulistycznej. Jest to szczególnie ważne, ponieważ zbyt wysokie ciśnienie może świadczyć o rozwoju na przykład jaskry bądź o nadciśnieniu ocznym. Badanie polega na tym, że urządzenie wypuszcza powietrze, które uderza w rogówkę, powodując jej odkształcenie. Wysokie ciśnienie wewnątrz oka powoduje trudniejsze odkształcanie rogówki.
Całościowe badanie oka
Badanie całego oka pozwala na ocenę przedniej i tylnej części oka za pomocą biomikroskopu, czyli tak zwanej lampy szczelinowej. Okulista ocenia rogówkę oraz soczewkę oka, a następnie może zbadać również dno oka, dzięki czemu jest w stanie ocenić siatkówkę oka. Po rozszerzeniu źrenic za pomocą kropli lekarz może oszacować stan całej siatkówki aż po nerw wzrokowy, który składa się z włókien nerwowych siatkówki.
Dodatkowe badania wzroku
W niektórych przypadkach oprócz podstawowych badań niezbędne są również badania dodatkowe, szczególnie w sytuacji występowania jaskry w rodzinie lub kiedy lekarz zaobserwuje u pacjenta wysokie ciśnienie w gałce ocznej bądź zmiany w nerwie wzrokowym. Dodatkowe badania wzroku obejmują:
- Badanie pola widzenia – polega na patrzeniu w punkt świetlny o zmieniającym się natężeniu. Pozwala na ocenę czułości nerwu wzrokowego. Osłabiony nerw wzrokowy sprawi, że pacjent będzie widział jedynie światło o dużym natężeniu.
- Ultraszerokokątne badanie dna oka – pozwala zrobić zdjęcie siatkówki w zakresie nawet 200 stopni, od początku siatkówki aż po nerw wzrokowy.
- Badanie obrazowe oka – wykonywane głównie w przypadku podejrzenia zwyrodnienia plamki, jaskry, zmian cukrzycowych czy nowotworu.
- USG – pozwala na ocenę oczodołu, w przypadku gdy z powodu na przykład zaćmy lekarz nie może wykorzystać lampy szczelinowej do badania.
Optyk czy okulista? Gdzie badać wzrok?
Badanie u optyka czy optometrysty w salonach, które możemy znaleźć na przykład w galeriach handlowych, zawiera tylko podstawowe badanie refraktometrem automatycznym oraz badanie wzroku przy pomocy tablicy Snellena.
Tylko u lekarza okulisty wykonamy rozszerzone badania, a specjalista będzie w stanie zdiagnozować choroby narządu wzroku. Okulista jest w stanie wykonać badanie dna oka i gałki ocznej oraz badanie pola widzenia. Zwykle przed badaniem zostaną nam podane krople hamujące akomodację. Powodują one rozszerzenie źrenic, co ułatwia procedurę.
