Endoproteza biodra – kiedy jest wskazana?

Endoproteza biodra – na czym polega?

Endoproteza biodra to inaczej sztuczna proteza stawu. Zastępuje funkcje naturalnych chrząstek i kości biodrowych, które pod wpływem różnych schorzeń nie mogą spełniać swoich zadań. Umożliwia sprawne funkcjonowanie i chroni przed nieodwracalną dysfunkcją stawu. Zmiany zwyrodnieniowe (najczęstsze wskazanie do endoprotezy) mogą doprowadzić do zablokowania stawu i uniemożliwić poruszanie nim lub mocno je utrudnić.

Endoproteza biodra – kiedy się ją wykonuje? Wskazania do zabiegu

Ta forma leczenia zalecana jest w każdej sytuacji, w której staw biodrowy nie funkcjonuje prawidłowo, czyli:

• obecny jest silny i utrzymujący się ból – pojawia się zarówno podczas aktywności jak i w spoczynku,
• jest znacznie ograniczona ruchomość stawu biodrowego, pojawia się sztywność i coraz większe trudności z wykonywaniem ruchów.

Najczęstszymi przyczynami prowadzącymi do takich uszkodzeń w obrębie stawu są:

• choroba zwyrodnieniowa,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• martwica kości, wchodzących w skład stawu biodrowego,
• skutki złamań i zwichnięć w stawie biodrowym,
• nowotwór kości.

Wszczepienie implantów szczególnie zaleca się, gdy rehabilitacja i zabiegi fizjoterapeutyczne nie przynoszą żadnych efektów. Zaimplementowanie protezy łagodzi ból i przywraca sprawność stawu.

Endoproteza biodra – jak wygląda zabieg?

Endoproteza biodra polega na usunięciu uszkodzonych tkanek stawu biodrowego i wstawieniu w ich miejsce sztucznych implantów. Sam zabieg trwa średnio 2 godziny, jednak czas ten zależny jest od poziomu uszkodzenia stawu i ilości fragmentów koniecznych do zastąpienia implantem.

Ostatnim etapem jest rekonstrukcja tkanek miękkich oraz założenie szwów i opatrunku.

Zabieg wszczepienia endoprotezy biodra jest bezpieczny, a ryzyko powikłań – niskie. Głównie są to:

• infekcje,
• zesztywnienie stawu,
• ryzyko jego zwichnięcia/złamania.

Po zabiegu konieczna jest odpowiednia rehabilitacja, aby m.in. uniknąć zakrzepicy i zadbać o jak najlepszą sprawność endoprotezy.

Endoproteza biodra – jak wygląda diagnoza?

Kwalifikacja na zabieg wszczepienia endoprotezy rozpoczyna się od dokładnego wywiadu lekarskiego. Następnie specjalista kieruje na badania diagnozujące, np. RTG stawu biodrowego.

Badanie to umożliwia m.in. ocenę zmian w obrębie stawu. Szczegółowa diagnoza ma znaczenie nie tylko w samej kwalifikacji na zabieg, ale pomaga również dobrać odpowiedni rodzaj endoprotezy. Zależne jest to m.in. od:

• wieku pacjenta,
• kondycji jego kości.

Przed samą operacją lekarz może zlecić badania dodatkowe, np. EKG, morfologię.

Endoproteza biodra – rehabilitacja

Po zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra kluczową rolę odgrywa rehabilitacja. Pomaga ona:

• uniknąć zakrzepicy pooperacyjnej,
• w zaadaptowaniu się protezy i przywróceniu sprawności stawu.

Rehabilitację warto rozpocząć jeszcze przed samym zabiegiem. Przede wszystkim powinna ona opierać się na dwóch filarach.

1. Nauce chodzenia o kulach – dzięki temu będzie łatwiej się poruszać po zabiegu.
2. Nauce ćwiczeń usprawniających staw, które zaleca się po wszczepieniu endoprotezy. Dzięki wcześniejszemu przygotowaniu szybciej będzie można odzyskać sprawność po operacji.

Rehabilitację pooperacyjną rozpoczyna się jeszcze przed wstaniem z łóżka. Polega ona na wykonywaniu prostych ruchów nogą, bez angażowania stawu biodrowego. Kolejnym etapem jest nauka wstawania i wykonywanie łatwych ćwiczeń.

Ostatnim krokiem jest nauka chodzenia i praca nad płynnością ruchów oraz mobilizacją stawu w różnych pozycjach. Po wypisaniu do domu pacjent najczęściej musi poruszać się o kulach i stopniowo zwiększać zakres oraz trudność ruchów (np. wchodzenie pod górkę).

Rehabilitacja po zabiegu może trwać kilka miesięcy. Jest jednak kluczowa w osiągnięciu jak najlepszej sprawności stawu.

Endoproteza biodra – który lekarz?

Urazy i schorzenia stawu biodrowego to dolegliwość, którą warto skonsultować przede wszystkim z ortopedą. Zdecyduje on, czy endoproteza biodra w danym momencie jest konieczna, czy wystarczającym wsparciem może być sama rehabilitacja.

Ze względu na rolę jaką odgrywają odpowiednie ćwiczenia, zarówno w leczeniu choroby zwyrodnieniowej jak i w samym zabiegu endoprotezy, konieczna jest również wizyta u fizjoterapeuty – dopasuje on plan rehabilitacji. Jeśli podejrzewamy, że ból stawu biodrowego wynika z choroby reumatoidalnej, to warto w pierwszej kolejności wybrać się do reumatologa.

Autor: Redakcja