Skóra – największy narząd człowieka
Skóra może stanowić nawet 25 proc. całkowitej masy ciała człowieka. Spełnia ona wiele funkcji, a większość z nich dotyczy ochrony organizmu przed wpływem czynników zewnętrznych. Jej wygląd może jednak również świadczyć o ogólnym stanie organizmu, zaburzeniach w jego funkcjonowaniu, niedoborach lub infekcjach. Zdarza się również, że na jej powierzchni tworzą się różne narośle – niektóre mogą być całkowicie łagodne, inne wymagają natychmiastowej interwencji i specjalistycznego leczenia.
Rodzaje narośli na skórze
Pojawienie się narośli na skórze na ogół wzbudza niepokój, szczególnie jeśli jest ona duża lub wygląda bardzo nietypowo. Większość zmian skórnych ma charakter łagodny i stanowi najwyżej defekt kosmetyczny, jednak oceny może dokonać wyłącznie specjalista, dlatego w przypadku pojawienia się nowych zmian lub oceny tych dotychczasowych zaleca się lekarską konsultację.
Narośle na skórze mogą przyjmować różnorodne kształty i wielkości – niektóre powstają w wyniku spontanicznej proliferacji komórek tkanki łącznej, zaś inne wskutek zakażeń wirusowych czy chorób autoimmunologicznych. Wśród narośli pojawiających się na skórze wyróżnia się m.in.:
Włókniaki – nowotworowe zmiany skórne o łagodnym charakterze:
- włókniak twardy – najczęściej pojedyncza, twarda narośl na skórze w przeważającej części składająca się z włókien kolagenowych;
- włókniak miękki – miękka, brązowa narośl na skórze (od jasnego beżu po ciemny brąz). Zazwyczaj występuje na szyi, w okolicach obojczyka i pach, rzadko pojedynczo. Często jest on uszypułowany, zwisa ze skóry, a przypadkowo oderwany ma tendencje do odrastania.
Brodawki
Brodawki to małe narośla na skórze powstające na skutek zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV – Human papillomavirus). Najczęściej mają one kolor biały, cielisty lub bladoróżowy. Istnieje wiele odmian brodawek (istnieje kilkadziesiąt typów HPV), można wśród nich wyróżnić:
- brodawki zwykłe – kurzajki;
- brodawki stóp: myrmecje, brodawki mozaikowe;
- brodawki płaskie – najczęściej pojawiają się na twarzy i czole;
- brodawki przejściowe – mogą przypominać brodawki płaskie lub zwykłe;
- brodawki płciowe – kłykciny kończyste.
Brodawka łojotokowa (rogowacenie łojotokowe)
Wygląd i nazwa są mylące, ponieważ brodawki łojotokowe nie wynikają z zakażenia HPV, więc de facto nie są brodawkami i nie wymagają leczenia.
Czytaj więcej: Brodawka łojotokowa – skąd się bierze i jak ją rozpoznać?
Dysplazja Lewandowsky’ego-Lutza
Dysplazja uznawana jest za stan przedrakowy, objawia się płaskimi naroślami na skórze całego ciała. Na ogół przypominaj one brodawki z brązowymi lub czerwonymi plamami.
Nowotwory skóry
Podejrzana jest każda czerwona i czarna narośl na skórze:
- rak podstawnokomórkowy – najczęstsza postać nowotworu skóry, rozwija się z komórek naskórka. Może mieć postać płaską, guzkową, twardzinopodobną i wrzodziejącą. Ten rodzaj raka określany jest jako złośliwiejący miejscowo – zmiany zwiększają się, ale rzadko dają przerzuty;
- czerniak – najbardziej złośliwy nowotwór skóry. Powierzchowne czarne lub brązowe narośle na skórze z czasem wrastają i powiększają się, w późniejszych fazach często wrzodzieją lub zaczynają krwawić. Czerniak złośliwy charakteryzuje się dużą tendencją do dawania przerzutów i wysoką śmiertelnością, dlatego ważne jest kontrolowanie znamion i wykrycie zmian nowotworowych na wczesnym etapie choroby;
- rak kolczystokomórkowy – czerwona narośl na skórze lub wrzodziejąca zmiana o twardych brzegach. Charakteryzuje się skłonnością do dawania przerzutów, dlatego nie należy bagatelizować tego rodzaju zmian.
Czytaj także: Czerniak guzkowy – „sprinter” wśród nowotworów złośliwych skóry. Jak wygląda? Zdjęcia
Profilaktyka narośli na skórze
Zaleca się coroczną kontrolę dermatologiczną zmian i narośli na skórze, w tym zwykłych pieprzyków, a między wizytami kontrolnymi – comiesięczną, samodzielną obserwację. W przypadku zmian, które swędzą, łuszczą się, krwawią, szybko rosną, zmieniły kolor lub kształt, zalecana jest pilna wizyta u specjalisty, ponieważ może to świadczyć o ich agresywnym charakterze i wymagać natychmiastowego rozpoczęcia leczenia.
Diagnostyka narośli na skórze
Niekiedy charakterystyczny wygląd narośli na skórze pozwala specjaliście szybko ją zdiagnozować. Poza wyglądem ocenia on jej wielkość, twardość, wrażliwość na dotyk, nacisk itp. W przypadku zmian budzących wątpliwości, konieczne jest przeprowadzenie badania dermatoskopowego, a czasami również histopatologicznego.
Jak usunąć narośl na skórze?
Niektóre zmiany skórne można usunąć za pomocą środków farmakologicznych, inne wymagają złożonych terapii i/lub leczenia chirurgicznego. Decyzje o usuwaniu narośli na skórze zawsze powinien dokonywać pacjent wraz z dermatologiem (nie kosmetyczką!). Najwłaściwszą metodą jest chirurgiczne usuwanie zmian, ponieważ użycie lasera lub wymrażanie uniemożliwiają przeprowadzenie zalecanych badań histopatologicznych.
Autor: Redakcja
