Samotność – słysząc to pojęcie mogą nasuwać się pewne skojarzenia – z podeszłym wiekiem, żałobą po śmierci bliskiej osoby, czy z osobami próbującymi stworzyć związek. Jednak samotność dotyka także inne osoby. Uczucie samotności pojawia się, kiedy osoba odczuwa brak bliskiej relacji z kimkolwiek, co zaburza jej poczucie bezpieczeństwa. Samotności towarzyszą strach, smutek, niechęć do aktywności, nierzadko braki emocjonalne są rekompensowane podjadaniem, piciem alkoholu czy przesadnymi zakupami.
Samotność dotyka osoby w każdym wieku i bez względu na charakter (na samotność cierpią osoby nieśmiałe w równym stopniu co tzw. dusze towarzystwa). Samotność to brak bliskiej relacji z kimś, ale też brak relacji z samym sobą. Gdy nie będziemy w dobrej relacji ze sobą samym zawsze ostatecznie będziemy czuli się samotni. Relacji, w której obie strony czują się bezpiecznie i swobodnie. Nie oznacza to od razu relacji o charakterze związku. Mogą być to relacje przyjacielskie lub rodzinne.
Dlaczego czujemy się samotni?
Samotni czujemy się z wielu powodów. Życie w sieci często niewiele wspólnego ma z rzeczywistością. Oglądając innych łatwo o porównania, a w przypadku, gdy wypadamy gorzej samopoczucie od razu się obniża. Wiele relacji w sieci jest bardzo powierzchownych. Nie chodzi o ilość znajomych, ale o jakość relacji. Osoby samotne mogą mieć setki znajomych, jednak w żadnej relacji nie czują się bezpiecznie. Nie ufają nikomu w pełni. Przez to czują się źle, często mając do siebie pretensje o to, że nie są wystarczająco dobre, aby takie relacji nawiązać.
Samotność singla i samotność w związku
Samotność singla często jest mylona z samodzielnością. Należy pamiętać, że wiele osób jest samotnych z wyboru – świadomie nie tworzy bliskich relacji miłosnych, unika ich. Takie osoby niekoniecznie czują się samotne, a przyklejanie im takiej łatki jest stygmatyzujące.
Poczucie osamotnienia zdarza się osobom w związkach i przekłada się na relacje. W przypadku braku zrozumienia ze strony partnera należy rozpocząć pracę nad związkiem i nierzadko odbyć wiele rozmów dotyczących uczuć. Często niezbędna staje się terapia par, dzięki której obie strony zaczynają na nowo się dogadywać. Samotność w związku bardzo często ma związek z oddaleniem się od siebie, brakiem czasu dla siebie, brakiem wspólnych zainteresowań, a z czasem niechęcią nawet do wspólnych rozmów i rodzinnego spędzania czasu.
Należy pamiętać, że bycie samemu nie oznacza od razu samotności. Każdy z nas ma inne potrzeby związane z utrzymywaniem relacji. Nie każdy potrzebuje wielu bliskich relacji, nie każdy źle się czuje bez partnera. Samotność to uczucie pustki, to brak czegoś, czego potrzebujemy do szczęścia. Nie jest ono tożsame z brakiem partnera. Samotni czujemy się ze samym sobą, bo tak naprawdę nie wiemy czego chcemy co jest dla nas ważne, w jaki kierunku iść w swoim życiu.
Samotność a zdrowie
Osoby, które czują się samotne częściej cierpią na problemy zdrowotne. Zazwyczaj dotyczą ich różne dolegliwości (przewlekłe zmęczenie, apatia, niechęć, problemy związane z układem odpornościowym i pokarmowym oraz układem krążenia). Samotność sprawia, że takie osoby gorzej radzą sobie w życiu.
Bardzo często samotne czują się dzieci. Są one samotne z dwóch powodów: rodzice nie potrafią (bardzo często mimo miłości i chęci wspierania) odpowiedzieć właściwie na potrzeby emocjonalne dziecka albo rodzice są zbyt nadopiekuńczy, co w efekcie prowadzi do samotności i frustracji dziecka w otaczającym go świecie, w którym nie może sobie poradzić bez rodziców.
Okres dzieciństwa i niemowlęctwa wpływa na kształtowanie się psychiki dorosłej osoby, a braki w dzieciństwie mogą prowadzić do braków w życiu dorosłym, w tym właśnie do uczucia samotności, które nie mija. I tu należy wspomnieć o rodzajach samotności, bowiem nie każde poczucie osamotnienia jest stanem patologicznym.
Rodzaje samotności
Przejściowa – powstaje pod wpływem określonej sytuacji, często nagłej i nieprzewidzianej (przeprowadzka, śmierć bliskiej osoby). Potrzeba czasu, aby przyzwyczaić się do nowej sytuacji, ale uczucie samotności mija i wypełniają je inne, pozytywne uczucia. Samotność przejściowa dotyka każdego.
Przewlekła (chroniczna) – to uczucie samotności, pustki, które nie mija wraz z upływem czasu. Osoby, które cierpią na chroniczną samotność mają zaburzone poczucie własnej wartości, nie widzą pozytywów w swoim życiu, uważają się za bezwartościowe, podobnie jak to, co robią na co dzień. Są przekonane, że nie zbudują z nikim relacji, bowiem nikogo nie zainteresują. Bardzo często osoby cierpiące na chroniczną samotność izolują się jeszcze bardziej, co tylko potęguje w nich negatywne emocje. Przewlekła samotność może prowadzić do depresji i wymaga pomocy psychologicznej.
Jak sobie radzić z samotnością?
Z samotnością można sobie radzić na własną rękę. Jednak bardzo często jest to po prostu wypieranie problemu, które prowadzi nierzadko do zachowań destrukcyjnych, np. uzależnienia od alkoholu, seksu, jedzenia, czy życia na pokaz i udowadniania wszystkim naokoło, że wcale tej samotności nie czujemy. Takie zachowania to np. częste zmiany partnerów, robienie ze swojego życia widowiska, pracoholizm czy życie pod publikę. Media społecznościowe i dostęp do internetu sprawiają, że nudę łatwo zepchnąć na drugi plan – wiele osób rekompensuje sobie braki emocjonalne zakupami, ciągłym spamowaniem w mediach społecznościowych czy ogromem powierzchownych relacji i tabunem nic nieznaczących znajomych.
Czasem czujemy się samotni, jednak nie jest to stan utrzymujący się długo, a chwilowy „spadek” nastroju, czyli wspomniana samotność przejściowa. W takiej sytuacji:
- Nie osądzaj siebie i nie krytykuj. Spróbuj szukać pozytywnych stron. Każdy ma prawo do gorszego samopoczucia. Odpocznij.
- Znajdź coś, co cię interesuje.
- Nie rezygnuj z aktywności fizycznej, sprawia ona, że w twoim organizmie wydzielają się endorfiny, czyli hormony szczęścia.
- Ogranicz czas spędzany w internecie. Bardzo często telefon czy laptop to uzależnienie, a nie narzędzie pracy.
- Nie spędzaj nadgodzin w pracy, nie musisz nikomu udowadniać swojej wartości.
