Czym jest najądrze?
Najądrze to niewielki narząd męskich narządów płciowych, znajdujący się w worku mosznowym, przylegający do jądra od góry i częściowo w jego tylnych i bocznych partiach. Najądrze odpowiada za magazynowanie nasienia wytwarzanego w jądrze oraz produkcję substancji, która umożliwia dalszy rozwój plemników. Stan zapalny najądrza jest zwykle wynikiem zakażenia pochodzenia bakteryjnego, ale może być też konsekwencją zakażenia wirusowego lub uszkodzeń powstałych po zastosowaniu niektórych leków.Przyczyny zapalenia najądrza
Przyczyną zapalenia najądrza, jak już wspominaliśmy, przeważnie są bakterie. Do stanu zapalnego może dojść na skutek zakażeń układu moczowego, chorób przenoszonych drogą płciową, a także po przebytych zabiegach urologicznych. Przyczyną zapalenia najądrza może być również gruźlica; mówimy wówczas o tzw. gruźliczym zapaleniu najądrza.Bakteryjne przyczyny zapalenia najądrza
- Powikłania zakażeń układu moczowego (np. stany zapalne stercza, zwężenie cewki moczowej) – bakterie z zakażonego moczu przedostają się do najądrza, powodując stan zapalny.
- Infekcje przenoszone drogą płciową – wśród przyczyn zapalenia najądrza wymienia się bakterie rzeżączki i chlamydii, które powodują stan zapalny w cewce moczowej i dalej przedostają się właśnie do najądrza.
- Infekcje prątkami gruźlicy – gruźlicze zapalenie najądrza może towarzyszyć gruźlicy płuc lub nerek – tzw. ostre zapalnie jądra i najądrza.
- Pozabiegowe – do zakażenia dochodzi czasami w wyniku przeprowadzanych zabiegów urologicznych, takich jak np. wycięcie gruczołu krokowego lub innych, wykonywanych w cewce moczowej.
Wirusowe przyczyny zapalenia najądrza
- Wirus świnki (zapalenie przyusznic) – przyczyną zapalenia najądrza mogą być powikłania zakażenia wirusem wywołującym tzw. świnkę, który przedostaje się do tego narządu poprzez układ krwionośny; mówimy wówczas o tzw. świnkowym zapaleniu najądrza i jąder, które może prowadzić nawet do niepłodności.
- Wirus SARS-coV-1, który wywołał epidemię w 2002-2003 r., powodował u mężczyzn zapalenie jąder prowadzące do poważnych uszkodzeń. Uważa się, że SARS-coV-2 może skutkować podobnymi powikłaniami.
Chemiczne przyczyny zapalenia najądrza
- Stosowanie amiodaronu – lek przyjmowany przez pacjentów z zaburzeniami rytmu serca może kumulować się w najądrzach, prowadząc do powstania stanu zapalnego.
Objawy zapalenia najądrza
Zapalenie najądrza objawia się dolegliwościami bólowymi w okolicach moszny i problemami związanymi z oddawaniem moczu. Występuje również wyraźne powiększenie połowy moszny oraz zaczerwienienie części objętej stanem zapalnym.Zapalenie najądrza – objawy:
- ból w mosznie, czasami także u nasady członka oraz w kroczu;
- zaczerwienienie skóry moszny;
- obrzęk moszny;
- ból lub pieczenie podczas oddawania moczu;
- parcie na mocz;
- pieczenie w cewce moczowej;
- wydzielina z cewki moczowej.
Powikłania zapalenia najądrza
- ropień jądra;
- zanik jądra;
- zapalny wodniak jądra;
- martwica jądra;
- niedrożność nasieniowodów;
- bezpłodność.
Leczenie zapalenia najądrza
Rozpoznanie zapalenia najądrza polega na badaniu fizykalnym. Dodatkowo zastosowane mogą być badania laboratoryjne: ogólne moczu i na posiew. Czasami lekarz specjalista – urolog – może zlecić również USG moszny.Leczenie zapalenia najądrza polega najczęściej na zastosowaniu antybiotyków z grupy fluorochinolonów: cyprofloksacyny, ofloksacyny, a także azytromycyny, ceftriaksonu, doksycyliny. Warto zaznaczyć, że w przypadku infekcji drogą płciową (rzeżączka, chlamydia) konieczne jest podjęcie leczenia także przez partnerów seksualnych pacjenta.
W przypadku świnkowego zapalenia najądrza stosuje się leczenie objawowe – przede wszystkim z zastosowaniem leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Kluczowa pozostaje profilaktyka, czyli szczepienia ochronne.
Operacyjne leczenie zapalenia najądrza podejmuje się w sytuacji, gdy w mosznie powstał ropień. Zabieg może polegać na usunięciu najądrza lub nawet całego jądra.
Kategorycznie nie wolno stosować tzw. domowych sposobów. Dodatkiem do leczenia zapalenia najądrza mogą być chłodne okłady, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – po konsultacji z lekarzem. Zalecany jest także odpoczynek oraz unoszenie moszny, co pozwala na skuteczniejszy odpływ chłonki oraz zmniejszenie zastojów krwi żylnej.
Autor: Redakcja
