Osoby ubezpieczone mają prawo do bezpłatnego korzystania z usług medycznych. Zazwyczaj jednak wymagane jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu – czy to na badania, czy dalsze specjalistyczne leczenie.
Bez skierowania można zapisać się do: internisty, ginekologa, psychiatry, onkologa i stomatologa. Chorzy na gruźlicę, HIV, osoby uzależnione od alkoholu, substancji odurzających i psychoaktywnych, a także osoby represjonowane i kombatanci wojenni nie wymagają skierowania do lekarza specjalisty.
Należy także pamiętać, że lekarz pierwszego kontaktu może wystawić skierowanie na leczenie szpitalne, uzdrowiskowe i rehabilitacyjne. W przypadku skierowania do szpitala od pediatry dziecko przyjmowane jest na SORZ-e poza kolejnością.
Na jakie badania wymagane jest skierowanie?
Jeśli korzystasz z NFZ skierowanie wymagane jest każdorazowo – lekarz pierwszego kontaktu musi wystawiać skierowanie na badanie moczu, krwi, a także na np. prześwietlenie płuc. Bez tego typu skierowania nie można zapisać się na badanie. Należy pamiętać, że nie każdy lekarz ma prawo do wystawienia skierowania na wszystkie badania, czy to laboratoryjne, czy diagnostyczne lub obrazowe. Skierowania na badania są wystawiane w ramach konkretnej specjalizacji specjalizacji.
W przypadku prywatnej służby zdrowia można wykonać badania laboratoryjne odpłatnie bez skierowania. W przypadku pozostałych badań – USG, RTG, kolonoskopii, gastroskopii czy TK albo rezonansu magnetycznego skierowanie również jest niezbędne. Badania tego typu wymagają skierowania, nie są one bowiem obojętne dla zdrowia pacjenta. Bardzo często skierowanie można uzyskać podczas prywatnej konsultacji, co przyspiesza wykonanie badanie.
Prywatnie możesz także udać się do lekarza różnych specjalizacji bez uprzedniego skierowania od lekarza POZ. Oznacza to, że możesz skorzystać z porady dermatologa, okulisty, pulmonologa, proktologa i innych odpłatnie bez skierowania. Natomiast w przypadku wizyty na NFZ wymagane jest skierowanie – albo na leczenie (wtedy skierowanie potrzebne jest tylko raz, a dalsze wizyty go nie wymagają) albo na wizytę (jednorazowa wizyta).
Lista badań, na które może skierować lekarz POZ:
- Badania hematologiczne: morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi, morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi, retykulocyty, odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
- Badania biochemiczne i immunochemiczne w surowicy krwi: sód, potas, wapń zjonizowany, żelazo, żelazo – całkowita zdolność wiązania (TIBC), stężenie transferyny, stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c), mocznik, kreatynina, glukoza, test obciążenia glukozą, białko całkowite, proteinogram, albumina, białko C-reaktywne (CRP), kwas moczowy, cholesterol całkowity, cholesterol-hDL, cholesterol-lDL, triglicerydy (TG), bilirubina całkowita, bilirubina bezpośrednia, fosfataza alkaliczna (ALP), aminotransferaza asparaginianowa (AST), aminotransferaza alaninowa (ALT), gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP), amylaza, kinaza kreatynowa (CK), fosfataza kwaśna całkowita (ACP), czynnik reumatoidalny (RF), miano antystreptolizyn O (ASO), hormon tyreotropowy (TSH), antygen HBs-agHBs, VDRL, FT3, FT4, PSA – Antygen swoisty dla stercza całkowity.
- Badania moczu.
- Badania kału (także na pasożyty).
- Badania układu krzepnięcia: wskaźnik protrombinowy (INR), czas kaolinowo-kefalinowy (APTT), fibrynogen.
- Badania mikrobiologiczne, czyli posiewy: moczu z antybiogramem, wymazu z gardła z antybiogramem, kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella.
- EKG w spoczynku.
- Badanie ultrasonograficzne (USG) tarczycy i przytarczyc, ślinianek, nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, obwodowych węzłów chłonnych.
- Spirometria.
- Zdjęcia RTG klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej, kostne – w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy w projekcji AP i bocznej: zdjęcie czaszki, zdjęcie zatok, zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
- Gastroskopię i kolonoskopię.
Polecane artykuły:
