Wnętrostwo jądra – co to jest?
Wnętrostwo (łac. cryptorchismus) wiąże się z zatrzymaniem jąder w jamie brzusznej lub pachwinie. Schorzenie zwykle związane jest z zaburzeniami hormonalnymi w okresie prenatalnym. Do niezstąpienia jądra lub jąder dochodzi, gdy łożysko, a następnie przysadka mózgowa niedostatecznie stymulują jądra, powodując nieznaczne zmniejszenie wydzielania androgenów odpowiedzialnych za proces zstępowania. Wnętrostwo może wynikać także z przyczyn anatomicznych. Zachodzi ono w przypadku nieprawidłowo zbudowanego najądrza lub jądrowodu.
Zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 wnętrostwo kwalifikowane jest jako „wady rozwojowe wrodzone, zniekształcenia i aberracje chromosomowe” (ICD-10 Q53).
Czytaj także: Badania prenatalne – kiedy są wykonywane i na czym polegają?
Rodzaje wnętrostwa
Ze względu na umiejscowienie jąder, można wyróżnić różne typy wnętrostwa. Zazwyczaj lekarze kwalifikują schorzenie następująco:
- wnętrostwo jednostronne lub dwustronne – w zależności od tego, czy u pacjenta występuje jedno niezstąpione jądro czy dwa,
- wnętrostwo kanałowe lub brzuszne – w zależności od tego, czy jądro znajduje się w kanale pachwinowym czy w jamie brzusznej.
Szacuje się, że wnętrostwo dwustronne występuje pięć razy rzadziej niż jednostronne. Należy również zaznaczyć, że przed postawieniem diagnozy, lekarz powinien wykluczyć inne wady rozwojowe jąder, takie jak:
- anorchia – polegająca na braku obu jąder u mężczyzny,
- ektopia jądra – stan, w którym jądro położone jest poza jego typową drogą zstępowania,
- jądro wędrujące – wynikające z nadczynności mięśnia dźwigacza. Jądro jest zwykle umiejscowione w mosznie, jednak może przemieszczać się do kanału pachwinowego.
Wszelkie wady rozwojowe dziecka bezwzględnie skonsultuj z lekarzem w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia. Podobnie należy postępować w przypadku dostrzeżenia wad u siebie, w życiu dorosłym.
Wnętrostwo – metody leczenia
Jeśli u Twojego syna zauważyłeś niezstąpione jądro w pierwszych miesiącach życia – nie panikuj. W wielu przypadkach jądra naturalnie zstępują do moszny wraz z rozwojem dziecka. Wnętrostwo częściej występuje u wcześniaków oraz chłopców z niską masą urodzeniową. Pamiętaj jednak, aby skonsultować ten temat z lekarzem pediatrą. W przypadku niezstąpienia jąder do 6 miesiąca życia – należy udać się na wizytę do chirurga dziecięcego lub urologa dziecięcego.
Leczenie wnętrostwa kanałowego przeprowadzane jest zazwyczaj za sprawą terapii hormonalnej.
Jeśli postępowanie nie przynosi pożądanego rezultatu – wówczas konieczna może okazać się orchidopeksja, czyli zabieg polegający na uwolnieniu powrózka nasiennego, sprowadzeniu jądra do moszny i takie jego umocowanie, aby zapobiec jego cofaniu się w kierunku kanału pachwinowego. Tę samą operację przeprowadza się każdorazowo w przypadku wnętrostwa brzusznego.
Wnętrostwo – operacja
Przyjmuje się, że orchidopeksję najlepiej wykonać między 1 a 3 rokiem życia. Zdarza się jednak, że w wyniku nadreaktywnego mięśnia dźwigacza u chłopców dochodzi do cofnięcia jądra do kanału pachwinowego w późniejszych latach. Jeśli zaobserwujesz brak jądra lub jąder w mosznie swojego syna – skontaktuj się z lekarzem.
Operacja wnętrostwa w wieku 9 lat zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń hormonalnych w okresie dojrzewania oraz innych przykrych konsekwencji w przyszłości.
Jaka jest cena takiego zabiegu? W zależności od miejscowości za wykonanie orchidopeksji jednego jądra zapłacisz zwykle od 3 do 7 tysięcy złotych. Pamiętaj jednak, aby zabiegi wykonywać tylko w sprawdzonych i renomowanych klinikach. Co ważne, jeśli Twój syn zmaga się z wnętrostwem, a cena zabiegu jest zbyt wysoka względem Twoich możliwości finansowych – operacja może być refundowana z Narodowego Funduszu Zdrowia. Zapytaj o tę możliwość lekarza. Zabieg orchidopeksji jest bezpieczny i trwały.
Niezstąpione jądro – powikłania
Nieleczone wnętrostwo u chłopców może nieść za sobą poważne konsekwencje w przyszłości. Z tego powodu ważne jest, aby pacjent był pod stałą obserwacją specjalisty, który zaleci odpowiednie leczenie. Jakie może nieść skutki niezstąpione jądro u dorosłego?
- Obniżona płodność – prawidłowy seminogram (badanie nasienia) występuje zaledwie u połowy mężczyzn zmagających się z nieleczonym wnętrostwem jednostronnym. Jeszcze gorsze wyniki odnotowywane są u pacjentów z wnętrostwem obustronnym. Tutaj prawidłowy seminogram odnotowywany jest tylko u co czwartego pacjenta. Dlaczego tak się dzieje? Jądra znajdujące się w mosznie mają optymalne warunki temperatury, które są niezbędne do prawidłowej produkcji nasienia. Jądra pozostające w jamie brzusznej lub kanałach pachwinowych mogą być narażone na zbyt wysoką temperaturę, co może negatywnie wpłynąć na produkcję nasienia. To właśnie dlatego możemy obserwować tak dużą zależność pomiędzy wnętrostwem a płodnością.
- Niedoczynność jąder – wnętrostwo może powodować obniżoną produkcję męskich hormonów płciowych. To z kolei doprowadza nie tylko do zaburzeń rozwoju płciowego, ale także wpływa na zmniejszenie libido, osłabienie mięśni, ogólne samopoczucie czy owłosienie ciała i rozwój innych cech płciowych męskich.
- Rak jądra – wnętrostwo u dorosłego mężczyzny może doprowadzić do rozwoju nowotworu, zwłaszcza w przypadku wnętrostwa brzusznego. Ryzyko zachorowania na raka jądra w tym przypadku rośnie wielokrotnie.
- Bóle i inne powikłania – nieleczona wada rozwojowa może skutkować wystąpieniem bólu lub obrzęku moszny, a nawet uszkodzeniem lub martwicą jądra.
Czytaj także: Ból jądra – na jakie choroby może wskazywać?
