Komórka NK – co to jest?
Komórki NK wchodzą w skład układu odpornościowego, mają naturalne właściwości cytotoksyczne. Co to oznacza? Cytotoksycznością nazywamy zdolność do niszczenia innych komórek organizmu. Komórki NK (inna nazwa to limfocyty NK) to swego rodzaju „naturalni zabójcy” – skrót ich nazwy pochodzi bowiem z języka angielskiego od określenia natural killer. Zgodnie z mianownictwem immunologicznym są one zaliczane do tak zwanych nieswoistych komórek limfoidalnych, czyli komórek podobnych do limfocytów, które nie zawierają jednak charakterystycznych dla nich receptorów.Warto jeszcze wspomnieć, że typowa komórka NK wywodzi się ze szpiku kostnego – właśnie tam znajdują się jej komórki prekursowe. Co więcej, komórki NK nie są jednorodną grupą komórek, znanych jest bowiem wiele ich subpopulacji.
Funkcje komórek NK
Najważniejsze znane w immunologii funkcje komórek NK to:- udział w nadzorze immunologicznym organizmu – nadzór ten polega na tym, że komórki nowotworowe pojawiające się w organizmie mogą być kontrolowane i niszczone przez komórki układu odpornościowego, w tym komórki NK, co zapobiega rozwojowi nowotworu;
- udział w pierwszych etapach odporności nieswoistej – mianem odporności nieswoistej nazywamy odporność skierowaną przeciwko różnym antygenom (odporność niewybiórczą), przykładem odporności nieswoistej są nasze błony śluzowe i skóra, które chronią nasz organizm przed wieloma drobnoustrojami;
- udział w niszczeniu nieprawidłowych komórek – takich jak komórki uszkodzone, zainfekowane przez wirusy lub bakterie, a także komórki nowotworowe.
Co odpowiada za potencjał niszczący komórki NK?
Komórki NK zawierają w swojej cytoplazmie specjalne białka (takie jak na przykład perforyna), które są wyrzucane poza komórkę NK i odpowiadają za niszczenie komórki docelowej, na przykład komórki zainfekowanej przez bakterie czy komórki nowotworowej. Co więcej, komórki NK mogą indukować w docelowej komórce apoptozę, czyli tak zwaną jej zaprogramowaną śmierć.Badanie komórek NK
Wiele laboratoriów umożliwia obecnie oznaczenie ilości komórek NK. Badanie komórek NK jest wskazane przede wszystkim przy podejrzeniu zaburzeń odporności oraz w diagnostyce niepłodności i poronień. Zauważono bowiem, że poziom komórek NK rośnie w stanach związanych z poronieniami nawykowymi. Poronieniem nawykowym nazywamy sytuację, gdy u danej kobiety mamy do czynienia z przynajmniej trzema następującymi po sobie stratami ciąży. Dla przypomnienia, mianem poronienia określamy utratę ciąży przed 22. tygodniem.Komórki NK – normy laboratoryjne
Badanie poziomu komórek NK odbywa się zazwyczaj łącznie z oceną innych elementów układu odpornościowego, co wpisuje się w tak zwany panel subpopulacji limfocytów. Uznaje się, że komórki NK stanowią od 5% do 15% limfocytów. Należy jednak podkreślić, że pełna ocena immunologiczna wymaga oznaczenia nie tylko komórek NK, lecz także innych składowych immunologicznych, by w pełni stwierdzić, czy mamy do czynienia na przykład z niedoborem odporności.W którym dniu cyklu należy oznaczyć komórki NK?
W tym miejscu warto wspomnieć, że najlepszym momentem na oznaczenie komórek NK jest druga faza cyklu. Oznaczenie w tym czasie pozwoli na uzyskanie wiarygodnych i wartościowych wyników. Należy o tym pamiętać, gdy oznaczamy komórki NK w celu diagnostyki niepowodzeń położniczych.Cena badania komórek NK
Jak zostało już wspomniane wcześniej, zazwyczaj nie ocenia się wyłącznie liczby komórek NK, ponieważ takie izolowane oznaczenie nie będzie mieć dużej wartości diagnostycznej i nie powoli lekarzowi na zdiagnozowanie konkretnego schorzenia. Wykonanie całego panelu subpopulacji limfocytów kosztuje szacunkowo od 400 do 700 zł, w zależności od oznaczanych parametrów i danego laboratorium.Podsumowując, jeśli przypuszczamy, że możemy cierpieć na niedobór odporności lub też mamy problem z zajściem w ciążę i poronieniami nawykowymi, zdecydowanie powinniśmy najpierw odwiedzić odpowiedniego specjalistę. W zakresie niedoborów odporności jest to lekarz immunolog kliniczny, zaś w przypadku płodności – specjalista ginekolog zajmujący się tematami rozrodczości.
Nie warto na własną rękę oznaczać wybranych parametrów układu immunologicznego, ponieważ mogą one nie być przydatne diagnostycznie. Na początku warto udać się do lekarza, który po przeprowadzeniu wnikliwego wywiadu i zbadaniu pacjenta zadecyduje, które komórki immunologiczne warto oznaczyć w badaniach laboratoryjnych.
Autor: Redakcja
